Zuidpool van Mars fungeert als CO2-opslag

De zuidelijke poolkap van de planeet Mars bevat veel meer bevroren kooldioxide (‘droogijs’) dan gedacht. Dat volgt uit radaronderzoek door de Mars Reconnaissance Orbiter (Science, 21 april). Bij verdamping van dit opgeslagen CO2 zou de dichtheid van de Mars-atmosfeer bijna verdubbelen.

Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat de 3 kilometer dikke zuidpoolkap van onze buurplaneet vrijwel geheel uit bevroren water bestaat. Slechts een ongeveer 10 meter dikke bovenlaag, die in de zomer voor een deel verdampt en in de winter weer aangroeit, zou voor rekening komen van droogijs. Het water in de poolkap blijft ook tijdens de zuidelijke zomer stijf bevroren.

De nieuwe metingen van de Mars Reconnaissance Orbiter (NASA) wijzen er echter op dat de hoeveelheid droogijs in de zuidpoolkap van Mars waarschijnlijk dertig keer zo groot is. Het bevroren kooldioxide zou zich bovendien niet beperken tot de bovenste ijslaag. Dat betekent dat hier veel meer CO2 is opgeslagen dan het geval leek.

De huidige Mars-atmosfeer bestaat vrijwel geheel uit kooldioxidegas, maar is heel ijl: de luchtdruk op het oppervlak is bijna 200 keer lager dan op aarde. Dat is zo laag dat bevroren water bij voldoende opwarming doorgaans direct in waterdamp overgaat. Slechts op enkele laag gelegen plaatsen kan water soms even vloeibaar zijn.

Er zijn sterke aanwijzingen dat de dichtheid van de Mars-atmosfeer miljarden jaren geleden vergelijkbaar is geweest met de huidige luchtdruk op aarde. Aan de landschapskenmerken te zien, hebben er toen aanzienlijke hoeveelheden water over het oppervlak gestroomd.

De nu ontdekte voorraad droogijs verbleekt bij de hoeveelheid CO2 die in de vroegere Mars-atmosfeer moet hebben gezeten. Maar als het droogijs in de zuidpoolkap compleet verdampt, zou de luchtdruk voldoende stijgen om op meer plaatsen water vloeibaar te laten zijn.

De laatste keer dat dit kan zijn gebeurd, is ongeveer 600.000 jaar geleden. Toen was de (veranderlijke) stand van de rotatie-as van Mars namelijk zodanig, dat de zuidpool in de zomer aanzienlijk meer zonnewarmte opving dan nu. Eddy Echternach