Vorstelijke figuranten

De monarchie is dood. Ze is al een tijdje dood, maar ze laten de lijken nog dansen”, schreef de Britse schrijfster Sue Townsend intussen vele jaren geleden over de Britse monarchie. Volgende week vrijdag, op 29 april, zullen de Britse Royals, en met hen hun talrijke Europese verwanten, dansen voor het oog van de wereld. Want dan vindt in Westminster Abbey het huwelijk plaats van prins William, na zijn vader Charles tweede in lijn voor de Britse troonopvolging, met het stralende burgermeisje Kate Middleton.

Na jaren wachten wordt ‘Waity Katie’ volgende week dus lid van de Britse koninklijke familie. En meteen maakt ze deel uit van een brok indrukwekkende traditie en geschiedenis.

Tijdens de lange zit in de overweldigende kathedraal zullen de vele tientallen gekroonde hoofden, of zij die hopen om binnen afzienbare tijd de troon van hun land te bestijgen, ruim de tijd hebben om na te denken over de rol die zij in deze 21ste eeuw nog spelen. Als ze om zich heen kijken, zullen ze niet enkel monarchale verwanten zien. Ze zullen gemakkelijk kunnen vaststellen dat ze als gasten op het huwelijk min of meer op gelijke voet worden behandeld met voetballer David Beckham en zijn echtgenote-stijlicoon Victoria, met zanger Elton John, met regisseur Guy Ritchie, met acteur Rowan Atkinson, en met vele andere populaire sterren.

Of ze dat willen of niet, maar dat is nu eenmaal de afspiegeling van de realiteit. Of het nu gaat over de kroonprinsen Willem-Alexander van Nederland, Charles van Engeland, Felipe van Spanje, Filip van België en vele anderen, eigenlijk dreigen de leden van de koninklijke families niet veel meer te zijn dan wat bleke sterren in de soapopera van de Europese vorstenhuizen. Goed om nu en dan de voorpagina’s van de bladen te sieren, waar ze perfect inwisselbaar zijn met hun medegasten uit de showbizz of uit Hollywood. Sterker nog, omdat de meeste royals intussen zo gewoon en grijs zijn, worden ze meer en meer verbannen naar de binnenpagina’s van die bladen.

Schouder aan schouder in de middenbeuk van Westminster Abbey delen de Europese koninklijke families dus hetzelfde lot. Ze mogen dan, vooral door hun bijna saaie gewoonheid, nog een zekere populariteit genieten, hun formele rol wordt steeds onbeduidender en waar die nog enig belang heeft wordt die meer en meer ter discussie gesteld. Ook in Nederland, dat de dag na het Londense huwelijk vrolijk en uitgelaten zijn populaire koningin zal vieren, wordt de positie van de koning in de regering ter discussie gesteld. Dat koningin Beatrix in de totstandkoming van het huidige kabinet bijna openlijk buitenspel werd gezet, was alvast een veeg teken.

Het debat over de verhouding tussen monarchie en democratie is eeuwen oud maar eigenlijk al lang beslecht. We hakken niet langer het hoofd af van gevallen koningen. We snoeren hun macht in en laten hun een wat anachronistisch maar ongevaarlijk bestaan leiden, gedragen op de golven van hun populariteit. Het huwelijk van het Britse burgermeisje Kate met prins William is straks een live uitgevoerd sprookje in een decor van geschiedenis en traditie. Maar het is niet meer dan een episode uit de soap waarover prins Charles het al in 2006 had.

De koninklijke families in Westminster zijn volgende week, samen met echte acteurs, de welwillende figuranten in de soap. Zoals ze ook figuranten zijn in het politieke proces en in het staatsbestel van hun eigen land. Zo hoort het ook.

Peter Vandermeersch