Lijken bij het vuil op gruwelijke expositie

De tentoonstelling van de winnende foto’s van World Press Photo toont een zwaar en woest nieuwsjaar, met veel geweld van natuur en mens.

Geen kattenpis. Zo valt de expositie van World Press Photo 2010 samen te vatten. De bekroonde nieuwsfoto’s zijn vanaf vandaag te zien in de Oude Kerk in Amsterdam. Bij binnenkomst wordt de bezoeker met zijn neus op een portret van de neusloze Bibi Aisha gedrukt. Haar neus werd afgesneden nadat ze van haar echtelijke woning in de Afghaanse provincie Uruzgan was weggelopen. De foto van de Zuid-Afrikaanse Jodi Bieber is World Press Photo van het Jaar.

Het was een zwaar en woest jaar. In de categorie ‘1e prijs reportage stories’ zijn er dan ook brute beelden te zien van Olivier Laban-Mattei, die de nasleep van de aardbeving in Haïti vastlegde. Zijn gruwelijke opname is het beeld van een man die een kinderlijk op een stapel opgezwollen lichamen smijt. Alsof het vuilniszakken zijn in plaats van mensen.

Of neem het beeld van Guang Niu dat eveneens een prijs kreeg in de categorie ‘Reportage Singles’. Hij fotografeerde in de Chinese provincie Qinghai de honderden lijken van slachtoffers die op 14 april omkwamen bij de aardbeving. Je ziet de lichamen, die in twee lange rijen achter elkaar op een groot metalen rooster zijn neergelegd, vlak voordat ze in brand zullen worden gestoken door Tibetaanse monniken. Met hun rode gewaden vormen de monniken een contrast met die naakte, zielloze mensenmassa. Opnieuw doemt de associatie op van een vuilnisbelt.

Toch zijn er dit jaar ook beelden die een krachtige politieke boodschap uitdragen zonder dat de dood je onmiddellijk in het gezicht slaat. De indrukwekkende fotoreportage van Fernando Moleres bijvoorbeeld, die de 2e prijs Stories kreeg voor zijn reportage over een gevangenis in Sierra Leone waar 1100 gedetineerden op elkaar gepropt zitten. De foto die hij maakte van de uitgelaten gevangenen die buiten in de regen een gratis douche krijgen, vangt een moment van intense vrijheidsdrang in een uiterst penibele situatie.

Oude Kerk, Amsterdam, t/m 19 juni. www.worldpressphoto.org.