Het droeve lot van de Facebook-zeurpiet

Zit je enkel op Facebook voor je eigen ego? Tja. Dan wordt het inderdaad heel vermoeiend.

Net als al die bombarie van Facebook-spijtoptanten.

In Vlaanderen schijnt het nog niet te spelen maar in Nederland is het volop bon ton om gekweld je Facebook-verslaving te uiten en er met de nodige dramatiek afscheid van te nemen. Mensen als filosofe Stine Jensen, dichter Menno Wigman of schrijver Joost Zwagerman gingen u voor. De verwoestende druk om te posten, de dwangmatige zucht naar erkenning, het gevoel te MOETEN inloggen – Facebook is heroïne voor de ziel, zoiets.

Het zal wel aan mij liggen, maar ik vind het een beetje zielig. En aandoenlijk. Maar wanneer ik er middels een bovenmatige krachtinspanning in slaag om dit gedoe ernstig te nemen stel ik vooral vast dat er één element in dit hele debat over het hoofd wordt gezien.

Ik ben zelf al bijna tien jaar als Ivo Victoria actief op internet. Eerst omdat ik het leuk vond, maar al snel omdat internet mij middelen in handen gaf om te doen wat ik graag doe: schrijven op mijn weblog, muziek ontdekken, interesses delen. Hou dat woord ‘middel’ even vast. Ik wilde geen online identiteit opbouwen of erkenning krijgen. De identiteit is geboren door wat ik op internet deed. Het was dus een gevolg, geen doel. Toen ik na jaren webloggen, twitteren en facebooken een roman uitbracht, bleek dat ik zomaar een soort van publiekje had opgebouwd, dat deels ook dat boek ging kopen. Veel mensen noemden dat ‘slimme marketing’ – maar zo is het niet gegaan.

Een uitvergrote versie van dit mechanisme is iemand als Nico Dijkshoorn, die internet al veel langer gebruikt om te doen wat-ie graag doet en daar nu, in combinatie met de traditionele media, de vruchten van plukt – mooi meegenomen voor Nico, en verdiend.

Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat de pijn en smart van onze getormenteerde social media-verslaafden voortkomt uit de manier waarop zij deze media benaderen, namelijk: als doel op zich. Ze posten niet omdat ze iets willen vertellen, maar om er reacties op te krijgen. Ze delen niet omdat ze het fijn vinden andere mensen op iets moois te wijzen, maar om complimenten te krijgen voor hun vondst.

Tot deze lichting behoort een enorme schare artiesten die Facebook en Twitter recent ontdekten en daar nu opzichtig profilering nastreven waaruit erkenning moet volgen, waaruit verkoop van hun product moet volgen. Tja. Dan wordt het inderdaad heel vermoeiend. En frustrerend. Want het publiek doorziet hun behaagzuchtige gedrag met gemak en hoe harder zij hun best doen, hoe minder geloofwaardig ze worden – en dus hoe verder ze van hun doel verwijderd raken.

De paradox van succesvol gebruik van social media (wat je onder ‘succesvol’ ook moge verstaan) zit ’m nu net in het feit dat hoe harder je probeert succesvol te zijn, hoe ongeloofwaardiger je wordt, hoe minder succesvol je bent, en hoe harder je gaat snakken naar elk duimpje of elke retweet. Deze mensen zijn niet verslaafd aan Twitter of Facebook. Ze zijn verslaafd aan hun eigen ego.

Ik zou zeggen: concentreer je op wat jij wilt doen in het leven, en doe het oprecht, met liefde en passie. Als internet je daarbij kan helpen, gebruik het dan. Indien niet, dan niet. Geeft niks. En het scheelt een hoop gezeur – in uw hoofd, en aan het mijne.

Ivo Victoria is een Vlaamse schrijver die in Amsterdam woont. In 2009 verscheen zijn debuutroman ‘Hoe ik nimmer de Ronde van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het me spijt)’. Oktober dit jaar zal zijn tweede roman verschijnen. Afgelopen woensdag bezochten ruim vierduizend mensen zijn weblog ivovictoria.com om bovenstaand stuk te lezen. De term ‘Facebook-zeurpiet’ was die dag trending topic op Twitter.