120 euro extra huur, het kan maar hoeft niet

Tweede Kamer, gemeenten en huurders zijn bang voor forse huurverhogingen. Maar voor verhuurders lonken de benodigde extra inkomsten.

den haag, 22 april. - PvdA-Kamerlid Jacques Monasch noemt het „een ordinaire lastenverzwaring.” Huurdersorganisatie De Woonbond vreest „een huurexplosie”. De door minister Donner (Binnenlandse Zaken, CDA) aangekondigde huurverhoging van maximaal 120 euro per maand zorgde afgelopen week voor veel commotie. Vijf vragen.

Wat is er aan de hand?

Woningen met een huur tot 652,52 euro vallen onder het woningwaarderingsstelsel (het ‘puntensysteem’). Aan de hand van bijvoorbeeld de grootte van de kamers en sanitair wordt het puntenaantal bepaald. Hoe meer punten, hoe hoger de maximale huur mag zijn. Donner wil verhuurders nu toestaan het maximale aantal punten met 25 te verhogen. Één extra punt staat gelijk aan 4,80 euro, dus het gaat om 120 euro per maand. In het regeerakkoord staat dat dat alleen voor ‘schaarstegebieden’ zou gelden, daar waar de vraag naar woningen het aanbod overtreft. Maar vorige week liet Donner weten dat hij de verhoging in heel Nederland wil toestaan, omdat het anders te ingewikkeld wordt.

Wat zijn de gevolgen?

Bij alle woningen tot 652,52 euro (de liberalisatiegrens) mogen de huren stijgen. Daardoor komt een onbekend aantal huizen boven de liberalisatiegrens uit en valt in de vrije sector. Verhuurders zijn dan niet gebonden aan de maximale huurprijs. Het aantal ‘sociale’ huurwoningen neemt dus af. In Amsterdam gaat het op langere termijn om 62.500 van de 250.000 sociale huurwoningen, zegt wethouder Freek Ossel (PvdA).

Is dat wat Donner beoogt?

Deels wel. Het kabinet wil een kleinere sociale huursector en tevens iets doen aan het scheefwonen; mensen met hogere inkomens in goedkope woningen. Tegelijkertijd verwacht Donner dat de huurprijzen niet overal zullen stijgen. De gemiddelde huur in Nederland bedraagt 72 procent van de maximale huurprijs, schreef hij aan de Kamer: „Het ligt dan ook niet in de rede dat de huurprijzen hoger zullen worden vastgesteld, enkel op grond van de daartoe geboden wettelijke mogelijkheid.”

Om hoeveel huurders gaat het?

Voor zittende huurders verandert er niets, voor hen geldt dat de huurstijging de inflatie volgt. Maar een extra verhoging is wel mogelijk als een huis een nieuwe huurder krijgt. Jaarlijks geldt dat voor 5 procent van alle woningen. Donner schat dat alleen bij woningen die nu al de maximale huurprijs opbrengen, de huur zal stijgen. Volgens zijn ministerie gaat het om ruim 150.000 woningen.

Hoeveel verzet is er tegen het plan?

De meerderheid van de Kamer, ook VVD en PVV, is kritisch. Er is angst voor forse huurstijgingen en een verder stagnerende woningmarkt. „Het is simpel”, zegt René van Genugten van De Woonbond. „Als je in de Jordaan woont voor 380 euro, ga je niet verhuizen naar een vergelijkbare woning die veel meer kost of naar een kleinere woning voor dezelfde prijs.” Ook de vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, en Utrecht hebben geprotesteerd bij Donner.

Zijn er ook voorstanders?

Verhuurders vinden dat de marktwaarde van een woning meer invloed zou moeten hebben op de hoogte van de huur. Op dit moment kost een woning in hartje centrum Amsterdam net zoveel als een vergelijkbare woning in Oost-Groningen. De extra huurverhoging betekent ook meer inkomsten. Handig, want verhuurders moeten per 2014 een heffing van 760 miljoen euro per jaar betalen als bijdrage aan de huurtoeslag.