Gevaarlijk spel in de hoge torens van doorzichtig glas

Unter dir die stadt gaat over een geheime affaire in de glazen wolkenkrabbers in Duitslands financiële hart.

Over manipulatieve spelletjes en impulsief gedrag.

Scene uit de film Unter dir die Stadt (2011) FOTO: Cinemien
Scene uit de film Unter dir die Stadt (2011) FOTO: Cinemien

Roland Cordes is uitgeroepen tot bankier van het jaar. Soepel poseert hij voor de camera van een financieel tijdschrift dat hem op de cover wil zetten. Hij bevindt zich in zijn natuurlijke habitat: een modernistisch bankgebouw in Frankfurt, Duitslands financiële hart. In het torenhoge gebouw is door het gebruik van veel glas alles transparant. Alles is zichtbaar en iedereen houdt elkaar nauwlettend in de gaten. De bankiers denken vrij te zijn, maar ze zijn gevangen in hun hoge glazen torens.

In zijn derde lange film speelt de Duitse regisseur Christoph Hochhäusler een fascinerend en soms frustrerend spel met de ogenschijnlijke transparantie van de wereld waarin Unter dir die Stadt zich afspeelt en de moeilijk te raden motieven van zijn hoofdpersonen. Zijn twee hoofdpersonages zijn zeker boeiend. Svenja is met haar man, een bankemployé, meegekomen naar Frankfurt. Ze lijkt zich stierlijk te vervelen en uit haar licht onconventionele gedrag spreekt verzet tegen de sociale rol die van haar verwacht wordt. Ze voelt zich meer thuis in een kunstenaarsmilieu dan bij bankiers. Svenja doet graag impulsieve dingen. Zo volgt ze in de openingsscène een tijdje een vrouw die hetzelfde shirt aanheeft als zij. Als even daarna de naam van kunstenares Sophie Calle valt, die iets soortgelijks deed als conceptuele kunst, weten we dat Hochhäusler niet van de straat is. Als Svenja bij toeval de veel oudere Roland ontmoet, voelt ze een onverklaarbare aantrekkingskracht. Uit nieuwsgierigheid gaat ze vervolgens een affaire met hem aan. Roland is ook een intrigerend personage. Hij is gewend te commanderen. Tijd dus voor een uitdaging, iemand op wie hij geen vat kan krijgen, zoals Svenja.

Glas is niet alleen doorzichtig, maar weerspiegelt ook. Svenja en Ronald herkennen intuïtief dingen van zichzelf in de ander. Maar beiden spelen ook een gevaarlijk spel. Roland doet zich voor als iemand anders, Svenja doet dat in een sollicitatiegesprek ook. Svenja en Roland spelen niet alleen met de gevoelens van zichzelf, maar ook met die van hun nietsvermoedende echtgenoten.

Unter dir die Stadt gaat over deceptie, manipulatieve spelletjes en impulsief gedrag; over dingen die verborgen blijven, hoe doorzichtig het vele glas van de film ook is. In die zin is de film een grote metafoor voor de kredietcrises, waarbij bedrog ook lang verborgen bleef en er op hoog niveau werd gegokt met hoge inzet.

Hochhäusler probeert zijn filmtaal te vernieuwen door een vrijscène onorthodox te filmen. De camera beweegt van links naar rechts over de vrijers heen om plotseling te stoppen, waarna het shot opnieuw van start gaat vanaf de plek waar hij begon en wederom naar rechts beweegt, maar nu ietsje verder door gaat. En een derde keer, weer iets verder naar rechts.

Daarnaast heeft Hochhäusler een sterk oog voor compositie, waarbij hij dankbaar gebruikmaakt van de strakke architectonische eigenschappen van de vele ongenaakbare bankgebouwen in Frankfurt. Hij filmt ze zakelijk, in koelblauw licht, en zet zo het contrast nog wat verder aan met het irrationele en impulsieve gedrag van Svenja en Roland.

Unter dir die Stadt. Regie: Christoph Hochhäusler. Met: Nicolette Krebitz, Robert Hunger-Bühler. In: 5 bioscopen. ****