Gestileerd spel van macht

Regisseur Hochhäusler is niet boos over de kredietcrisis.

Toch komen bankiers er niet fraai vanaf bij hem. „Dat kan toch niet zonder gevolgen blijven?”

Bijna drie jaar na de kredietcrisis wankelen euro en EU terwijl overheden draconisch bezuinigen wegens de

kortzichtigheid en hebzucht van bankiers. Die elkaar intussen allang weer bonussen toespelen.

Woede past niet zo bij de koele intellectueel Christoph Hochhäusler (38), maar het eind van zijn bankdrama Unter dir die Stadt heeft toch iets van een wensdroom. De intrige lijkt simpel: als het oog van de Duitse topbankier Roland Cordes op Svenja valt, stuurt hij haar man Oliver naar Jakarta om haar ongestoord te kunnen verleiden. 2 Samuel 11-12 inderdaad: koning David die Bathseba begeerde en daarom haar man Uria de Hethiet aan het front liet sneuvelen. Hochhäusler: „Het klassieke verhaal van machtsmisbruik. Nu zou koning David heersen in Frankfurt.”

Zijn film is vooral een portret van de financiële sector: complexe, anonieme macht, uitgeoefend door wereldvreemde lieden in glazen torens. Zij spelen spelletjes in een gestileerde binnenwereld van hotelkamers, trofeekunst, culturele soirees en glazen vergaderruimtes. „Een heel vervreemdend leven”, denkt Hochhäusler. „Alles wordt voor ze gedaan: huis inrichten, auto rijden, telefoon opnemen. Eigenlijk hoeven ze niet te bewegen, het lichaam is meer een object om in vorm te houden met fitness.”

Maar helemaal aan het eind van de film daalt de camera vrij abrupt af naar straatniveau, waar een menigte goedgeklede mensen op de vlucht slaat. Heldin Svenja zegt dan mysterieus: „Het is begonnen.”

Wat begint er? Nadert Godzilla? Komen de Russen?

„Een topbankier beslist over tienduizenden levens, maar krijgt nooit te maken met de gevolgen van zijn falen. Iedereen weet dat er in die sector enorme misdaden zijn begaan. Je hoopt dat schuldigen worden bestraft, maar de realiteit is dat wij betalen. Dat kan toch niet zonder gevolgen blijven?”

Er zijn maar weinig films over de bankwereld. Waarom?

„De machinaties lijken te complex en abstract, terwijl het gewoon macht is, dus shakespeariaans genoeg. Het is best simpel: financiers vertellen verhalen, net als u en ik. Steek uw geld in dat financiële product of in dit huis, want de wijk wordt reuze hip en cool. Geloven de mensen je verhalen, dan word je rijk. Geloven ze je niet meer, dan barst de bubbel, begint de crisis. Een zekere mate van deceptie is essentieel.”

Zoals in de affaire tussen Svenja en Cordes? Die lijkt stroef en stekelig, een soort duel. Wat zien ze in elkaar?

„Roland Cordes is een gokker. Het charisma van zijn macht schuilt in autonomie, onvoorspelbaarheid. Dat herkent hij in Svenja, die zomaar haar peuk uitdrukt op een kunstwerk. Hij kan haar niet kopen, dat daagt hem uit. Wat Cordes voor Svenja aantrekkelijk maakt, is niet: ‘hij kan me diamanten geven’. Het is: ‘hij kan alles krijgen, maar hij wil mij beslist. Dan ben ik bijzonder’.”

Narcisme maakt macht sexy?

„Aandacht van een machthebber is heel vleiend. Had u dat nooit? Toen ik ooit in een ziekenhuis werkte was daar een hoofdzuster. Ze had twintig man onder zich, was altijd in uniform. Dat was erg verleidelijk. Ik…”

Gaat u vooral door.

„Heeft u nog andere vragen?”

Het loopt fout als Cordes aan zijn emoties toegeeft.

„Een klassiek motief: de moordenaar wordt verliefd en alles loopt in het honderd. Maar leiders gaan vaak de mist in als ze denken dat het over hen gaat in plaats van hun positie.”