Alsof je hier je diploma cadeau krijgt

Na de diplomafraude aan Inholland proberen studenten en docenten de draad weer op te pakken.

Maar het aantal nieuwe inschrijvingen valt tegen.

‘Waarom studeer je hier?’ Tussen het station en Hogeschool Inholland in Haarlem staat het met zwarte letters op de stoep gespoten. Tweedejaars student Media & Entertainment Management (MEM) Annabel ten Hag ergert zich aan de graffiti, elke keer als ze naar school loopt. „Ik laat mijn schoenen over de tegels slepen, in de hoop dat het sneller slijt. Alsof wij hier allemaal ons diploma cadeau krijgen!”

Negen maanden geleden was haar opleiding plotseling landelijk nieuws. Een aantal docenten en een zogenoemde rendementscoach waren in 2008 begonnen met een ‘pilot’ om hele trage studenten alsnog aan een diploma te helpen. De studenten mochten vervangende opdrachten doen en kregen studiepunten voor ervaring die ze in de praktijk hadden opgedaan.

Deze proef was in strijd met diverse regels, zo bleek in september 2010 uit onderzoek dat werd uitgevoerd door Gerd Leers. De examencommissie, die toezicht moet houden op de wijze waarop bij een opleiding getoetst wordt, was niet op de hoogte van de bijzondere afstudeerroute. Docenten tekenden voor schoolwerk dat ze niet gezien hadden. En veel van die tentamenbriefjes waren ook nog eens verdwenen. In totaal zijn 104 MEM-studenten via deze methode afgestudeerd.

In de nasleep van de affaire, die in de media het etiket ‘diplomafraude’ had meegekregen, moesten het college van bestuur en de raad van toezicht van Inholland opstappen. De nieuwe collegevoorzitter, Doekle Terpstra, stuurde ook de leiding van de opleiding MEM weg. Achterblijvers, docenten en studenten, proberen nu de draad weer op te pakken.

Op een woensdagochtend werken de studenten aan hun opdrachten. Ten Hag organiseert met vier anderen bijvoorbeeld een liefdadigheidsgolftoernooi. Voor het verkrijgen van studiepunten volstaat het als ze de docent kunnen laten zien hoe je zo’n evenement op touw zet. Maar ze hopen dat het lukt het toernooi daadwerkelijk van de grond te krijgen.

Tweedejaarsstudent Wesley Veerman mixt in een professioneel ogende studio twee liedjes met een jingle aan elkaar. Hij werkt voor FeelIN Radio, het interne radiostation van Inholland Haarlem. Veerman kan zich goed herinneren wat hij dacht toen de publicitaire storm rondom zijn opleiding losbarstte: „Dit is klote!”

De rel over de diplomafraude beheerste lange tijd het gesprek op school, vertelt Veerman. „En ik werd er door mijn familie en vrienden op aangesproken. Maar ik wist voor mezelf dat het goed zat.” Aan stoppen heeft hij nooit gedacht, zegt hij.

Ook Ten Hag bleef de opleiding trouw. Als ze terugdenkt aan wat er de afgelopen maanden zoal over MEM geschreven is, zegt ze: „Alsof er bij andere opleidingen nooit iets fout gaat. Kom nou.” Ze heeft „werkelijk geen moment” met het idee gespeeld haar opleiding af te breken. De studenten met wie ze aan haar opdracht werkt, zeggen wel dat ze overwogen iets anders te gaan doen. „Je maakt je toch zorgen over wat dit betekent voor de waarde van je diploma.”

Iris Eshel, docent evenementenmanagement, heeft alle ophef vanaf de zijlijn aanschouwd. Ze was op zwangerschaps- en ouderschapsverlof en is vorige maand weer aan het werk gegaan. Eshel, die zoals veel docenten van MEM ook nog in de praktijk werkzaam is – als organisator van dancefeesten – had heel wat uit te leggen aan vrienden uit de bedrijfstak. Ze zucht. „Jarenlang ben ik bezig geweest de branche bij de opleiding te betrekken, en dan kom je op zo’n negatieve manier in het nieuws.”

Met spanning wordt bij Inholland uitgekeken naar het oordeel dat de Onderwijsinspectie deze maand zal vellen over het alternatieve afstudeertraject voor trage studenten. Als blijkt dat hierbij niet alleen formeel de regels geschonden zijn, maar ook duidelijk diploma’s zijn uitgereikt aan studenten die dat op grond van hun prestaties niet verdienden, zal het broze zelfvertrouwen een forse klap krijgen. En als de inspectie oordeelt dat de tot op heden doorgevoerde verbeteringen onvoldoende zijn komt het voortbestaan van de opleiding MEM ter discussie te staan, terwijl men er daar alles aan doet de fouten uit het verleden te herstellen.

Naast een nieuwe directie trad bij MEM ook een nieuwe examencommissie aan. Die ziet er nu op toe dat het tentamineren volgens de letter van de Wet hoger onderwijs gebeurt: niemand krijgt nog vervangende opdrachten in plaats van tentamens en ervaring opgedaan buiten de school levert geen studiepunten meer op.

Dat de teugels zijn aangehaald, is de studenten opgevallen. Annabel ten Hag: „Vroeger wist je dat de ene docent wat vaker zevens uitdeelde, en de ander wat vaker vijven. Maar dat is afgelopen. Iedereen hanteert nu dezelfde normen.”

En nu is het afwachten of de inspanningen van Inholland hun vruchten afwerpen bij potentiële studenten. Voorlopig lijkt het erop van niet. De vooraanmeldingen voor MEM liggen nu 25 procent lager dan op hetzelfde moment vorig jaar.