Hulpjuf Yvonne zoekt een baan

De laatste ID-banen – Melkertbanen – verdwijnen.

Basisschool Noorderlicht verliest al zijn hulpkrachten. „Wat als er straks een kleuter in zijn broek plast?”

Nederland, Rosmalen, 06-04-11 Jane Krootjes. ID baan op BS Sparrenburg. © Foto Merlin Daleman
Nederland, Rosmalen, 06-04-11 Jane Krootjes. ID baan op BS Sparrenburg. © Foto Merlin Daleman

„We gaan cactussen maken.” Yvonne van Gorp (55) zit met drie kleuters rond een tafel. Basisschool Noorderlicht , Den Bosch, vrijdagmorgen half tien in klas 1c. Ze geeft ze een stuk klei. „Eerst knijpen we totdat hij zacht wordt. Dan draaien we er een worstje van.” Verderop in het lokaal kleuren vier kleuters, twee meisjes spelen in de Indianenhoek, op de grond bouwen jongens een toren. Juffrouw Jerney loopt heen en weer; 32 leerlingen. „Sssssst.”

Yvonne heeft een ID-baan (voorheen Melkertbaan); 34 uur voor 1200 euro netto per maand. Tot augustus. Dan is ze werkloos. Dan subsidieert de gemeente ID-banen niet langer. Dan verliest het Bossche basisonderwijs 92 onderwijsassistenten, bibliotheekbeheerders, conciërges. Dat bespaart 2,1 miljoen euro per jaar. Bezuinigingen.

Yvonne werkt al dertien jaar op Noorderlicht. Ze kwam in dienst via een banenproject van de Sociale Dienst. Alleenstaande moeder met zoon van zeven. „Ik vond hier een warm nest. Daar wilde ik niet meer uit. Ik heb ook nooit de moeite gedaan een nieuw nest te vinden.” Andere ID-ers deden cursussen, stroomden door. Naar een baan bij Rijkswaterstaat, naar werk in de dagopvang. Zij wilde hier een baan. „Ik hoopte op een wonder.”

Elke dag is ze om half acht op school, meestal als eerste. Dan opent ze de deuren, doet lichten aan en zet koffie. De kinderen noemen haar ‘juffrouw Yvonne’. Zelf noemt ze zich hulpjuf. Ze bestelt knutselspullen, versiert lokalen, verft speelhuisjes, strikt veters.

De kleicactussen zijn klaar, vol prikkers. Yvonne zet ze op de kast. Het is ook tijd om op te ruimen, zegt juffrouw Jerney. Puzzels, blokken, potloden, handen wassen. Yvonne helpt en wijst. Na vijf minuten neemt ze als eerste plaatst op een stoel in de kring. „Kom jij ook zitten Nero?” en „Waar ga je met dat boekje naartoe, Matthies?”

In 2000 liepen er op Noorderlicht zeven ID-ers rond. Vier zijn al wegbezuinigd. Eentje kreeg een reguliere baan op school. En nu verdwijnen ook de laatste twee: Yvonne (onderbouwhulp) en Evelien (bovenbouwhulp). Directeur Frauke Donners (38): „Wat nou als er volgend jaar in een klas met dertig kleuters eentje in zijn broek plast? Beleidsmakers hebben geen idee hoeveel ondersteunende taken er zijn. Een hbo-er een middag laten kopiëren is kapitaalverlies.”

Bovendien maakt ze zich zorgen om Yvonne. ID-ers hebben niet voor niets een beschermde werkplek, zegt ze. „Wij zorgen voor Yvonne. Straks zit ze thuis. Wat gaat ze dan doen?” Ze wisselt een veelbetekenende blik met Yvonne. „Gaat deze maatregel de maatschappij uiteindelijk geen geld kósten in plaats van besparen?”

Directeur Donners zou Yvonne graag aannemen. Maar dat kan niet, nu het rijk 300 miljoen euro bezuinigt op onderwijs. Haar schoolbestuur laat tijdelijk personeel eind dit schooljaar noodgedwongen gaan en moet acht leerkrachten herplaatsen. De klassenverkleining is al lang verleden tijd.

Half twaalf. Yvonne maakt aan haar bureau in de centrale hal een kroon voor een kleuter die volgende week jarig is. Hij wil groen, rood en oranje, zegt ze. Ze maakt krullen, bloemen en schrijft: Tijn, 6 jaar. De hoofdband sluit ze met een paperclip zodat hij verstelbaar is.

Ze volgt dit jaar een reïntegratietraject, zegt ze. Ze trekt er een vies gezicht bij. Jobcoach, beroepskeuzetest, persoonlijkheidstest. „Ik krijg die kans. De school betaalt. Dus ga ik trouw.” Als ze niets vindt, doet ze hier volgend jaar misschien wel vrijwilligerswerk. Ze is welkom, heeft de directeur al gezegd. Maar of ze dan rondkomt?

Een meisje in een roze, gebreide jurk staat plotseling naast haar bureau. „Juffrouw Yvonne, de juf vraagt of je komt. Ze wil Indianenkettingen maken.” Yvonne zet de kroon in de kast en pakt kralen, veertjes en touw. „Ik kom eraan.”