Pensioensector wil ook openheid van de kosten

Pensioenfondsen moeten volledig inzicht bieden in hun indirecte kosten, opdat pensioendeelnemers weten waar ze aan toe zijn, vindt Gerard Riemen.

Pensioenfondsen, geef duidelijkheid over kosten. Zo luidde de oproep op de Opiniepagina (14 april) van bijna alle Kamerfracties aan de pensioensector. Het is een duidelijk signaal. Dat vraagt om een duidelijke reactie van de sector.

Ook de Pensioenfederatie vindt dat alle kosten die pensioenfondsen betalen voor de uitvoering en het vermogensbeheer zichtbaar moeten worden, inclusief de kosten die nu vaak niet zichtbaar zijn omdat ze zijn verwerkt in de netto rendementen die externe vermogensbeheerders aan de fondsen presenteren.

Zeker sinds de financiële crisis, die begon in 2008, is de aandacht voor kosten bij fondsbesturen sterk toegenomen. De omgang met vermogensbeheerders is veel kritischer geworden. Volledig inzicht in vooral die indirecte kosten hebben de meeste fondsen alleen nog niet gekregen.

Dat moet anders. De Pensioenfederatie zal daarom druk uitoefenen op vermogensbeheerders om met concrete oplossingen te komen.

Wat ons wel stoort in de huidige discussie, is de suggestie dat kosten – zichtbaar of niet – in feite weggegooid geld zouden zijn en dat dit dus ten koste zou gaan van de pensioenen van werknemers en gepensioneerden. Dat is onzin. Stel dat een vermogensbeheerder een bovengemiddeld hoog nettorendement realiseert, dus met inbegrip van alle kosten. Dan valt toch niet vol te houden dat al die kosten voor niets worden gemaakt? Kwaliteit kost geld.

Natuurlijk moeten die kosten zichtbaar en toetsbaar worden. Ook bepleiten wij dat dat de kosten die de pensioenfondsen maken onderling worden vergeleken, opdat ze zien hoe ze op dit gebied presteren ten opzichte van andere, ook buitenlandse, fondsen.

Besturen moeten over de kosten in eerste instantie verantwoording afleggen aan de eigen deelnemersraden en verantwoordingsorganen, maar ook de deelnemers moeten hierin inzicht kunnen krijgen. Het jaarverslag, en vooral de website, kunnen hierin een nuttige rol spelen. In elk geval kan niet worden volstaan met het kort vermelden van de kosten, maar dienen ze door nadere uitleg en verantwoording in het juiste perspectief te worden geplaatst. Alleen wat cijfertjes noemen zegt niets. Dat zet mensen alleen maar op het verkeerde been. De individuele deelnemer kan daar niets mee.

Wij aarzelen of de kosten moeten worden vermeld op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO), dat iedere deelnemer jaarlijks van zijn fonds krijgt. Uit onderzoek blijkt dat de ontvanger het UPO nu al ingewikkeld en te gedetailleerd vindt. We zijn daarom bezig om het korter, bondiger en overzichtelijker te maken. Daarom zoeken we naar andere manieren om de deelnemers adequaat te informeren over de kosten.

Gerard Riemen is algemeen directeur van de Pensioenfederatie.