Russisch geld moet uitkomst brengen

Saab lijkt opnieuw in de problemen. De productie stokt omdat toeleveranciers niet betaald krijgen. Niks aan de hand, zegt Victor Muller topman van eigenaar Spyker.

Aan een auto zonder dashboard heb je niet zoveel. En dus heeft autofabrikant Saab een probleem. Gisteren besloot de toeleverancier van onder meer dashboard International Automotive Components (IAC) om de leveringen aan Saab te stoppen. Het bedrijf liet weten dat er nog een stapel rekeningen ligt die Saab niet heeft betaald. Eerst geld zien , daarna wil IAC weer zaken doen.

Het is niet de eerste leverancier die deze week besloot om niet meer te leveren aan Saab. Afgelopen woensdag bleek dat de productie in de fabriek van Saab in het Zweedse Trollhattan dinsdag twee uur stil heeft gelegen omdat bepaalde onderdelen niet meer beschikbaar waren. Het Duitse transportbedrijf DB Schenker weigerde de vrachtwagens met onderdelen te lossen, omdat ze ook nog geld van Spyker, de eigenaar van Saab, tegoed hadden. Gisteren bleek dat de fabriek op woensdag weer korte tijd heeft stilgelegen vanwege het gebrek aan onderdelen. En zo stapelen de problemen voor Saab zich op.

Spyker-topman Victor Muller blijft ondertussen op tamelijk laconiek wijze bezweren dat er weinig aan de hand is en dat het allemaal een „hoop gedoe om niets” is. Het probleem met DB Schenker werd opgelost en ook IAC zou volgens berichten vanochtend weer begonnen zijn met leveren. Maar Muller vertelt nooit helemaal hoe het zit. Mogelijk weet hij het zelf niet precies en wordt hij telkens ingehaald door nieuwe ontwikkelingen.

Nadat woensdag het nieuws bekend werd dat de fabriek kort stil had gelegen, kelderde de koers van Spyker om de Amsterdamse beurs. Victor Muller zei vervolgens tegen deze krant dat er een probleem was met een leverancier, DB Schenker. „Die probeert op deze manier andere betalingsvoorwaarden af te dwingen.” Het probleem was niet dat het bedrijf niet betaald kreeg, nee, ze wilden volgens Muller alleen sneller betaald krijgen. Kort na de toelichting mailde Spyker ook nog een verklaring rond. Daarin gaf het bedrijf toen dat er met meerdere leveranciers problemen waren over „betalingsvoorwaarden”.

Nog zoiets. Het Zweedse reclamebureau Lowe Brindfors liet begin deze week in de Zweedse media weten dat ze hun jarenlange relatie met Saab verbroken hadden. Absurd, zei Muller in een reactie. Niet het reclamebureau, maar Saab had het bedrijf vaarwel gezegd. Want Saab wil op zoek wilden naar een nieuwe partner om de internationale reclamecampagne vorm te geven.

Vorig jaar februari was Victor Muller de held van Zweden toen hij Saab van de ondergang redde. Met de kleine sportwagenbouwer Spyker wist hij Saab te kopen. Muller had het toen over „a perfect storm” in de auto-industrie door de economische crisis. Daardoor waren de verhoudingen veranderd en kon het kleine Spyker zomaar het veel grotere Saab overnemen. Maar nu lijkt het voortbestaan van Saab weer op het spel te staan.

Wat is de balans na anderhalf jaar? Het bedrijf heeft heel veel schuld. Er worden veel minder auto’s gekocht dan gepland. Daarom vliegt het geld erg terwijl er veel minder binnenkomt dan verwacht. Saab verkocht vorig jaar 31.696 auto’s en leed een verlies van 218 miljoen euro.

Om Saab vorig jaar over te kunnen nemen, haalde Muller overal geld vandaan. Hij wist allerlei financiers te overtuigen van zijn plannen en uiteindelijk bijna 1 miljard dollar bij elkaar te brengen om Saab over te nemen en weer aan de praat te krijgen.

In totaal moest hij het Amerikaanse General Motors (GM) 74 miljoen dollar contant betalen voor Saab. Dat geld leende hij van drie partijen. Het op de Kaaiman eilanden gevestigde private equity bedrijf GEM Global Yield Fund, zijn oude werkgever Pieter Heerema en de Russische investeerder Vladimir Antonov.

Antonov was grootaandeelhouder van Spyker. Maar General Motors wilde Saab alleen aan Spyker verkopen als Antonov er uit zou stappen, omdat er een sfeer van fout geld om Antonov hing. Dus kocht Muller de aandelen die Antonov in Spyker had en leende Antonov hem vervolgens miljoenen om GM te kunnen betalen.

Daarnaast betaalde Spyker voor de overname GM 326 miljoen dollar in preferente aandelen. Eind 2016 moeten die aandelen worden teruggekocht door Spyker. Verder heeft Saab een lening van 400 miljoen euro van de Europese Investeringsbank (EIB). Dat geld is bedoeld om nieuwe Saab-modellen te ontwikkelen.

Maar nu lijkt nog meer geld nodig. Dat kan door nog meer te lenen of nieuwe aandelen uit te geven. Spyker maakte vorige week al bekend dat het 5,5 miljoen nieuwe aandelen uit heeft gegeven. Met de opbrengst van 13,6 miljoen euro zijn bestaande schulden afgelost. Eind vorige maand werd de sportwagentak Spyker Cars al verkocht door Spyker aan, opnieuw, de Rus Antonov. Dat levert 15 miljoen euro contant op en nog eens maximaal 17 miljoen euro als de Rus winst gaat maken met de sportwagenfabrikant.

Voor nog meer geld lijkt de hoop ook op Antonov gevestigd. De Rus en Victor Muller lieten weten dat ze met de Zweedse overheid overleggen over de mogelijkheid dat Antonov weer aandeelhouder van Saab wordt. Volgens de Rus is zijn naam inmiddels gezuiverd. Hij staat te popelen om zijn geld in Saab te steken. Op zijn twitteraccount liet de Rus weten dat ze de officiële aanvraag voor „change of control” hebben ingediend.