Paula Hitler (1896-1960)

Terwijl haar broer de wereld een helse oorlog bezorgde en miljoenen burgers liet vernietigen, onderhield Paula Hitler met liefde een groentetuin in het Oostenrijkse Weitendal. De tuin bij het buitenhuisje was haar paradijs op aarde, zoals ze later in een brief zou schrijven.

Haar leven verliep allesbehalve paradijselijk. Twee broers en één zus stierven voordat ze geboren was, broer Edmund overleed toen ze drie was, haar vader drie jaar later, haar moeder voordat ze ging puberen. Ze had maar één naast familielid en dat was haar broer Adolf, zeven jaar ouder en niet bepaald een familiemens. Toch waren Paula’s herinneringen in 1945 monter. „Ik herinner me vooral zijn vrolijkheid en zijn buitengewone belangstelling voor geschiedenis, aardrijkskunde, architectuur, schilderen en muziek”, zei ze tegen de Amerikaanse officier die haar ondervroeg.

Na de dood van hun moeder in 1907 liet Adolf zijn jeugd en dus Paula voorgoed achter zich en trok naar Wenen. Pas in 1920 zag ze hem weer, zij was toen 24 jaar. Ze dacht dat hij gesneuveld was in de oorlog. „Het was alsof hij uit de hemel was gevallen”, aldus Paula in juli 1945. Het werd nog gezellig ook. „Wat de meeste indruk maakte, was dat hij ging winkelen met me. Elke vrouw houdt van winkelen.”

In 1930 verloor Paula haar baan bij een Weens verzekeringsbedrijf, mogelijk door haar inmiddels beruchte achternaam. Op dringend verzoek van broer Adolf veranderde ze die naam in 1936, voor haar eigen bescherming. Paula heette nu Wolff en zag haar broer alleen op de jaarlijkse partijdagen – in 1941 voor het laatst. Zelf werd ze geen partijlid, al zou ze haar broer tot aan haar dood in 1960 verdedigen.

Tijdens de oorlog woonde mevrouw Wolff in Wenen. En soms in haar geliefde buitenhuisje, van waaruit ze in april 1945 in alle haast moest vertrekken: de nazitop bracht haar onder in het Beierse buitenverblijf van de partij. Daar troffen de Amerikanen Hitlers zusje een maand later aan. Tijdens het uitgebreide verhoor vertelde ze hoe enorm haar verdriet was om de dood van haar broer. En, stipte ze aan: „Het is heel belangrijk dat iemand mijn groentetuin verzorgt, en erop toeziet dat alles bloeit.”

Ingmar Vriesema

Dit is de laatste aflevering van Zo Broer Zo Zus. Naar aanleiding van deze serie verschijnt in oktober Het Beroemde Broer en Zus Boek bij uitgeverij Thomas Rap.