Oorlog in Ivoorkust in schaduw strijd in Libië

Ook ten zuiden van de Sahara is een vileine burgeroorlog gaande: in Ivoorkust. De aandacht van de internationale gemeenschap voor deze oorlog wordt de laatste tijd overschaduwd door de strijd in Libië.

Maar afgaande op het aantal resoluties in de Veiligheidsraad van de VN, sinds het feitelijke begin van de burgeroorlog na de presidentsverkiezingen in november vorig jaar, heerst er binnen de internationale gemeenschap meer consensus over Ivoorkust dan over Libië.

Woensdag heeft de Veiligheidsraad echt partij gekozen voor president Alassane Ouattara, wiens ordentelijk tot stand gekomen verkiezingsoverwinning niet wordt aanvaard door de zittende leider Laurent Gbagbo.

Het was de derde resolutie in drie maanden. Nadat de Veiligheidsraad eerder had geprobeerd het geweld in Ivoorkust met ‘blauwhelmen’ van de VN in te dammen – tevergeefs – heeft de raad nu het vertrek van Gbagbo geëist. Unaniem en onvoorwaardelijk. Om de druk op de weerspannige president op te voeren, heeft de de Veiligheidsraad persoonlijke sancties tegen hem en zijn entourage afgekondigd.

Een onvermijdelijke stap. Maar het is is de vraag of sancties genoeg soelaas bieden. Troepen van Ouattara hebben gisteren de bestuurlijke hoofdstad Yamoussoukro, in het hart van het land, ingenomen. Gisteren veroverden ze de cacaohaven San Pedro. De slag om Abidjan kan beginnen. Gbagbo wekt althans de indruk dat hij liever horizontaal dan verticaal het presidentiële paleis wil verlaten.

Dat is verklaarbaar. Het conflict is zo diepgaand verweven met regionale, etnische en religieuze tegenstellingen, dat de macht er een kwestie van ‘alles of niets’ is. Iedereen heeft het gemunt op de economische bronnen van Ivoorkust, als cacao, palmolie en stookolie.

Hoe gewelddadig zo’n machtsstrijd uitpakt, weten zelfs de jongere bewoners van het West-Afrikaanse land. Tussen 2002 en 2007 vochten (kind)soldaten er een burgeroorlog tussen Noord en Zuid uit, die Franse blauwhelmen namens de VN niet konden voorkomen.

Anders dan toen lijkt nu het Noorden met Ouattara aan de winnende hand. Dat spoort met de uitslag van de presidentsverkiezingen die door bijna niemand wordt betwist behalve door Gbagbo. De Veiligheidsraad heeft daaraan nu ook een internationale legitimatie verschaft.

Maar daarbij kan het niet blijven. Als de militaire overwinning van Ouattara uitmondt in een bijltjesdag is Ivoorkust, ondanks de politieke rechtvaardigheid van de machtsoverdracht, toch weer terug bij af.

De internationale gemeenschap, in het bijzonder de buurlanden uit de zogeheten Economic Community of West-African States (Ecowas) en de Afrikaanse Unie (AU), is nog niet van Ivoorkust af.