Foxy wordt weer mens, maar wandaad beklijft

Levensverhalen van onbekende Nederlanders vormen een specialiteit van de NCRV, die het motto ‘Samen op de wereld’ hanteert. Frans Bromet portretteert ze in de rubriek Dokument, Joris Linssen interviewt passanten op Schiphol in het meest geslaagde voorbeeld van het genre, Hello Goodbye.

De eerste aflevering van het nieuwe seizoen bevatte woensdag weer mooie, afgeronde liefdesgeschiedenissen, tussen een ernstig zieke vrouw en haar kleinkinderen op Curaçao; van een Nederlandse man voor een operazangeres uit Griekenland; het afscheid van een gezin dat naar Canada emigreert.

Uit Linssens interviews komt steeds weer naar voren dat gewone mensen vaker kosmopolitischer zijn in hun affectie dan wel eens wordt gesuggereerd.

Linssen is ook de voice-over van het tweede seizoen van Generatie 2010, een ambitieus project van de NCRV om zes vorig jaar geboren kinderen achttien jaar te volgen. Het lijkt in de verte op Michael Apteds klassieke longitudinale documentaireserie 7Up, maar die had een centrale focus, namelijk nieuwsgierigheid naar de ontwikkeling van de Britse klassenmaatschappij vanaf 1963.

De gezinnen van Generatie 2010 zijn ook gekozen naar representativiteit voor de welgestelde burgers, de tienerouders en de Turkse Nederlanders, maar alleen al door de ouders zelf een camera in handen te geven, hebben de dagboeken een beperkte visuele zeggingskracht. De montage moet van deze realityshow een verhaal zien te maken. Door een lange adem kan het interessant worden, maar dat is het nog niet heel erg.

De beperking van onherkenbaar verbeelde hoofdpersonen wordt in de vijfdelige serie Langgestraft (VPRO) door regisseurs Rob Hodselmans en Pim Hawinkels omgezet in een voordeel voor de vorm.

Extreme close-ups van een pratende mond of een paar ogen bewerkstelligen niet alleen ongebruikelijke intimiteit, maar ook een gevoel met de gedetineerde opgesloten te zijn.

Strafrechtadvocaten Wim Anker en John Peters praten in elke aflevering intensief met iemand die tot een gevangenisstraf van meer dan twaalf jaar veroordeeld is. Gisteren was dat Foxy, een alleenstaande moeder van vijf kinderen, die achttien jaar uitzit voor een roofmoord.

Over de details van haar misdaad praat ze evenmin als destijds in de rechtszaal, wel over de omstandigheden die haar ertoe hadden gebracht. De kinderen moesten een computer en een fiets, haar baan in de verzorging leverde niet genoeg op, dus ging ze uit stelen. En die ene keer leidde het tot noodlottig geweld, wat nooit de bedoeling was geweest.

De kracht van Langgestraft is dat criminelen weer mensen worden, zonder dat hun wandaden worden goedgepraat. Foxy bekleedt alleen al door haar lange verblijf in Nieuwersluis een dominante positie, nieuwkomers moeten zich aan haar aanpassen. Ze volgt een horecacursus en werft telefonisch voor goede doelen. Voor 1,78 per uur.