‘Uitgestelde’ missie Kunduz start toch deze zomer en is ook ‘militair van aard’

De ‘uitgestelde’ politietrainingsmissie in de Afghaanse provincie Kunduz gaat deze zomer nog van start. Dat concludeert NRC correspondente Bette Dam na de brief over de missie die het kabinet maandag schreef kritisch te hebben gelezen. Alleen een klein deel van de missie is uitgesteld tot 2012, niet de hele missie.

Doordat de uitbreiding van het Duitse trainingscentrum in Kunduz vertraging heeft opgelopen, zou de Nederlandse missie later beginnen. Althans dat leek in de brief aan de Kamer te staan. Maar volgens Dam is het uitgestelde gedeelte, maar een klein deel van de missie. Een twintigtal militairen zal daadwerkelijk later vertrekken, maar vijfhonderd andere militairen kunnen beginnen met het pakken van hun spullen.

F-16’s politiemissie worden ‘in extremis’ ingezet voor luchtaanvallen

Dam schrijft op de site van de Wereldomroep dat honderdtwintig bemanningsleden van de F-16 gevechtsvliegtuigen deze zomer in het noorden van Afghanistan zullen beginnen met het opsporen van bermbommen. Maar ook zullen ingezet kunnen worden om deel te nemen aan gevechten. Aan de telefoon vertelt Dam:

“De F-16 worden ingezet om bermbommen op te sporen. Dat zijn dagelijks in te plannen operaties. Daarnaast wordt gekeken of de gevechtsvliegtuigen nodig zijn bij de luchtoorlog in Afghanistan. Dat gebeurt nu ook al in Kandahar. En die luchtaanvallen nemen toe.

Deze militaire missies liggen wel erg gevoelig: vorige week kwamen er nog zestig burgers om het leven bij een luchtaanval in Kunar.”

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie laat weten dat F-16 gevechtsvliegtuigen inderdaad ingezet kunnen worden voor luchtaanvallen, maar alleen in extreme gevallen:

“In extremis kunnen onze F-16’s ingezet worden bij luchtaanvallen. Maar alleen als ze toevallig al in de lucht zijn en een bondgenoot om ondersteuning vraagt. Dus niet als zogenoemde ‘pre-planned’-missies. Er zal geen missie gestart worden met als doel om bombardementen uit te voeren”

In januari kreeg de missie op het laatste moment de steun van de oppositie toen het kabinet garandeerde dat de missie nooit een militair karakter zou krijgen.

Ook Afghanen met de afgekeurde opleiding krijgen een vervolgopleiding

De twintig leden van de marechaussee die achterblijven zouden, op het eerder genoemde Duitse trainingskamp, rekruten opleiden via de door Nederland goedgekeurde training van acht weken.

Maar Nederland stuurt wel “hoe dan ook” 165 trainers die Afghaanse rekruten, die al de door Nederland niet-erkende basistraining hebben gehad, verder zullen gaan begeleiden en opleiden.

Deze rekruten zijn echter niet geselecteerd op basis van de door Nederland gewenste eisen en na de training kan niet worden nagegaan of zij als paramilitairen worden ingezet. En als het aan het kabinet ligt, schrijft Dam, zullen de Nederlandse politietrainers “zo snel mogelijk” ook in andere districten politieagenten opleiden.

Dit strookt niet met de eisen van de Kamer, zegt Dam, het kabinet had namelijk toegezegd de basistraining van de Afghanen te verlengen naar acht weken, iets wat uit de brief onmogelijk lijkt.

Verdere training om gat opleiding in te vullen

Op de vraag of het klopt dat Nederlandse trainers Afghanen verder gaan opleiden ondanks dat zij niet de goedgekeurde basistraining hebben gehad, verwijst een woordvoerder van het ministerie Buitenlandse Zaken naar de brief naar Kamer waar inderdaad de volgende passage te lezen is:

“Nederland begint deze zomer hoe dan ook met de praktijkbegeleiding en de aanvullende training door POMLTs in het district Kunduz, in en rondom de hoofdstad van de provincie. De agenten die Nederland vanaf de zomer begeleidt hebben de basistraining al eerder gekregen. Momenteel zijn in dit district ongeveer 500 - 700 civiele agenten te werk gesteld.”

Een woordvoerder van minister Uri Rosenthal bevestigt dat politietrainers deze Afghaanse rekruten verder gaan opleiden om hun opleiding te laten voldoen aan de ‘Nederlandse doelstellingen’, om zo de kennis en vaardigheden die zij tekort komen in hun basistraining, aan te vullen.

Op de vraag of deze rekruten paramilitair zullen worden ingezet door de Afghaanse autoriteiten, verwijst de woordvoerder naar de schriftelijke garantie die de Nederlandse regering heeft gekregen van Kabul. Hierin staat dat dat niet het geval is. Hij kan echter niet zeggen of Nederland toezicht zal houden op de inzet van de vers opgeleide Afghaanse politiemensen.

    • Hans Klis