Zijn hart zei ja, zijn hoofd dacht hoer

Niemand zegt meer hoe het moet in de liefde. Je mag zelf keuzes maken. Maar welke?

Vandaag de liefde van Nadia (41). Voordat zij het wist was zij getrouwd.

„Op de een of andere manier ben ik altijd een beetje bang geweest voor de liefde. Ik weet nog goed dat ik als kind vaak verliefd was op meerdere jongens. Maar toen ik een jaar of zes was begon mijn moeder mij te zeggen dat ik uit de buurt van mannen moest blijven. Dat dat zondig was. Of nee, het was een schande. Voor vrouwen om met mannen om te gaan.

Op mijn vierde ben ik vanuit Marokko naar Nederland gekomen. Mijn ouders waren bang dat mijn zussen en ik zouden vernederlandsen. Dat je met jongens omging. Mijn moeder heeft het wel een beetje toegelaten want ik heb wel wat met jongens gespeeld, maar er werd streng op gelet dat wij geen enkele emotionele binding met hen aangingen.

Als er kustikkertje werd gespeeld of als we naar een plek gingen om te leren zoenen, dan trok ik mij altijd terug. Deed ik niet mee. Ook niet als mijn ouders niet in de buurt waren. Ik was heel lang heel gehoorzaam.

Ik weet nog dat we een spelletje speelden op de basisschool waarbij ik moest trouwen met een Italiaanse jongen. Marcello heette hij. Ik moest een trouwjurk aan en al. En ik baalde als een stekker. Als kind, hè. Het kon niet. Ik kon echt niet met mannen spelen.

Mijn ouders zagen het niet als onschuldig ook al was ik jong. Het gaat natuurlijk om de seks. Het hele gebeuren van sluiers en het zo min mogelijk deelnemen van vrouwen aan het publieke leven in de moslimwereld is daarop gestoeld. Op het idee dat voorkomen beter is dan genezen. Wereldwijd wordt de vrouwelijke seksualiteit onder controle gehouden. Overal.

Ik ben nu 41 en heb zo’n tien jaar geen relatie. Ik trouwde toen ik 27 was en scheidde een paar jaar later.

Toen ik 24 was dacht ik, ik moet toch echt eens aan de slag. Ik had nog nooit een vriendje gehad. Het werd een beetje treurig. Ik was wel vaak verliefd hoor en meestal op Nederlandse jongens. Ik heb nooit gevonden dat het per se een Marokkaan moest zijn, hoewel ik wist dat mijn ouders dat wel vonden. Ik had eigenlijk niet zo’n hoge pet op van Marokkaanse jongens.

Ik wist niet wat ik wel wilde, maar wel heel goed wat ik niet wilde. Dan sluit je dus van alles uit en kom je uiteindelijk in een hele smalle steeg te lopen.

Maar goed, we gingen met vakantie en ik dacht wat er ook gebeurt, het gaat gebeuren. Er waren avances van een jongen, al had ik dat niet meteen door. Nederlandse mannen bijvoorbeeld kunnen urenlang tegen je aankletsen over bruggen, over pijpleidingen. Ik heb dat echt een keer gehad. Het heeft heel lang geduurd voordat ik begreep dat dat een toenaderingspoging was. Waarom praat je niet gewoon de taal van de liefde? Zoals ze in Marokko doen. Mannen daar flirten met je. In die vakantie kreeg ik dus mijn eerste kus.

In hetzelfde jaar ontmoette ik in Nederland mijn echtgenoot. Inmiddels mijn ex-echtgenoot. Daar was ik direct van onder de indruk. Het was een Nederlandse jongen van Marokkaanse afkomst. We waren alle twee met verboden opgevoed. Ik dacht, ik ben volwassen genoeg om de consequenties van mijn daden te accepteren. We woonden samen maar mijn ouders wisten dat niet. Ze kwamen niet bij mij op bezoek. De meeste ouders doen dat niet. Ik was een meisje dat apart ging wonen en dat vonden mijn ouders sowieso niet leuk.

Dat samenwonen was voor mij niet zo’n grote stap. Ik kom uit een vooruitstrevende familie. Mijn ooms zijn kunstzinnig, politiek geëngageerd. Zij hebben mij blijkbaar zo geïnspireerd, dat ik dat als normaal zag. Ik hou van literatuur en wetenschap. Maar ik kan ook goed mijn eigen keuzes maken.

Mannen mogen zich wel seksueel uiten, zolang de seksuele escapades maar niet officieel worden. Je mag wippen wie je wilt, maar je vrouw moet een nette huisvrouw zijn, een niet-wipbare. Mijn ex-man leefde in zonde met mij. Tegelijkertijd was hij degene die me ontmaagd had, dus ik was niet zondig. Maar hij kon het niet voor zichzelf en zijn ouders verkopen dat hij met mij samenwoonde. Zijn hart wilde bij mij zijn, maar ik was wel de hoer. Hij begon mij te verwijten dat ik een relatie met hem had. Het leverde veel frictie op. Hij probeerde het uit te maken, maar zag ook dat ik een heel leuk meisje was. Ik moet zeggen dat ik emotioneel afhankelijk van hem was, want ik liet hem steeds terugkomen.

Uiteindelijk wilde zijn familie dat we trouwden. En voor ik het wist was het gebeurd.

Ik vertelde aan mijn moeder dat ik een jongen had leren kennen. Mijn ouders hebben hem toen ontmoet en vonden hem wel relaxed. We moeten het ijzer smeden als het heet is, dachten mijn ouders, en ze wilden kennismaken met zijn ouders. Zijn ouders wilden vervolgens een hoop mensen meenemen, waarop mijn ouders in paniek raakten en ook hun mensen uitnodigden. Het huis van de buren werd ingericht voor de mannen en ons huis als het huis voor de vrouwen. Er werd van alles meegenomen. Een heel schaap. Voordat ik het wist waren er allemaal gasten met kado’s. Ik dacht bij mezelf laat maar, laat maar gebeuren. Dan gaan andere krachten werken. Stamkrachten. Het ging supersnel. We zouden een etentje organiseren voor de ouders en twee weken later waren we getrouwd.

Toen kwam de bemoeizucht van zijn familie. Over de inrichting van het huis. Over dat we er elke week naartoe moesten. Daar had ik geen zin in. Ik ben geen traditioneel iemand. Daar kwam bij dat ik hun taal niet sprak. Zij waren Berbers en ik Arabisch. Ik moest één van hen worden, maar ik begreep niet wat ik moest doen.

De conflicten tussen mij en mijn ex-man werden harder. Op een gegeven moment lag ik ’s morgens in bed en hoorde vogeltjes fluiten. Dat heb ik lang niet gehoord, dacht ik. Ik hoorde alleen nog het geschreeuw van onze ruzies. Toen ben ik eruit gestapt. Op mijn dertigste ben ik gescheiden.

Het was de liefdesrelatie die mij het meest pijn heeft gedaan. Hij heeft echt mijn hart gebroken. Daarna heb ik nog een tijdje een relatie gehad met een Nederlandse jongen van joodse komaf, maar dat liep al snel mis.

Toch is mijn kijk op de liefde al die jaren niet veranderd. Ik heb altijd een vrij puur idee van liefde gehad. Je houdt van iemand, dan accepteer je hoe iemand is. Los van hoe hij er uitziet, los van zijn religie of achtergrond. Dat interesseert me nooit. Liefde heeft geen reden. Net als wanneer er een kind geboren wordt. Dan raak je in betovering.

En ik geloof nog steeds in God maar die zie ik niet als een man met baard. Ik zie God meer als liefde. De liefde die de billen veegt van oude mensen. De liefde die een gehandicapt kind verzorgt. Mijn moeder moppert vaak: jullie moeten later wel voor me zorgen. Maar nu haar moeder ziek en oud is, weigert ze naar Marokko te gaan. Dan zit ze samen met haar zus over de andere zus te praten die wel voor oma zorgt. Ja, ze heeft het toch maar zwaar, zeggen ze dan. Dan zeg ik: zij is de lucky one. Dat ze haar moeder in huis heeft genomen en dat haar moeder gelukkig is. Dat vind ik echte liefde.

Toen ik 24 was, had ik het idee dat een vrouw haar lot moest dragen. Je moet gewoon volhouden dacht ik, dan wordt je waarde wel erkend. Maar zo werkt het niet. Als iemand op je schijt dan wordt er alleen maar meer op je gescheten. „Past behaviour is a good predictor for future behaviour”, zegt Dr. Phil en zo is het.

Zolang ik maar zoveel mogelijk leef zoals ik ben, dan word ik wel geaccepteerd. Maar zo werkt het dus niet. Mensen die je accepteren, accepteren je zoals je bent. Maar de rest is slecht. Nu denk ik dus: als een man mij wil dan wil hij mij en als hij mij niet wil dan wil hij mij niet. Ik ga hem niet overtuigen van mijn liefde. Zoals Samantha in Sex and the City zegt: „I love you but I love me more”.

Dit is de zesde aflevering van een interviewserie waarin mensen praten over hun verwachtingen en teleurstellingen in de liefde. Wil je meewerken aan deze serie? Mail dan naar next@nrc.nl.