Tschüss Knut

De beroemdste ijsbeer ter wereld is op 4-jarige leeftijd overleden. Hij werd zaterdag levenloos in het water van zijn verblijf aangetroffen.

FILES - Picture taken on December 10, 2010 shows the world's most famous polar bear Knut sitting in his enclosure at the zoo in Berlin. Germany was in stunned mourning after the sudden and premature death of Knut, Berlin's world-famous polar bear, who died on March 19, 2011, at the end of what animal welfare groups said was an unhappy, short life. AFP PHOTO / JOHANNES EISELE
FILES - Picture taken on December 10, 2010 shows the world's most famous polar bear Knut sitting in his enclosure at the zoo in Berlin. Germany was in stunned mourning after the sudden and premature death of Knut, Berlin's world-famous polar bear, who died on March 19, 2011, at the end of what animal welfare groups said was an unhappy, short life. AFP PHOTO / JOHANNES EISELE AFP

Bezoekers van de Berlijnse Zoo reageerden geschokt. Bij de ingang werden meteen kaarsjes en borden neergezet met teksten als: „Tschüss Knut, we hebben zoooveel van je gehouden.” De burgemeester van Berlijn, Klaus Wowereit, zei: „Dit is heel treurig nieuws. Hij was de grote ster van onze diergaarde.”

Knut werd op 5 december 2006 in de Berlijnse Zoo geboren, zoon van moeder Tosca en vader Lars. Knut werd om veiligheidsredenen van z’n moeder gescheiden. Al meer dan dertig jaar waren er geen ijsberenbaby’s in Berlijn geboren. De eerste anderhalve maand van zijn leven bracht hij in een soort broedkast door. Daarna werd hij verzorgd door de bebaarde dierenoppasser Thomas Dörflein, die haast net zo beroemd als Knut zou worden.

IJsbeer en verzorger groeiden uit tot de grote Duitse mediasensatie in het eerste halfjaar van 2007. Knuts naturel, Dörfleins stoere en beschermende optreden als ijsberenvader en -moeder tegelijk, gekoppeld aan handige marketing van de dierentuindirectie, maakten dat mensen en media toestroomden. En niet alleen uit Berlijn. De rest van de wereld rukte net zo graag voor Knut uit.

Hij heeft, zo wit en pluizig als hij was, de Zoo vele miljoenen euro’s aan extra inkomsten opgeleverd. De koers van de aan de beurs genoteerde Berlijnse dierentuin schoot door Knut omhoog, er werden liedjes voor hem gemaakt en boeken over hem geschreven. De beroemde ijsbeer stond in 2007 vaker in de Duitse kranten dan Angela Merkel – en niemand vond dat erg.

Knut was niet alleen geliefd om zijn vertederende voorkomen. Hij stond model voor alle dieren die lijden onder het veranderende klimaat. Knut werd afgebeeld op een smeltende ijsschots in zee en werd zo een symbool voor de verloren strijd van het dier tegen de schuldige mens.

Naarmate Knut ouder werd, ging het pluizige ervan af. Al in het najaar van 2007 mocht hij niet meer samen met z’n verzorger Thomas Dörflein baden. Hij was te groot geworden. Een paar maanden lang stond hij hartverscheurend te jammeren in zijn hok. Met zijn verzorger was hij z’n vader en moeder kwijtgeraakt. Dörflein en de bezoekers hadden het zichtbaar moeilijk met deze gedwongen scheiding.

De tragiek wilde dat Dörflein, een ogenschijnlijk kerngezonde man, in 2008 aan een hartkwaal stierf, nog geen 45 jaar oud. Knut is uiteindelijk een grote, maar kwetsbare ijsbeer geworden, die een gekwelde indruk maakte. Toen hij vorig jaar geslachtsrijp was en bezoek kreeg van een vrouwtjesijsbeer, weigerde hij te paren.

De oorzaak van Knuts dood is vooralsnog onbekend. Dierentuindirecteur Bernhard Blaszkiewitz zei gisteren dat er geen aanwijzingen voor een ziekte waren. „We zullen Knuts overlijden zorgvuldig onderzoeken.” Blaszkiewitz noemde een hartaandoening als mogelijkheid.

Een gebroken hart – dan zou het Knut net zo zijn vergaan als z’n verzorger.