Persstemmen: no-flyzone onvermijdelijk, maar risicovol

Drie typhoons. Foto AFP / Paul Ellis

De afkondiging van de no-flyzone in Libië ging keurig volgens het boekje. Het gedrag van Gaddafi liet de internationale gemeenschap ook weinig keus. Maar als de Libische leider niet snel opgeeft, lopen we wel het risico op een tweede ‘Joegoslavië’. Dat is teneur van de commentaren in een groot aantal kranten.

Columnist Ross Douthat, The New York Times (VS)

“Deze interventie komt rechtstreeks uit Bill Clintons draaiboek van de jaren negentig. Hiermee doet Obama afstand van Bush’ unilateralistische methoden. Er wordt niet gesproken over ‘coalitions of the willing’, verwezen naar het ‘Oude Europa’ of gedreigd met de woorden ‘you are with us or you are with the terrorists’. Integendeel, Obama’s Witte Huis toont hier eerbied voor de internationale instellingen en de buitenlandse regeringen die eerder door Bush zijn platgewalst of genegeerd.”

Columnist Jackie Ashley, columnist The Guardian (Engeland)

“Het is niet gemakkelijk om Gaddafi uit Tripoli te jagen. Juist nu kan hij nergens meer gaan en staan. Het ziet er naar uit dat hij vele luidruchtige, hysterische aanhangers heeft, vooral onder zijn eigen stam en paramilitairen. Na 42 jaar propaganda is dat niet zo verwonderlijk. Dus zelfs als hij Benghazi niet kan innemen, dan nog bestaat de kans dat hij gruwelijke aanvallen op vijanden in andere delen van Libië pleegt. Denk aan menselijke schilden en het verbergen van moordenaars in de steden. Tomohawk-raketten noch vliegtuigen kunnen dit voorkomen.”

Commentator Tomas Avenarius, Süddeutsche Zeitung (Duitsland)

“De Libische opstandelingen hebben zelf om hulp gevraagd. Zij hebben geen kans tegen de oorlogsmachine van het Gaddafi-regime. In tegenstelling tot de afgezette presidenten van Egypte en Tunesië gebruikt de despoot van Tripoli bommenwerpers, artillerie en raketten tegen zijn mensen. Libië kent geen onafhankelijke instellingen en het leger zal de autoriteiten niet in toom houden. Daarom is Gaddafi in staat dreigende taal te uiten als ‘we gaan van huis tot huis, van kamer naar kamer’ om ‘de ratten te vernietigen’.”

Commentator Alexander Gauland, Der Tagesspiegel (Duitsland)

“Duitsland wint in de wereld op dit moment niet aan erkenning en respect. [Haar stemonthouding bij de instelling van een no-flyzone] kan ze niet verdedigen met het argument dat het illegaal is of in strijd met het internationale recht. Wederom wordt duidelijk dat Europa in crisissituaties weinig voorstelt. De oude natiestaten volharden in hun vastberadenheid.”

Journalist Isabelle Lasserre, Le Figaro (Frankrijk)

“Een bombardement is zelden genoeg om een leger te vernietigen, zelfs kleine en ongeorganiseerde. Als het doel is om Libië te ontdoen van Gaddafi, dan moet de coalitie, gesteund door de Arabische Liga, het werk op de grond afmaken.”

Commentator Massimo Nava, Corriere della Sera (Italië)

“Het besluit tot een no-flyzone was onvermijdelijk. Dit is geen invasie, maar een beperkte en gerichte interventie die bloedvergieten moet voorkomen. Het zou wel beter geweest zijn als Europa vanaf het begin gelijk had opgetrokken. We hopen dat Italië zich voorbereid om een bijdrage te leveren.”

Commentator Bart Beirlant, De Standaard (België)

“We kunnen nu alleen hopen dat Gaddafi zelf besluit om de handdoek in de ring te gooien of dat enkele legerofficieren beslissen dat het genoeg is geweest, gezien de militaire overmacht van de tegenstander. Alleen in zo’n optimistisch scenario kunnen de materiële schade en het aantal doden beperkt blijven. In het andere geval zijn we vertrokken voor een militaire odyssee - zoals de officiële naam van de missie (Odyssey Dawn) al lijkt te suggereren. En dan zal al snel de vraag opdoemen wat nu precies de doelstelling is van de militaire operatie op basis van VN-resolutie 1973.”

Hoofdredactioneel commentaar, NRC Handelsblad

“Door afgelopen acht jaar te gokken op Gaddafi, die in 2003 zijn internationale isolement doorbrak, hebben de geallieerden nauwelijks alternatieve netwerken in het toch al broze Libische staatsbestel. Dat kan zich wreken als de post-interventiefase zich aandient. En die komt er, met of zonder Gaddafi. Dat politieke vervolgstappen lastiger zijn dan militaire openingszetten, weten we sinds Joegoslavië en Irak. De interventie is dus een sprong in het diepe. Maar door het spel dat het Libische bewind zaterdag met resolutie 1973 speelde, was er toch geen andere keus.”