Ik blijk ondraaglijk gewoontjes te zijn

Erin Kelly: De gifboom Vertaald door Sandra van de Ven. Anthos, 336 blz. € 19,95

Van sommige vriendschappen bloeit men op, andere vergiftigen het leven. In A Poison Tree van dichter William Blake vergiftigt de schrijver zijn vijand door zich voor te doen als vriend; de valse vriendschap wordt opgekweekt tot zij een giftige vrucht draagt. In De gifboom gebeurt hetzelfde en cumuleert een complexe menselijke driehoek van een zorgzame man, een charismatische actrice en een naïeve studente tijdens de hete Londense zomer van 1997 tot een serie moorden in de wijk Highgate, ooit een dorp buiten Londen, nu een groene en peperdure buitenwijk – een locatie waar stedelijke en rurale sfeer handzaam samenkomen.

Het huis in De gifboom is eigendom van de afwezige vader van de werkloze tobber Rex, die zichzelf de zelfmoord van zijn moeder verwijt en daarom extra zorgzaam is voor zijn wilde zusje Biba, een 24-jarige hedonistische actrice van het genre onuitstaanbaar én onweerstaanbaar. Karen is een briljante maar ongeïnteresseerde studente moderne talen die samenwoont met drie nette medestudentes.

Zij komt er na een toevallige ontmoeting met Biba en een daaropvolgend wild feest in het huis bij Queen’s Wood achter dat ze ondraaglijk gewoontjes is en beseft dat ze ‘bijna aan het eind was gekomen van vier jaren die in het teken hadden moeten staan van onverantwoordelijkheid en viezigheid’. Dat kan anders, moedigt Biba haar aan, voor wie Karen een platonische liefde opvat.

Aan het begin van de zomer trekt Karen bij Biba en Rex in en begint een hartstochtelijke vriendschap met Biba en een allerminst platonische verhouding met Rex. Het is zo’n gouden zomer waarvan iedereen er een gehad moet hebben, gevuld met loomheid en hectoliters wijn.

Erin Kelly beschrijft het chaotische leven in het bouwvallige stadskasteel bij Queen’s Wood met de kennis en het trage tempo van iemand die zo’n zomer meemaakte. Het is prettig meedrijven met deze studenten. Onderwijl worden meer giftige aspecten van ieders persoonlijkheid aangesproken en escaleert de verhouding in een nazomer waarvan niemand er een gehad moet hebben en die in flashbacks wordt opgedist nadat Rex tien jaar later door Karen uit de bajes is opgehaald. Hoe dat zo gekomen is, wordt langzaam duidelijk in dit bevredigende debuut.

Robert Gooijer