Eerste divisie als begin van het einde

Het degradatieduel tussen VVV Venlo en Willem II eindigde in 0-0. De eerste divisie dreigt voor beide clubs. Volgens de één een sterfhuis, volgens de ander kansrijk als talentenpool.

Onderwerp/Subject: VVV Venlo - Willem II - Eredivisie Reklame: Club/Team/Country: VVV Venlo - Willem II Seizoen/Season: 2010/2011 FOTO/PHOTO: VVV Venlo's Maya YOSHIDA (R) in duel with Willem II's Rangelo JANGA (L). (Photo by PICS UNITED) Trefwoorden/Keywords: #04 #17 $38 ±1279289473015 Photo- & Copyrights © PICS UNITED P.O. Box 7164 - 5605 BE EINDHOVEN (THE NETHERLANDS) Phone +31 (0)40 296 28 00 Fax +31 (0) 40 248 47 43 http://www.pics-united.com e-mail : sales@pics-united.com (If you would like to raise any issues regarding any aspects of products / service of PICS UNITED) or e-mail : sales@pics-united.com ATTENTIE: Publicatie ook bij aanbieding door derden is slechts toegestaan na verkregen toestemming van Pics United. VOLLEDIGE NAAMSVERMELDING IS VERPLICHT! (© PICS UNITED/Naam Fotograaf, zie veld 4 van de bestandsinfo 'credits') ATTENTION: © Pics United. Reproduction/publication of this photo by any parties is only permitted after authorisation is sought and obtained from PICS UNITED- THE NETHERLANDS
Onderwerp/Subject: VVV Venlo - Willem II - Eredivisie Reklame: Club/Team/Country: VVV Venlo - Willem II Seizoen/Season: 2010/2011 FOTO/PHOTO: VVV Venlo's Maya YOSHIDA (R) in duel with Willem II's Rangelo JANGA (L). (Photo by PICS UNITED) Trefwoorden/Keywords: #04 #17 $38 ±1279289473015 Photo- & Copyrights © PICS UNITED P.O. Box 7164 - 5605 BE EINDHOVEN (THE NETHERLANDS) Phone +31 (0)40 296 28 00 Fax +31 (0) 40 248 47 43 http://www.pics-united.com e-mail : sales@pics-united.com (If you would like to raise any issues regarding any aspects of products / service of PICS UNITED) or e-mail : sales@pics-united.com ATTENTIE: Publicatie ook bij aanbieding door derden is slechts toegestaan na verkregen toestemming van Pics United. VOLLEDIGE NAAMSVERMELDING IS VERPLICHT! (© PICS UNITED/Naam Fotograaf, zie veld 4 van de bestandsinfo 'credits') ATTENTION: © Pics United. Reproduction/publication of this photo by any parties is only permitted after authorisation is sought and obtained from PICS UNITED- THE NETHERLANDS PICS UNITED

Die ene goal. Wát een moment en wat een gevolgen. Peter Bonthuis, algemeen directeur van Sparta, denkt nog steeds met afgrijzen terug aan 16 mei, die dramatische zondag waarop Excelsior-spits Guyon Fernandez vorig jaar Sparta met een doelpunt, ver in de extra tijd, uit de eredivisie schoot.

Tien maanden later staat Sparta, met een gehalveerde begroting van vijf miljoen euro, twaalfde in de eerste divisie, is het personeelsbestand met veertig procent gekrompen, hoofdtrainer Jan Everse voortijdig ontslagen, blijven veel toeschouwers weg, dreigt daling van sponsorinkomsten en is er dit seizoen amper uitzicht op sportief herstel.

Bouw op die puinhopen maar eens een nieuw huis. Maar dat is volgens Bonthuis een must. „Voor het voortbestaan van Sparta is promotie noodzakelijk. Als het niet dit jaar is, dan wel het jaar erop of het jaar daarop.”

Is de eerste divisie daadwerkelijk het sterfhuis dat Bonthuis voorspiegelt? Dat valt in de praktijk mee, onder voorwaarde dat clubs realistisch begroten. Knelpunt is het grote verschil met de eredivisie. „Want in de eredivisie gaat alles drie versnellingen hoger”, zegt Hai Berden, voorzitter van VVV, een club die zich al jaren op het snijvlak tussen ere- en eerste divisie ophoudt.

Maar toch hebben niet alle clubs in de eerste divisie de bestaansstrijd overleefd. Dit seizoen ‘stierf’ Haarlem. Verder worden clubs als Fortuna Sittard, Veendam en Eindhoven al jaren in hun voortbestaan bedreigd. En dan zijn er nog deskundigen, zoals sporteconoom en hoogleraar Ruud Koning van de Rijksuniversiteit Groningen, die voorspellen dat het binnen vijf jaar gedaan is met de eerste divisie. Volgens Koning is er in Nederland simpelweg geen plaats voor 26 betaalde clubs.

Zo somber wil Adriaan Visser niet zijn. Maar hij heeft als voorzitter van koploper FC Zwolle makkelijk praten, geeft hij toe. Wat niet wegneemt dat Visser de eerste divisie „sportief een interessante en vermakelijke competitie” vindt met „een stuwmeer aan jeugdige talenten”.

„En”, riposteert Visser, „heeft de eredivisie dan wel zo veel toekomst? Het gezamenlijk verlies van die clubs is berekend op zo’n 90 miljoen euro. Tijd voor een harde sanering, dunkt me. Zulke tekorten kom je niet tegen in de eerste divisie; daar zitten de clubs rond de nullijn.”

Een oplossing om het gat tussen eerste en eredivisie te verkleinen heeft Visser ook: een versterkte promotie- en degradatieregeling invoeren. „Zie Duitsland waar het verschil tussen de eerste en tweede Bundesliga niet zo groot is. Laat twee clubs uit de eredivisie degraderen en de nummers vijftien en zestien play-offs spelen. Dan krijg je meer doorstroming en komen de budgetten automatisch dichter bij elkaar te liggen.”

Patrick Brand, directeur van de koepelorganisatie Coöperatie Eerste Divisie (CED), sombert evenmin. Hij wijst op de degradantenvergoeding die het sportieve stapje lager financieel draaglijk maakt. Verder is zijn organisatie volgens hem voortdurend bezig de eerste divisie aantrekkelijker te maken.

Brand: „De eerste divisie is een interessante competitie met promotie- en degradatiekansen en periodetitels. We hopen verder op zo jong mogelijke selecties van clubs, omdat we willen opleiden voor de eredivisie. Commercieel hebben we een stap gezet door alle velden van digitale reclameborden te voorzien. En financieel gaan we de licentie-eisen aanscherpen, want we willen structurele financiële problemen voorkomen.”

Sportmarketingdeskundige Frank van den Wall Bake heeft ook ideeën om de eerste divisie aantrekkelijker te maken. „Ik heb gepleit voor een ‘ander product’. Ik heb voorgesteld de eerste divisie te splitsen in vier districten: Noord, Oost, Zuid en West. Dat is interessanter voor sponsors en media. Lokale bedrijven zijn zo eerder geneigd om een plaatselijke club te sponsoren. Ik heb dit voorgesteld aan de CED, maar die zien regionalisering als een degradatie.”

Overigens vindt Van den Wall Bake dat de eerstedivisieclubs het redelijk doen. „Maar feit is dat het een trapje lager is dan de eredivisie. RKC heeft een dominante hoofdsponsor waardoor andere geldschieters niet in de rij staan om te investeren. Bij Sparta is dat anders. Dat is een instituut. Als de resultaten weer toenemen, dan staat het bedrijfsleven ook weer in de rij. Het gevaar is alleen dat je in een vicieuze cirkel terechtkomt. Dan kunnen alleen resultaten je nog helpen. Mijn plan heeft als voordeel dat de clubs niet meer zo nadrukkelijk de tweede viool spelen.”

Als de wedstrijd FC Zwolle-RBC van vrijdagavond exemplarisch is voor het peil van de eerste divisie is er weinig toekomstperspectief. Geen niveau, geen doelpunten en een lage amusementswaarde. En FC Zwolle heeft in die ‘vrijdagavondvorm’ weinig in de eredivisie te zoeken. Dat beeld kon een dag later in Venlo enigszins worden bijgesteld, omdat het degradatieduel in de eredivisie tussen VVV en Willem II eveneens in 0-0 eindigde en minstens zo slecht was. Twee wedstrijden met clubs in het vacuüm tussen eerste en eredivisie stemden de voetballliefhebber allerminst vrolijk.

Waar Visser zich bij FC Zwolle voorbereidt op een verhoging van de begroting van 4,2 naar 6 miljoen euro, houden VVV en Willem II alvast rekening met een krimp. Bij degradatie zullen beide clubs financieel zo’n dertig procent terugschakelen, beide van zo’n negen miljoen naar zes miljoen euro. Hoe treurigstemmend ook, ziet interim-directeur Jan van Esch van Willem II het als een voordeel als zijn club rechtstreeks degradeert. „Dan hebben we ruim de tijd om de zaken op orde te brengen. Ik hoop niet op een scenario als Sparta vorig seizoen.”

De tijd is voorbij dat er in Tilburg onvoorzichtig wordt gehandeld. De club stond een jaar terug met een schuld van 4,2 miljoen euro bijna op omvallen. Een scenario dat de clubleiding hoe dan ook niet opnieuw wil meemaken. Van Esch: „We geven geen penning meer uit dan er binnenkomt. Die tijd is geweest. Wij gaan niet meer mee in het opportunisme in het betaald voetbal en werken alleen nog met reële cijfers.”

Natuurlijk, ook VVV bereidt zich voor op een eventuele degradatie. Maar dat zal in Venlo iets harder aankomen dan bij Willem II, laat voorzitter Berden doorschemeren. „Omdat ons beleid erop gericht is om jonge buitenlandse internationals een platform te bieden en ze dan een sprong hoger te laten maken. Lastig als je dan in de eerste divisie speelt.”

Die keus voor buitenlanders heet VVV uit praktische overwegingen gemaakt. „Omdat we niet aantrekkelijk blijken te zijn voor jonge talenten”, zegt Bergen. „Velen zien vanwege de afstand af van een vertrek naar Venlo.” Talentvolle buitenlanders kunnen voor VVV commercieel zeer interessant zijn. Zie de transfer van de Japanner Keisuke Honda naar CSKA Moskou. Die leverde VVV Venlo zo’n negen miljoen euro op.

Maar een toekomst van VVV in de eredivisie is volgens Berden alleen gegarandeerd als in Venlo een nieuw stadion komt. De plannen zijn in een vergevorderd stadium en er is met het college van B en W een akkoord op hoofdlijnen gesloten. Als de Venlose raad in mei goedkeuring geeft, kan de nieuwbouw volgens Berden eind 2013 gerealiseerd zijn.

De voorzitter enthousiast: „Dan hebben we een stadion dat plaats biedt aan 17.500 toeschouwers. Volgens de vuistregel dat duizend toeschouwers goed zijn voor één miljoen aan inkomsten kunnen we dan onze begroting opschroeven tot bijna twintig miljoen euro. We werken nu met een capaciteit van 7.500 toeschouwers en een begroting van bijna tien miljoen euro 25 procent boven onze macht.”

Met medewerking van Jan-Cees Butter