No-fly zone heeft dubbel effect: bescherming bevolking en versterking opstand

Deze Tornado GR4 heeft de Britse luchtmacht in stelling gebracht. Foto AP

Vliegen is van levensbelang voor het regime van Gaddafi. Het stelt hem in staat om troepen te verplaatsen, luchtsteun te geven en aanvoerroutes te bewaken. Zonder operationele luchtmacht is het regime even kwetsbaar als de opstandelingen.

Zo luidt het commentaar van The Economist vandaag. Het tijdschrift verwacht dat de no-fly zone, het vliegverbod dat vannacht is ingesteld door de VN-Veiligheidsraad, evenwicht zal brengen tussen het regime en de opstandelingen.

Resolutie 1973 machtigt de lidstaten om aanvallen op Libische burgers met “alle noodzakelijke middelen” te voorkomen. Dat betekent volgens The Economist ook dat Gaddafi’s grondtroepen aangevallen mogen worden als zij projectielen afschieten op bewoond gebied. Marineschepen zijn eveneens een legitiem doelwit als ze ingezet worden voor bombardementen.

In reactie op de resolutie heeft Gaddafi een wapenstilstand afgekondigd. Daar werd sceptisch op gereageerd door Westerse leiders: eerst zien, dan geloven. Als blijkt dat Gaddafi echt woord houdt, dan is geweld tegen zijn troepen moeilijker te rechtvaardigen.

Volgens The Economist was luchtsteun iedere keer doorslaggevend in gewapende conflicten tussen opstandelingen en het leger. Ook het hergroeperen van Gaddafi’s vijanden kon vaak verhinderd worden. Dat Gaddafi de afgelopen weken langzaamaan de greep op zijn land terugkreeg zou hij alleen aan zijn luchtmacht te danken hebben. De burgers die aan de kant van de opstand staan durfden zich met iedere tegenslag minder sterk uit te spreken. Protestvlaggen werden weer van balkons gehaald.

De internationale militaire steun zal daarom een psychologisch effect hebben, meent The Economist. In de beeldspraak van het tijdschrift trekt de resolutie het gordijn van angst open. De opstand zal zodoende in kracht toenemen: mensen durven weer kant te kiezen. Dat maakt een succesvolle mars naar Tripoli waarschijnlijker. The Economist verwacht dat Gaddafi zijn vliegtuigen aan de grond zal houden, omdat een escalatie van het conflict hem snel zal kunnen onttronen.

Eerder in deze serie: ‘No-fly zone voor Libië is een slecht oorlogsplan’, Vijf tips om een dictatuur coupbestendig te maken’, ‘Net als Mubarak een tiran geweest? Neem dan de Poetin-route’, ‘Zoon Gaddafi bedoelt het allemaal niet zo kwaad