Alarmniveau Japan naar vijf - Rode Kruis opent gironummer

Een bovenaanzicht van de beschadigde kernreactor nummer één bij de kerncentrale Fukushima. Foto: AFP / TEPCO.

De situatie rond de Fukushima Dai’ichi kerncentrale is nog steeds “zeer ernstig”, zei de Japanse premier Kan begin van de middag in een toespraak. Japan verhoogde vanochtend het nucleaire alarmniveau van niveau vier naar niveau vijf, omdat de ramp mogelijk “bredere” gevolgen kan hebben dan tot nu toe werd aangenomen. Lees hieronder ons liveverslag van vandaag terug.

Update 20:42 De golven van de Tsunami waren tot 23 meter hoog, meldt de NOS op basis van de Japanse krant Yomiuri Shimbun. Door de golf kwam ongeveer 400 vierkante kilometer land onder water te staan. Op YouTube een filmpje van een Japans camerateam dat ternauwernood kan vluchten voor de golven:

Update 17:04 Internetredacteur en oud-correspondenet in Japan Hans van der Lugt heeft een nieuwe fotoserie over de verwoestingen in Japan gemaakt.

Update 16:50 De situatie bij de reactoren één, twee en drie van kerncentrale Fukushima Dai’ichi lijkt er volgens het Internationaal Atoomagentschap “behoorlijk stabiel uit te zien”.

Update 16:48 NU.nl meldt op basis van berichtgeving in de Japanse krant Yomiuri Shimbun dat de tsunami die Japan vorige week trof 23 meter hoog was. Dat is twee keer zo hoog als tot nu toe werd aangenomen. De hoogste tsunami die Japan ooit trof was in 1896 (38 meter).

Update 16:24 De situatie in de eerste kernreactor van de kerncentrale Fukushima Dai’ichi is “niet significant verslechterd”. Dat heeft het Internationaal Atoomagentschap zojuist bekend gemaakt. Momenteel proberen technici in de centrale een elektriciteitskabel te herstellen, zodat de waterpompen weer starten en de reactoren van de centrale kunnen worden afgekoeld met koud water.

Update 16:06 Het is middernacht geweest in Japan en er komt weinig nieuws meer vandaan. Daarom brengen we het aantal updates nu omlaag. Als zich echt belangrijk nieuws aandient blijven we dat hier melden.

Update 15:44 Premier Rutte zei zojuist op zijn wekelijkse persconferentie dat “de hele wereld meeleeft met Japan”. Hij zei “grote bewondering” voor de veerkracht van de Japanners te hebben en noemde het “vanzelfsprekend” dat Nederland het land hulp biedt als Japan daarom vraagt. Rutte meldde ook dat de veiligheid bij de kerncentrale in Borssele gecontroleerd wordt en dat er eventuele noodzakelijke aanpassingen gelijk worden doorgevoerd.

Update 15:24 Lees meer over de inzamelingsactie van het Rode Kruis in ons aparte nieuwsbericht.

Update 15:09 Het Rode Kruis start een eigen inzamelingsactie voor de slachtoffers van de aardbeving en tsunami in Japan. Op gironummer 6868 kan geld gedoneerd worden. Het besluit om een apart gironummer te openen is “in goed overleg” met de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO) genomen, zegt het Rode Kruis. Gironummer 555 wordt niet geopend omdat alleen het Rode Kruis zeer actief is in Japan. Daar kan het geld dan ook het beste direct naartoe, aldus de SHO.

Update 14:50 De Japanse politie heeft zojuist laten weten dat het dodental als gevolg van de aardbeving en tsunami is opgelopen tot 6911. Volgens de politie worden er nog 10.754 mensen vermist.

Update 14:38 Een kleine hoeveelheid radioactieve straling heeft de kust van zuid-California bereikt. Dat zei een diplomaat zojuist tegen persbureau AP. De hoeveelheid ligt volgens de diplomaat echter “een miljard keer beneden het niveau dat bedreigend zou zijn voor de volksgezondheid”.

Update 14:34 De Nederlandse ambassade in Tokio heeft uit voorzorg jodiumpillen aangeschaft, bedoeld voor Nederlanders in Japan, meldt Novum. De tabletten worden preventief uitgegeven, met voorrang aan Nederlanders in de omgeving van de kerncentrale van Fukushima, het Tohoku-gebied en Tokio. Zij kunnen deze tabletten afhalen bij de ambassade in Tokio, het consulaat in Osaka of laten opsturen. De opname van radioactief jodium in de schildklier wordt geremd door kort vòòr of tijdens de besmetting een jodiumtablet in te nemen.

Update 14:21 Japan maakte eerder vandaag bekend dat het zijn kernenergiebeleid mogelijk gaat wijzigen naar aanleiding van de gebeurtenissen van de afgelopen week. Het besluit om een onderzoek naar het beleid in te stellen is voorlopig echter uitgesteld.

Update 14:18 Het vliegverkeer komt niet in gevaar door de gelekte radioactieve straling uit de Fukushima Dai’ichi kerncentrale. VN-expert Herbert Puempel zegt tegen Reuters dat de hoeveelheid straling in de atmosfeer te laag is om een gevaar voor vliegtuigpassagiers te vormen. Alleen vlakbij de kerncentrale is vliegen gevaarlijk, aldus Puempel.

Update 14:08 Spanje stuurt een vliegtuig naar Japan om al zijn burgers te evacueren die het land willen verlaten. Dat zei een woordvoerder van de Spaanse regering zojuist tegen persbureau AFP.

Update 13:51 Wereldgezondheidsorganisatie WHO vindt het mijden van Japan onnodig. Er is geen reden tot een reisverbod, ondanks dat de stralingsniveaus in Tokio toenemen. Deze vormen geen gevaar voor de gezondheid.

Update 13:30 H&M heeft negen van zijn vestigingen in Tokio gesloten, meldt persbureau AP. Een woordvoerder van de Zweedse kledingzaak zegt dat de winkels gesloten zijn vanwege bezorgdheid bij het personeel over de nucleaire crisis.

Update 13:25 De Japanse publieke omroep meldt dat de watertoevoer bij de Fukushima Dai’ichi kerncentrale, die werd ingezet om de kernreactoren te koelen, is gestopt om het herstellen van de elektriciteit in de reactoren één, twee en vier mogelijk te maken. Eerder vandaag werd bekend dat deze reactoren vermoedelijk morgenochtend weer stroom hebben.

Update 13:22 Via de internationale persbureaus blijven er massaal foto’s vanuit Japan binnenstromen. Een aantal bijzondere beelden op een rij:

Brandweerlieden dragen een lichaam weg in de noordoostelijke stad Rikuzentakata. Foto: AP / Koji Sasahara.Brandweerlieden dragen een lichaam weg in de noordoostelijke stad Rikuzentakata. Foto: AP / Koji Sasahara.

Een man loopt door de ravage in de door de tsunami getroffen stad Kesennuma. Foto: AP / Matt Dunham.Een man loopt door de ravage in de door de tsunami getroffen stad Kesennuma. Foto: AP / Matt Dunham.

Een man loopt met zijn fiets aan de hand door de puinhopen in de noordoostelijke stad Rikuzentakata. Foto: AFP / Nicolas Asfouri.Een man loopt met zijn fiets aan de hand door de puinhopen in de noordoostelijke stad Rikuzentakata. Foto: AFP / Nicolas Asfouri.

Update 13:10 De vierde reactor bij de Fukushima Dai’ichi kerncentrale krijgt waarschijnlijk morgenochtend weer stroom. Eerder vandaag (zie update 10:17) werd al bekend dat ook de eerste en tweede reactor morgenochtend weer elektriciteit hebben.

Update 13:03 Bij de kerncentrale in Fukushima is vandaag ongeveer 50.000 liter water in de opslagtank gespoten in een poging om reactor 3 te koelen. De derde reactor is momenteel de grootste zorg, omdat de zogeheten ‘spent fuel pool’ het risico loopt droog komen te staan, waardoor de opgebruikte radioactieve splijtstofstaven door het omhulsel kunnen smelten en aan de atmosfeer blootgesteld worden.

Update 12:54 Op YouTube is een filmpje opgedoken waarin te zien is hoe een hond in het rampgebied niet van de zijde van een gewonde hond wil wijken. Een Japanse filmploeg ontdekte de twee viervoeters en beide honden werden uiteindelijk gered:

Update 12:44 Kan kreeg na afloop van zijn toespraak kritische vragen van journalisten over de informatievoorziening aan de Japanse burgers en internationale gemeenschap. Volgens Kan is echter alle informatie met het publiek en de buitenwereld gedeeld.

Update 12:26 Meer uit de toespraak van Kan:

“Dit is voor Japan de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog, maar we krijgen wereldwijd steun. We hoeven niet pessimistisch te zijn, maar zouden juist vastberaden een oplossing moeten zoeken voor alle Japanners.”

Update 12:20 Kan zegt in zijn toespraak dat hij de manier waarop de Japanners zich na de ramp hebben gedragen respecteert. Hij zegt dat er wat verwarring was bij de regering na de ramp, maar is ervan overtuigd dat Japan de huidige moeilijkheden kan overwinnen. “Als land zullen wij deze tragedie doorstaan en herstellen”, aldus Kan. De situatie rond de Fukushima Dai’ichi kerncentrale is nog steeds “zeer ernstig”, zegt Kan.

Update 12:15 Reuters meldt dat premier Naoto Kan komende week het rampgebied wil bezoeken. Hij is nu begonnen aan een toespraak, die live wordt uitgezonden op de Japanse publieke omroep.

Update 12:04 Statusrapport van kerncentrale Fukushima Dai’ichi van het Japanse Atomic Industrial Forum van 18 maart 16:00 (Japanse tijd) vertoont een aantal wijzigingen ten opzichte van het statusrapport acht uur eerder. Onduidelijk op dit moment wat dit betekent. De toestand van de reactoren 2 en 3 is kritiek omdat hun insluitsysteem beschadigd is en de splijtstofstaven binnen het reactorvat zijn opengebarsten.

Update 11:47 Het IAEA geeft meer details over de reden van het verhogen van het nucleaire alarmniveau naar niveau 5. Een woordvoerder zegt dat de koelfunctie verloren is gegaan en de reactorkernen zijn beschadigd. De radioactieve deeltjes blijven zich daardoor verspreiden, aldus de woordvoerder.

Update 11:42 De Japanse publieke omroep NHK toonde zojuist een verslag vanuit het totaal verwoeste kuststadje Minamisanriku, waar enkele honderden overlevenden al een week zonder licht of verwarming in een schoolgebouw bivakkeren. Veel ouderen ontberen medicijnen voor kwalen als hoge bloeddruk of suikerziekte en lijden aan koorts, diarrhee en algehele uitputting, aldus een vermoeid uitziende verpleegster in de school.

Update 11:38 Hoewel de autoriteiten benadrukken dat het gevaar van nucleaire straling in Tokio gering is, blijven buitenlanders de Japanse hoofdstad massaal verlaten, meldt de BBC. Een verslaggever ter plaatse signaleert “busladingen” met Chinezen die op weg zijn naar het vliegveld. Ook blijven Japanners de omgeving van Tokio verlaten, zegt de verslaggever.

Update 11:26 De hulpverlening in de getroffen gebieden in Japan begint steeds beter op gang te komen, meldt het Amerikaanse persbureau AP. Twee helikopters van het Amerikaanse leger zijn vanochtend geland in de stad Shizugawa om de in totaal 400.000 overlevenden van de ramp die in geïmproviseerde noodopvang leven te ondersteunen. De helikopters brachten onder meer ingeblikte bonen en poedermelk mee. Shizugawa kampt verder met sneeuwval en een tekort aan brandstof. De grootschalige schade rond de stad bemoeilijkt de hulpverlening.

Update 11:15 De Japanse regering was “overweldigd” door de dubbele ramp van vorige week en heeft daardoor trager dan wenselijk was gereageerd op de aardbeving en tsunami. Dat zei regeringswoordvoerder Yukioi Edano zojuist tegen persbureau Reuters.

Update 11:03 De Japanse publieke omroep NHK komt met laatste cijfers over het dodental van de aardbeving en tsunami: op dit moment zijn 6548 doden bevestigd. Meer dan tienduizend mensen worden nog vermist.

Update 10:57 Het Internationaal Atoomagentschap komt maandag in Wenen bij elkaar om de nucleaire crisis in Japan te bespreken. Het in Japan geboren hoofd van het IAEA, Yukiya Amano, zal op de bijeenkomst de 35 IAEA een update geven over de situatie bij de kerncentrale in Fukushima.

Update 10:49

9 maart:

15 maart:

Jelle Goolaerts, medewerker van NRC Handelsblad, ontdekte deze foto’s en schreef er de volgende toelichting bij:

“Op de foto’s van het National Oceanic And Atmospheric Administration (NOAA) zijn duidelijk de black-outs in Japan te zien. Op de eerste foto, voor de aardbeving, zijn er grote witte vlekken zichtbaar, vooral in Tokio. Deze geven het kunstlicht weer dat vanuit de lucht wordt waargenomen. Na de verwoestende aardbeving wordt er zuinig omgesprongen met de elektriciteit waardoor er heel wat minder vlekken te zien zijn. Ook in het noordoostelijke Japanse eiland Hokkaido is er amper licht te bespeuren.”

Update 10:44 De Japanse kroonprins- en prinses zijn niet aanwezig bij de bruiloft van prins William en Kate Middleton op 29 april. Dat maakte het Japanse koningshuis zojuist bekend. Het koninklijk paar vindt het niet gepast om in de huidige omstandigheden naar de bruiloft te gaan.

Update 10:40 In Tokio wordt vandaag nog begonnen met het meten van het niveau van nucleaire straling, meldt het Internationaal Atoomagentschap aan het Japanse persbureau Jiji.

Update 10:33 Meer details over de betekenis van het verhogen van het nucleaire alarmniveau: het nieuwe niveau 5 betekent dat de problemen bij de kerncentrale “bredere” gevolgen hebben. Bij het vorige niveau 4 was er alleen sprake van “lokale” gevolgen. Het maximale alarmniveau is niveau 7, dat van kracht was tijdens de ramp bij Tsyernobyl.

Update 10:24 Het Internationaal Atoomagentschap heeft een nieuwe update over de situatie bij de Fukushima Dai’ichi kerncentrale geplaatst. In de update wordt onder meer het systeem van de ‘spent fuel pool’ uitgelegd, die droog kan komen te staan, waardoor de opgebruikte radioactieve splijtstofstaven door het omhulsel kunnen smelten en aan de atmosfeer blootgesteld worden.

Update 10:17 Het Japanse nucleaire agentschap verwacht dat er morgenochtend elektrische kabels verbonden zullen zijn met de generatoren in de reactoren 1 en 2.

Update 10:10 Japan heeft het nucleaire alarmniveau bij Fukushima Dai’ichi kerncentrale verhoogd van niveau 4 naar niveau 5. Dat maakte het Internationaal Atoomagentschap zojuist bekend.

Update 10:06 We gaan weer live verslag doen van de ontwikkelingen in Japan. Lees ook ons samenvattende nieuwsbericht van eerder vanochtend terug.

    • Pim van den Dool