VN-resolutie Libië spitst zich toe op luchtaanvallen, het is ‘high noon’

De VN Veiligheidsraad vandaag in New York om te spreken over de crisis in Libië. Foto AFP / Stan Honda

De VN-Veiligheidsraad zal rond 24.00 Nederlandse tijd stemmen over een ontwerpresolutie die internationale militaire actie mogelijk maakt tegen het regime van Moammar Gaddafi. Hierin wordt een no-fly zone geautoriseerd waarbij burgers met alle mogelijke middelen mogen worden beschermd tegen geweld door de troepen van Gaddafi.

Toch lijkt het instellen van een no-fly zone niet meer het zwaartepunt te zijn in de resolutie. Hoewel het document een ‘bezetting’ door buitenlandse militairen uitsluit, machtigt de VN-Veiligheidsraad onder andere de omringende Arabische landen om de burgers in Libische gebieden, en vooral Benghazi, te beschermen. Volgens de Britse krant The Guardian laat de resolutie toe dat lidstaten tanks onder vuur mogen nemen die optrekken naar Benghazi.

VN en Libië spelen ‘chicken-game’
De VN-lidstaten die voor de resolutie zijn, spitsen zich steeds meer toe op militaire ondersteuning bij de instelling van een no-fly zone, dat komt volgens adjunct-chef van de buitenlandredactie van NRC Handelsblad, Frank Vermeulen, doordat deze landen de ‘chicken game’ spelen met Libië. Beide partijen voeren de druk op zodat de ander als eerste de strijd opgeeft:

“Het is ‘high noon’. Libië en de VN staan in de hoofdstraat en lopen naar elkaar toe met rinkelende sporen en met hun pistolen geladen. De VN dreigt met luchtaanvallen zodra de resolutie aangenomen wordt, Gaddafi zal de opstandelingen in Benghazi “geen genade tonen“. De VN hoopt dat onder dreiging van luchtaanvallen, Libië de strijd tegen de opstandelingen opgeeft. Gaddafi wil juist dat de opstandelingen voor die tijd de wapens neerleggen. Het zijn western-achtige praktijken.”

Groot-Brittannië en Frankrijk maken zich klaar om luchtaanvallen uit te voeren
Frankrijk liet eerder vandaag weten dat het verwacht voldoende steun te krijgen binnen de Veiligheidsraad voor de resolutie. Het land rekent op steun van onder andere Groot-Brittanië, de Verenigde Staten en de Arabische lidstaten.

Zaterdag riep de Arabische Liga de VN al op om een no-fly zone in te stellen. De Verenigde Staten zouden, volgens Reuters, zelfs voorstander zijn van luchtaanvallen tegen Libische tanks en zware artillerie. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton liet vandaag vanuit Tunesië weten dat voor de handhaving van een no-fly zone, waarschijnlijk ook militaire doelen aangevallen zullen worden.

Al Jazeera meldt de Franse minister van Buitenlandse Zaken Alain Juppe heeft gezegd dat zodra de resolutie aangenomen wordt, er luchtaanvallen op Libische doelen uitgevoerd zullen worden. Ook Groot-Brittannië bereidt zich al voor op om luchtaanvallen uit te voeren op Libische doelen.

‘no-fly zone niet belangrijk, resolutie te laat’
Volgens NRC Midden Oosten-deskundige Carolien Roelants is de instelling van een no-fly zone minder belangrijk geworden doordat Gaddafi nu vooral grondtroepen inzet tegen de opstandelingen. Roelants:

“Zeker is dat een no-flyzone alleen niet genoeg zal zijn. Gaddafi’s troepen rukken ook via land op en zijn al in zo’n ver gevorderd stadium. Dat zal niet veel effect hebben. Bovendien zijn die troepen ook niet gek. Wanneer de VN onder het mom van burgerbescherming luchtaanvallen gaat uitvoeren, dan kunnen de troepen zich in de steden gaan verschuilen. Daar kun je moeilijk bombardementen op uitvoeren.”

De resolutie zou best eens veel te laat komen voor de opstandelingen in Libie, zegt Roelants. Zij lijken bijna verslagen te zijn:

“De VN-Veiligheidsraad zegt de Libische burgers te willen beschermen voor geweld, maar hoe ga je dat doen vanuit de lucht? En hoe ondersteun je de opstandelingen die slecht bewapend zijn en slecht gecoördineerd? Als het doel is om Gaddafi af te zetten dan ben je behoorlijk laat. Dan grijp je in op het moment dat de rebellenbeweging al bijna helemaal is opgerold.”

‘Resolutie immoreel en illegaal’
De Libische autoriteiten bestempelen mogelijke militaire actie tegen het land als “immoreel en illegaal”. Dat liet een woordvoerder weten tegenover Reuters.

Vijf landen, waaronder Rusland en China hebben al laten weten dat zij zich zullen onthouden van de stemming in de VN-Veiligheidsraad, meldt het Arabische televisiestation Al Arabiya. “Dat was te verwachten”, zegt Vermeulen, “maar het ziet er naar uit dat er dan dus geen veto wordt uitgesproken tegen de resolutie.” Hierdoor lijkt de kans dat de resolutie aangenomen groot blijft, ondanks dat deze landen er niet mee instemmen.

Lees hier het liveblog over Libië van vandaag terug.