Gevechten in Libië, vanavond stemming over no-flyzone

Een Libische overheidssoldaat in Ajdabiyah. Foto Reuters / Ahmed Jadallah
Een Libische overheidssoldaat in Ajdabiyah. Foto Reuters / Ahmed Jadallah Een Libische overheidssoldaat in Ajdabiyah. Foto Reuters / Ahmed Jadallah

De VN-Veiligheidsraad neemt waarschijnlijk vanavond nog een resolutie aan die internationale militaire actie mogelijk maakt tegen het regime van de Libische leider Gaddafi. De stemming is gepland om 23.00 uur Nederlandse tijd. In de ontwerpresolutie wordt een no-fly zone geautoriseerd waarbij burgers met alle mogelijke middelen mogen worden beschermd tegen de troepen van Gaddafi.

Frankrijk meent dat het voldoende steun kan krijgen in de VN-Veiligheidsraad om een resolutie aan te nemen die militaire interventie in Libië mogelijk maakt. Het land verwacht steun van Groot-Brittannië, de VS en een of meer Arabische staten, zo laat een Franse diplomatieke bron weten.

Houding VS gewijzigd

De VS, die zich eerder geen voorstander van een no-flyzone toonden, willen naar verluidt dat de VN niet alleen akkoord gaat met een vliegverbod, maar ook met luchtaanvallen tegen Libische tanks en zware artillerie, aldus Amerikaanse functionarissen tegenover persbureau Reuters. De overgang naar een hardere houding ten gunste van de militaire actie komt na een lange interne discussie binnen de Amerikaanse regering en nadat de Libische oppositie vandaag vroeg om onmiddellijke hulp. Volgens onderminister van Buitenlandse Zaken William Burns steunen de VS elke maatregel tegen Gaddafi behalve “voeten aan de grond”.

Tegenstanders resolutie
Daarnaast werd vandaag de mogelijke betrokkenheid van Arabische landen bij militaire actie besproken. Egypte heeft al aangegeven op geen enkele manier militair te willen interveniëren in haar buurland. Ook Rusland en China, beide met een permanente zetel in de VN-Veiligheidsraad, gelden als belangrijke tegenstanders van militaire interventie.

Komt de VN-resolutie niet rijkelijk laat? NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants:

“Dat ligt eraan hoe deze zal luiden. Gaat het alleen om een no-flyzone, om militaire acties vanuit de lucht of zal de resolutie verder gaan? Zeker is dat een no-flyzone alleen niet genoeg zal zijn. Gaddafi’s troepen rukken ook via land op en zijn al in zo’n ver gevorderd stadium. Dat zal niet veel effect hebben. Bovendien zijn die troepen ook niet gek. Wanneer de VN onder het mom van burgerbescherming luchtaanvallen gaat uitvoeren, dan kunnen de troepen zich in de steden gaan verschuilen. Daar kun je moeilijk bombardementen op uitvoeren.”

“De VN-Veiligheidsraad zegt de Libische burgers te willen beschermen voor geweld, maar hoe ga je dat doen vanuit de lucht? En hoe ondersteun je de opstandelingen die slecht bewapend zijn en slecht gecoördineerd? Als het doel is om Gaddafi af te zetten dan ben je behoorlijk laat. Dan grijp je in op het moment dat de rebellenbeweging al bijna helemaal is opgerold.”

Gevechten in Libië
Troepen van Gaddafi rukken ondertussen steeds verder op richting Benghazi, het laatste belangrijke bolwerk in handen van de opstandelingen. Vandaag heeft het regeringsleger opnieuw de luchthaven Benina van Benghazi gebombardeerd. Ook de stad Ajdabiyah, een strategische stad aan de kustweg, werd vandaag getroffen door vier luchtaanvallen. Bij de gevechten daar kwamen zeker dertig burgers om het leven.

De Libische staatstelevisie meldde dat de stad Misurata inmiddels in handen was gevallen van het regime. De opstandelingen ontkennen dit echter. Volgens hen hebben zij de stad ten oosten van de hoofdstad Tripoli nog altijd onder controle.

Lees hieronder het liveverslag terug wat nrc.nl vandaag bijhield:

De troepen van Gaddafi staan volgens de propagandistische staatstelevisie aan de poorten van de stad Benghazi, het laatste belangrijke oppositiebolwerk in Libië. Mocht het tot een treffen komen, dan vindt daar de beslissende slag plaats tussen de regeringstroepen en de opstandelingen.

De berichten dat de troepen van Gaddafi Benghazi bijna hebben bereikt, komen van de Libische staatstelevisie. Zoals altijd in tijden van oorlog, betreft dit propaganda. Het is moeilijk te controleren wat er zich daadwerkelijk afspeelt, omdat er nog weinig onafhankelijke journalisten in de buurt van de gevechten zijn. Journalisten zijn ook doelwit, getuige ook de verdwijning van vier journalisten van The New York Times. nrc.nl probeert in dit liveverslag alle bronnen in kaart te brengen.

Update 17.55 uur:
Wij vragen aan NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants: komt de VN-resolutie niet rijkelijk laat?

“Dat ligt eraan hoe deze zal luiden. Gaat het alleen om een no-flyzone, om militaire acties vanuit de lucht of zal de resolutie verder gaan? Zeker is dat een no-flyzone alleen niet genoeg zal zijn. Gaddafi’s troepen rukken ook via land op en zijn al in zo’n ver gevorderd stadium. Dat zal niet veel effect hebben. Bovendien zijn die troepen ook niet gek. Wanneer de VN onder het mom van burgerbescherming luchtaanvallen gaat uitvoeren, dan kunnen de troepen zich in de steden gaan verschuilen. Daar kun je moeilijk bombardementen op uitvoeren.”

“De VN-Veiligheidsraad zegt de Libische burgers te willen beschermen voor geweld, maar hoe ga je dat doen vanuit de lucht? En hoe ondersteun je de opstandelingen die slecht bewapend zijn en slecht gecoördineerd? Als het doel is om Gaddafi af te zetten dan ben je behoorlijk laat. Dan grijp je in op het moment dat de rebellenbeweging al bijna helemaal is opgerold.”

Update 17.48 uur:Volgens een analist van Oxford kost het de VS 300 miljoen dollar per week om een no-flyzone in Libië af te dwingen. Dat zegt hij tegen de BBC.

Egypte wil niet militair ingrijpen in Libië


Update 17.29 uur: Egypte wil niet militair ingrijpen in buurland Libië. Dat meldt persbureau Reuters. Hillary Clinton zei eerder dat er gepraat werd met Arabische landen om steun voor de VN-resolutie te vergaren.

“Egypte behoort niet tot die groep Arabische landen. We willen niet betrokken zijn bij welke vorm van militaire interventie dan ook. Geen interventie, punt”, aldus de woordvoerster van het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken aan Reuters.

Update 17.16 uur:Het Pentagon heeft vandaag haar zorgen geuit over mogelijke militaire actie in Libië, nu de druk groeit voor VN-steun voor een no-flyzone of luchtaanvallen in Libië. De Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates heeft gewaarschuwd dat een no-flyzone een riskante operatie zou kunnen zijn.

“It would be logical if one of (Robert Gates) concerns about a no-fly zone is the element of attacking Libyan air defenses, then an option of air strikes would be pretty similar,” aldus een regeringswoordvoerder.

Update 17.07 uur: De NOS brengt in beeld hoe onmisbaar Al Jazeera is voor de Libische bevolking:

The New York Times bevestigt aan msnbc.com dat dit de laatst genomen foto (op 11 maart) is van de vermiste fotografen, die sinds 15 maart vermist worden:

Foto Reuters / Paul ConroyFoto Reuters / Paul Conroy

Update 16.38 uur: Mogelijke betrokkenheid van Arabische landen bij militaire actie tegen Gaddafi wordt momenteel besproken, aldus de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton.

Update 16.33 uur: De VS wil dat de Verenigde Naties niet alleen akkoord gaat met een no-flyzone, maar ook met luchtaanvallen tegen Libische tanks en zware artillerie steunt, aldus Amerikaanse functionarissen tegenover persbureau Reuters.

De overgang naar een hardere houding ten gunste van de militaire actie komt na een lange interne discussie binnen de regering-Obama en nadat de Libische oppositie vandaag vroeg om onmiddellijke hulp aan de opstandelingen.

Update 16.28 uur: Volgens de VS kan een no-flyzone boven Libië “een belangrijk, positief en praktisch” effect hebben, maar blijft het noodzakelijk om ook andere maatregelen te overwegen.

Frankrijk vertrouwt op voldoende steun voor militair ingrijpen Libië, VN-resolutie vanavond in stemming

Update 16.14 uur: Frankrijk meent dat het voldoende steun kan krijgen in de VN-Veiligheidsraad om een resolutie aan te nemen die militaire interventie in Libië mogelijk maakt.

Frankrijk verwacht steun van Groot-Brittannië, mogelijk de VS en een of meer Arabische staten, zo laat een Franse diplomatieke bron weten.

“Het zou verrassend zijn als er een veto komt van een van de permanente leden. Wij zijn ervan overtuigd dat we de negen stemmen hebben,” vertelde de bron bij een briefing met verslaggevers. “Zodra de resolutie in stemming is gebracht, kan een operatie binnen enkele uren van start gaan.”

Update 16.08 uur: Volgens secretaris-generaal van de NAVO is het nog niet te laat om in te grijpen in Libië. Maar veel hangt volgens hem af van de VN.

Update 16.05 uur:Frankrijk wil vanavond om 23.00 uur stemmen over een no-flyzone boven Libië. Dat meldt Reuters.

Update 15.58 uur: De recente ontwerp-resolutie over Libië die de VN in behandeling heeft roept op tot “alle nodige maatregelen voor een bezettingsmacht” om burgers te beschermen tegen dreiging van een aanval, aldus Groot-Brittannië.

“De conceptresolutie die vandaag ter discussie staat, eist een onmiddellijk staakt het vuren, een volledige beëindiging van het geweld, een verbod op alle vluchten in het Libische luchtruim, met uitzondering van humanitaire vluchten”, aldus minister van Buitenlandse Zaken William Hague.

Kamer neemt motie aan die belang van no-flyzone internationaal moet benadrukken

Update 15.28 uur: Een motie van Arjen ElFassed (GroenLinks) en Wassila Hachchi (D66) die de regering oproept de wenselijkheid van een no-flyzone boven Libië te benadrukken, is aangenomen in de Tweede Kamer. De Kamerleden zeggen dat het instellen van een no-flyzone “levensreddend” kan zijn.

Motie van ElFassed en Hachchi (bron: @DuanevD)Motie van ElFassed en Hachchi (bron: @DuanevD)

Libische overheidssoldaten in Ajdabiyah. Foto Reuters / Ahmed JadallahLibische overheidssoldaten in Ajdabiyah. Foto Reuters / Ahmed Jadallah

Update 15.03 uur: Gevechtsvliegtuigen van Gaddafi hebben luchtaanvallen uitgevoerd even buiten de stad Benghazi. Dat meldt persbureau Reuters.
Een woordvoerder van de opstandelingen reageert:

“We hebben geen bewijs dat deze aanvallen schade hebben veroorzaakt. Het komt op ons over als een waarschuwing, een uitdaging voor de internationale gemeenschap.”

Volgens de oppositiewoordvoerder werden onder meer Benina Airport, Butani en Qaminis getroffen door de luchtaanvallen.

Update 14.58 uur: Al Jazeera citeert ooggetuigen die spreken van zware bombardementen in woonwijken in Ajdabiyah in oost-Libië.

Update 14.50 uur: De opstandelingen ontkennen dat de troepen van Gaddafi in de buurt van Benghazi zijn. Dat meldt persbureau Reuters.
“Ze zijn nog lang niet in Benghazi”, aldus Essam Gheriani, woordvoerder van de ’17 februari opstandelingencoalitie’. Daarnaast vertelde hij dat Gaddafi’s troepen de stad Zueitina hebben genaderd. “Ze zijn omsingeld door de revolutionaire troepen en er wordt met ze gedeald.”

Update 14.42: Protesten in Benghazi gisteren:

Update 14.33 uur: Secretaris-generaal van de NAVO Rasmussen zei vandaag dat de NAVO alleen militair zal interveniëren in Libië, wanneer daar een VN-mandaat voor is en brede steun voor Westerse inmenging.

“We staan ​​klaar om te helpen als daar behoefte toe is en een juridisch perspectief. Op de langere termijn, moeten we ook nadenken over hoe de NAVO Noord-Afrikaanse landen kan helpen bij hun transitieproces naar een democratie.” - Rasmussen

Update 14.22 uur: Een inwoner van Ajdabiyah zegt tegen persbureau AP dat de stad is getroffen door vier luchtaanvallen. Volgens de inwoner ging het om aanvallen van de opstandelingen, die volgens ingewijden minstens drie gevechtsvliegtuigen bezitten.

Update 14.06 uur: Er vinden gevechten plaats in Ajbadiyah, een strategische stad aan de kustweg die naar Benghazi voert. Volgens de Arabische zender Al Arabiya zijn hier 30 doden bij gevallen. Dit bericht wordt zojuist bevestigd door persbureau AP.

Update 13.57 uur: De Libische staatstelevisie bericht dat Zueitina, een grote oliehaven, is ingenomen daar de troepen van Gaddafi. Het bericht wordt niet bevestigd.

Update 13.54 uur: Misurata is alert op een nieuwe aanval van het leger van Gaddafi. Inwoners ontkennen dat de stad is heroverd door het overheidsleger.

Update 13.42 uur: Al Jazeera heeft een man in Benghazi:

Update 13.38 uur: Uit het kamp van de opstandelingen komen (onbevestigde) berichten dat twee gevechtsvliegtuigen van Gaddafi uit de lucht zijn geschoten. Dat zou gebeurd zijn nadat de vliegtuigen Benina International Airport (wiki) bombardeerden.