Op een schip door het ijs van Antarctica

Een lange reis door het ijs, samengevat in tien minuten. Niet in korte fragmenten, maar met tijdopnamen. Zie de pinguïnactiviteit.

Het is of je passagier bent op de Akademik Fyodorov, een Russisch schip voor poolonderzoek. Dat gevoel krijgt je bij het zien van een video van tien minuten over een tocht rondom Antarctica, langs de Russische stations aan de kust. Een passagier die niet kan praten met de bemanning, want er wordt in de hele film niets verteld. Er is alleen beeld, maar dat beeld vertelt een uniek verhaal over een cruciale bijzaak van onderzoek op afgelegen locaties: de bevoorrading.

Alleen al het varen door het ijs ziet er schitterend uit. Hier en daar moet de Akademik Fyodorov werken als ijsbreker: op het ijs schuiven, hopen dat het barst, achteruit varen, een aanloopje nemen, enzovoort. Je ziet het ijs voor je ogen bezwijken.

Het mooie van deze film zit voor een deel in de vorm. Een lange, trage geschiedenis als zo’n zeereis wordt meestal verteld door korte shots achter elkaar te monteren, die beweging suggereren en de handeling samenvatten. Hier worden opnamen van vele minuten versneld vertoond (time lapse), zodat in korte tijd een hoop gebeurt zonder geknip. En het zijn geen beelden van een haastig opgehangen webcam. Zelfs in deze versnelde weergave zitten trage, vloeiende camerabewegingen. Er zijn talrijke cameraposities gebruikt. De beeldkwaliteit is goed. Er is, kortom, over nagedacht.

Zo blijkt er in een kolonie pinguïns heel wat beweging te zitten, en zo kun je getuige zijn van het monteren van een helikopterrotor. Of van de constructie van een compleet vliegtuig. Dat laatste toestel moet goederen brengen naar Vostok, het Russische station op de koudste plek van Antarctica, ver landinwaarts. Er komt ook het een en ander retour: zo lost een helikopter een doodkist. Uit de commentaren bij de film op internet blijkt dat op een van de stations een Rus is omgekomen bij een brand.

Een andere verrassende passage is het in elkaar zetten van een zwembad aan dek dat in onderdelen is meegebracht. Terwijl de ene helft van de bemanning daarin rondspartelt, stáát de andere helft in zwembroek bruin te worden in de laagstaande zon.

De video is kort geleden op YouTube verschenen, maar staat al zeven maanden op het minder populaire Vimeo.com. Er is een uitvoerig dagboek online van bemanningslid Olga Stefanova – helaas alleen in het Russisch.

Herbert Blankesteijn

De video is te zien op nrc.nl/bekijks.