Grote zorgen over staat splijtstofbassins Fukushima • Ruim 400.000 daklozen in vrieskou

In Japan houdt de sneeuwval aan waardoor de ruim vierhonderdduizend daklozen door de natuurramp in de vrieskou en zonder voedselvoorraden zitten. Het koelen van de reactoren in de No. 1 kerncentrale van Fukushima lukt nog steeds niet voldoende. Akihito, de keizer van Japan, heeft vandaag een historische toespraak gehouden. Nrc.nl volgde de gebeurtenissen in Japan met een liveblog. Dat kunt u hieronder teruglezen:

Update 22.23 We sluiten het liveblog voor vandaag. Bedankt voor het volgen van de laatste ontwikkelingen in Japan. Hier kunt u een kleine samenvatting vinden van de laatste stand van zaken. Morgenochtend vanaf zeven uur brengen wij weer het laatste nieuws over Japan.

Update 22.49: Duitsland adviseert nu, in navolging van onder andere de verenigde Staten, ook zijn staatsburgers in Japan te overwegen Tokio te verlaten, meldt de BBC.

Update 22.30: NOS-correspondent Wouter Zwart vertelde in het acht uur journaal dat de reputatie van de Fukushima-kerncentrale verre van vlekkeloos is:

Update 22.22: Ook in Japan wil Amerika meer stralingsmeters plaatsen, meldt Reuters. Minister van Energie Steven Chu liet dat weten aan het Amerikaanse Congres. Hij wilde geen commentaar geven op de vraag of de VS tevreden zijn met de aanpak van de nucleaire crisis door de Japanse autoriteiten.

Update 22.17: De Verenigde Staten gaan meer stralingsmeters inzetten in Hawaii en andere eilanden aan de westelijke kust van het land, al verwachten zij niet dat er schadelijke radioactieve straling vanuit Japan overwaait. Dat meldt de BBC.

Update 22.13: Directeur Andreas Persbo van het Verification Research, Training and Information Centre vertelde aan persbureau Bloomberg dat hoewel Japan wettelijk verplicht is alle informatie over zijn kerncentrales beschikbaar te stellen aan het IAEA, het land dat waarschijnlijk niet kan. Omdat alleen de mensen bij de Fukushima centrale weten wat er precies aan de hand is. Persbo: “In een crisissituatie als deze weten alleen de mensen ter plekke wat er precies aan de hand is. Maar zij hebben het veel te druk met het bezweren van de crisis om de telefoon te pakken.”

Update 22.00: Een klein uur geleden was er een aardbeving te voelen met een kracht van 5.3 op de schaal van Richter, meldt seismologisch centrum US Geological Survey.

Update 21.55: De paniek over de beschadigde kerncentrales in Japan is ongegrond. Media zouden hun pijlen eens moeten richten op kolencentrales, want veel natuurrampen houden misschien wel eens verband met de CO2-uitstoot van minder schone energiebronnen. Dit is het veelgebruikte argument van pro-kernenergie activisten in de blogosfeer, schrijft NRC-redacteur Steven de Jong. Hij brengt de meningen van de voorstanders van kernenergie in kaart nu de discussie over de energiebron weer volop speelt.

Update 21.47: Volgens de BBC waarschuwen experts dat als het stralingsniveau bij Fukushima te hoog wordt, de Japanse technici niet alleen niet meer bij reactor 4 kunnen komen, maar ook de andere reactoren die kampen met defecte koelsystemen.

Update 21.39: Het Japanse Nuclear and Industrial Safety Agency laat weten dat het nu ook bezorgd is om het brandstofbassin van reactor 3 van de Fukushima Dai’ichi, meldt de BBC. De bassins van zowel reactor 3 en 4 koken en in de laatste is er waarschijnlijk bijna geen koelwater meer aanwezig. Als de splijtstofstaven in de reactoren niet snel afgekoeld worden, kan er een grote hoeveelheid radioactieve straling vrijkomen. Al eerder ontsnapte er al radioactief stoom uit reactor 3. Het Japanse agentschap waarschuwt dat als de bassins niet snel afgekoeld worden, de situatie binnen een paar dagen kritiek kan worden.

Update 21.19: Een speciale politiewagen is zojuist gearriveerd bij de Fukushima Dai’ichi kerncentrale. TEPCO hoopt met het waterkannon op de wagen het waterniveau in het brandstofbassin van reactor 4 van Fukushima Dai’ichi weer op niveau te brengen, meldt de BBC. De kracht van de straal is hopelijk sterk genoeg voor technici om van veilige afstand te kunnen werken.

Update 21.16: Volgens een woordvoerder van TEPCO is de aanleg van de nieuwe elektriciteitskabel die de energietoevoer naar centrale herstelt bijna klaar, meldt de BBC. Met de stroomtoevoer hoopt men de koelpompen aan te kunnen zetten van de kerncentrale.

Update 21.10: Bekijk hier een livestream van een forum bij de Harvard School of Public Health over de gevolgen van de natuurrampen in Japan en de gezondheidsrisico’s van de nucleaire crisis bij Fukushima.

Update 21.00: Binnen zes jaar tijd hebben drie grote aardbevingen plaatsgevonden op de grens van de Pacifische Plaat. Newscientist vraagt zich af of al deze aardbevingen verbonden zijn en of we de komende jaren meer vernietigende aardbevingen kunnen verwachten aan de randen van deze plaat.

Update 20.55: Kyodo meldt dat ruim 80.000 Japanse militairen, politieagenten en brandweermannen op dit moment zijn ingezet in de rampgebieden. Ook zijn voor het eerst reservisten opgetrommeld, 10.000 man sterk, sinds de oprichting van de Japanse Zelfverdedigingskrachten (het leger) in 1954.

Update 20.51: Dit is een satellietfoto van de gebouwen van de beschadigde reactoren 1,3 en 4 van de Fukushima Dai’ichi kerncentrale. De stoom is afkomstig van reactor 2 en 3.

De stoom ontstaat als gevolg van het pompen van water in de reactoren om die af te koelen en de spijtstofstaven onder water te houden.

Foto: AP / DigitalGlobe

Update 20.42: Niet eerder had Japan zo’n grote behoefte aan sterk en assertief leiderschap van zijn regering als nu. Maar de nucleaire crisis na de natuurrampen die het land troffen, legt meedogenloos het zwakke en richtingloze politieke systeem van Japan bloot. Dat schrijven Ken Belson en Norimitsu Onishi in de New York Times. het artikel is een tip van lezer Paul Christiaan.

Zoals eerder gemeld zijn er op dit moment nog grote zorgen over de staat van bassins met splijtstof in de reactoren 3 en 4 van Fukushima Dai’ichi (No. 1). In de bassins zou geen koelwater meer bevinden. TEPCO legt de laatste hand aan een nieuwe elektriciteitskabel die de energietoevoer naar centrale. Hierdoor moeten de elektrische koelpompen van de centrale weer gaan werken en de oververhitte kernreactoren koelen.

Update 20.29: De Japanse valuta, de Yen, is sterk in waarde gestegen ten opzichte van de dollar, meldt de BBC. In zestien jaar is de waarde van de munt niet zo sterk gestegen. Dit maakt de concurrentiepositie voor Japanse bedrijven slechter, aangezien hun producten hierdoor duurder worden voor buitenlandse markten. De waarde van de Yen is gestegen omdat de bedrijven hun vermogen in het buitenland moeten omruilen naar de Japanse valuta om in de heropbouw in Japan te kunnen financieren. Hierdoor wordt de vraag naar de Yen hoger.

Update 20.18: Deze kaart van Der Standard laat zien hoe radioactiviteit mogelijk vanuit Japan richting de Verenigde Staten kan verspreiden.

Update 20.12: In Japan wordt de laatste hand gelegd aan een elektriciteitskabel die de energietoevoer naar de Fukushima Dai’ichi-kerncentrale moet herstellen. Dat heeft het Japanse elektriciteitsbedrijf Tepco vanavond gezegd, meldt Novum. Met de nieuwe elektriciteitskabel kunnen de elektrische koelpompen van de centrale weer worden gebruikt om de oververhitte kernreactoren af te koelen. Betrokkenen hopen de kabel ‘zo vlug mogelijk te testen’.

Update 20.11: Morgen vliegt IAEA-secretaris-generaal Yukiya Amano naar Japan. Bij zijn terugkeer zal hij een vergadering houden met de 35 leden van het bestuur van het atoomagentschap over de situatie in Japan.

Update 20.08: Gregory Jaczko, hoofd van de US Nuclear Regulatory Commission, laat aan het Amerikaanse Congres weten dat de hoeveelheid straling bij de reactoren van de Fukushima kerncentrale mogelijk “dodelijk” is. Hierdoor kunnen technici niet bij de reactoren. Jaczko benadrukt wel dat zijn organisatie niet over alle informatie beschikt.

Update 20.02: De Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Browne laat weten dat het advies aan de Britten om de gebieden rond Tokio te verlaten “geen bevel” is.

Update 19.59: Het Witte Huis laat weten dat de Voedsel- en Warenautoriteit geïmporteerd voedsel uit Japan zal controleren op radioactiviteit.

Update 19.55: Het hoofd van de US Nuclear Regulatory Commission Gregory Jaczko meldt dat er geen water meer bij de gebruikte splijtstofstaven in reactor vier meer bevindt. “We denken dat de het stralingsniveau zeer hoog is”, zei hij in Washington. Het is onduidelijk op welke informatie Jaczko zich baseert.

Update 19.36: BBC-correspondent Rupert Wingfield-Hayes zegt dat honderden mensen in Tokio proberen de stad te verlaten per trein. “Het zijn vooral families met kleine kinderen. Ze willen weg uit Tokio vanwege het stralingsgevaar”. Volgens Wingfield-Hayes groeit het wantrouwen onder de inwoners dat de regering en TEPCO niet de hele waarheid vertellen over de situatie bij de Fukushima kerncentrale.

Update 19.22: Japan heeft de wettelijke vastgelegde limiet van de blootstelling aan radioactieve straling verhoogd van 100 naar 250 millisievert (wiki). Volgens de regering was dit deze beslissing onvermijdelijk gezien de straling waaraan de technici die nu bezig zijn om de getroffen reactoren bij Fukushima te stabiliseren, blootstaan. Keiichi Nakagawa, docent aan de radiologie afdeling van het universiteitsziekenhuis van Tokio vergelijkt de technici met “zelfmoordstrijders”.

Update 19.04: In tegenstelling tot het IAEA is de Amerikaanse regering wel tevreden met de informatie die het krijgt over de nucleaire crisis van de Japanse autoriteiten, meldt Reuters.

Zoals eerder al vermeld ligt het officiele dodental in Japan nu op 4.314.

Update 18.48: Ook Zwitserland adviseert zijn burgers om te vertrekken uit het noordoosten van Japan en Tokio, meldt de BBC. De Zwitserse president Micheline Calmy-Rey.acht de ontwikkeling van de situatie bij de beschadigde Fukushima kerncentrale te moeilijk om te voorspellen en waarschuwt ook voor zware naschokken.

Update 18.43: De Verenigde Staten adviseren zijn burgers die binnen een straal van tachtig kilometer wonen rond de Fukushima kerncentrale moeten evacureren of binnen blijven, meldt de BBC.

Update 18.41: De Amsterdamse beurs is woensdag met verlies gesloten, na een zeer beweeglijke dag waarop de aandacht vooral uitging naar de kritieke toestand in Japan en de onrust in Bahrein, meldt Novum. De AEX-index sloot woensdag 1,4% lager op 343,20 punten, het laagste punt van de dag

Update 18.40: Wordt TEPCO de BP van Japan? Volgens BBC-economieredacteur Mark Gregory bevindt het Japanse energiebedrijf zich in dezelfde ongemakkelijke positie als BP bij de ramp in de Golf van Mexico vorig jaar. Maar TEPCO heeft wel een geschiedenis van fouten en fouten verdoezelen.

Update 18.25: Kyodo meldt dat het Amerikaanse leger een onbemand vliegtuig, met infrarood sensoren, inzet boven Fukushima om te onderzoeken wat er gaande is in de verschillende gebouwen van de kerncentrale.

Update 18.12: Een catastrofe in Japan kan niet worden uitgesloten de komende uren omdat de situatie op de kerncentrale niet meer onder controle is, zegt de energiechef van de Europese Unie. Dat meldt Novum. “De centrale is in feite niet meer onder controle”, aldus Günther Oettinger, eurocommissaris voor energie, tegen een commissie van het Europees Parlement. “In de komende uren kunnen er verdere catastrofale gebeurtenissen plaatsvinden die een bedreiging kunnen vormen voor de mensen op het eiland.” Oettinger zei ook dat de verklaringen van het bedrijf dat de kerncentrale beheert en van de Japanse overheid beginnen te verschillen.

Update 17.45: AFP meldt dat het officiële dodental in Japan nu ligt op 4.314. Nog 8.606 mensen worden vermist en 2.282 mensen zijn gewond geraakt als gevolg van de aardbeving en de daaropvolgende tsunami van afgelopen vrijdag.

Update 17.35: AFP meldt dat de Europese Unie haar lidstaten oproept om uit Japan geïmporteerd voedsel te onderzoeken op radioactiviteit.

Update 17.26: Wijdverspreide angst dat een wolk met radioactieve deeltjes vanuit Japan richting Russisch grondgebied wordt geblazen, zorgt voor hoofdbrekens bij de Russische autoriteiten. Voor verkopers van mondkapjes, jodium en wodka zijn het echter gouden tijden, meldt Novum.

Inwoners van het verre oosten van Rusland slaan onder meer jodium, zeewier en wodka in, producten waarvan zij denken dat het de effecten van straling kan tegengaan. Ook worden veel stralingsmeters verkocht, apparaten waarmee de totale opgenomen hoeveelheid straling kan worden gemeten. Gezondheidsdeskundigen waarschuwen intussen dat overmatige inname van jodium niet alleen nutteloos is, maar ook schadelijk kan zijn.

Er is vooralsnog geen verhoogde straling gemeten en er is weinig gevaar voor het oostelijk deel van Rusland, aldus de autoriteiten. Maar veel Russen vertrouwen de regering op dit gebied niet meer na de kernramp in Tsjernobyl in 1986.

Update 17.20: Amano bestempelt de situatie in Japan als “zeer ernstig”. Hij roept de autoriteiten op om meer informatie te delen met het IAEA.

Update 17.17: Secretaris-generaal van het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) Yukiya Amano heeft plannen om zo spoedig mogelijk Japan te bezoeken.

Update 17.15: Amerikaanse militairen moeten een afstand bewaren van tachtig kilometer van de Fukushima kerncentrale. Dat heeft het Pentagon besloten, meldt Reuters. De maatregel moet hen beschermen tegen de radioactieve straling in het gebied. De militairen slikken ook jodiumpillen tegen de schadelijke gevolgen van straling.

Update 17.11: Kyodo meldt dat er nieuwe rookpluimen te zien, zijn afkomstig uit het gebouw van reactor drie van de Fukushima Dai’ichi centrale.

Update 16.49: Drie Nederlanders met wie sinds de aardbeving en tsunami in Japan vrijdag geen contact was geweest, zijn terecht. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken woensdag bekendgemaakt. Ze bleken niet in Japan te verblijven.

Het ministerie beschouwde de drie niet als vermisten, maar als ‘niet-getraceerde personen’, omdat er geen aanwijzingen waren dat ze in het rampgebied verbleven. Uiteindelijk bleek dat ze helemaal niet in het land waren.

Daklozen met soep in een van de opvangcentra in Minamisanriku in het noorden van Japan. Foto AP / Tsuyoshi MatsumotoDaklozen met soep in een van de opvangcentra in Minamisanriku in het noorden van Japan. Foto AP / Tsuyoshi Matsumoto

Update 16.46 uur: Nu het in Japan al na middernacht is, komt het meeste nieuws van diplomaten uit andere landen die reageren (16.16). De Franse minister van Milieu weet dat in de Fukushima Dai’ichi kerncentrale “het slechtst denkbare scenario mogelijk is, en zelfs waarschijnlijk is”. Amerika stuurt personeel en apparatuur om straling in de grond te kunnen meten.

Update 16.24: Het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) meldt dat Japanse autoriteiten zich zorgen maken over de staat van bassins met splijtstof in de reactoren 3 en 4 van Fukushima Dai’ichi (No. 1).

Update 16.16: De Amerikaanse minister van Energie is van mening dat de situatie bij kerncentrale Fukushima Dai’ichi “ernstiger lijkt” is dan die destijds bij de kernramp van Three Mile Island: de grootse ramp met een civiele kernreactor ooit in de Verenigde Staten. Hoeveel ernstiger kon minister Steven Chu niet zeggen, omdat “er veel tegenstrijdige geluiden” vanaf de centrale komen.

Update 16.11 uur: Het lot van ruim vierhonderdduizend dakloos geraakte Japanners wordt getart door de koude die sinds vannacht haar intrede deed. Op sommige plaatsen vriest het 5 graden en stormt het. De meeste daklozen zijn al hun bezittingen kwijt en verblijven in tijdelijk opvangcentra. Deze zijn echter vaak basic en tochtig. Voedsel is in veel gevallen niet of weinig op voorraad.

Update 16.03: Een medewerker van de University of Canterbury in Nieuw-Zeeland, die ook al een interactieve kaart maakte van het natuurgeweld in Christchurch, heeft dat nu ook gedaan voor Japan. Interessante weergave van de vele naschokken.

Update 15.50: De wederopbouw van het door een zeebeving en tsunami getroffen noordoosten van Japan zal jaren duren, al is het nog maar de vraag of Japan de wederopbouw kan betalen.

Deskundigen verwachten dat de kosten van de wederopbouw hoger uitvallen dan die van na de aardbeving in Kobe in 1995. Volgens de Amerikaanse financiële instelling Standard & Poor’s liep de schade toen op tot zo’n 114 miljard euro. De eerste schattingen van de huidige verliezen voor verzekeraars lopen op tot 43 miljard euro. De daadwerkelijke kosten van de ramp liggen waarschijnlijk een stuk hoger.

Update 15.37: NHK, de Japanse staatszender, toont politiewagens met waterkanonnen die men wil gebruiken om van afstand het waterniveau in het brandstofbassin van reactor 4 van Fukushima Dai’ichi weer op niveau te brengen. “Dat wordt vanwege de straling heel moeilijk”, aldus een specialist, want men zou de reactor tot op 50 meter moeten naderen.

Update 15.31: KLM vliegt weer op Tokio. Om drie uur vertrok een toestel van de vliegtuigmaatschappij naar de Japanse hoofdstad, meldt RTL Nieuws. Gisteren leidde de KLM de vlucht nog om naar Osaka in verband met het mogelijk stralingsgevaar veroorzaakt door de problemen bij de Fukushima kerncentrale.

Update 15.21: Greenpeace roept minister van Economische Zaken Maxime Verhagen op om het Duitse voorbeeld te volgen en de 37 jaar oude kerncentrale bij Borssele voorlopig te sluiten, meldt Novum. Volgens de milieuorganisatie laten de gebeurtenissen in Japan zien dat veiligheidsclaims over kerncentrales maar relatief zijn. Greenpeace is bang dat wanneer in Nederland de stroom uitvalt en de noodgeneratoren niet werken eenzelfde situatie kan ontstaan als in Japan.

Update 15.10 uur: Volgens de BBC is de algehele stemming in Tokio kalm. De Japanse overheid sprak eerder haar vrees uit voor onrust onder de bevolking die misschien nog wel grotere problemen zou kunnen veroorzaken dan de natuurramp van vrijdag.

Update 14.53:Narita Airport in Tokio staat vol met mensen die Japan willen verlaten. De BBC sprak met een inwoner van Japan die zijn baan heeft opgezegd om terug naar zijn geboortegrond San Francisco te gaan.

Update 14.51 uur: De grootste telecomaanbieder van Taiwan zegt dat twee onderzeese kabels die Japan met de VS verbinden zijn beschadigd door de aardbeving. De kabels zorgen voor internet- en telefoonverkeer tussen Taiwan en de VS, meldt AFP.

Update 14.41 uur: Bij gebrek aan voorzieningen warmen inwoners van Yamada in het prefectuur Iwata zich op aan een vuurtje. De sneeuwval die er sinds vannacht is bijgekomen helpt daar niet bij. Foto AFP / Jiji.

Update 14.32: Waar landen als Frankrijk, Duitsland en China hun nucleaire energieplannen opnieuw willen bekijken en toetsen op veiligheidseisen, praat Rusland met Turkije over het bouwen van de eerste Turkse kerncentrale. De Russische president Dimitri Medvedev zegt dat kernenergie veilig is “zolang de centrales maar gebouwd worden op de juiste plek en gedegen ontworpen en beheerd worden”.

Update 14.29: De burgemeesters van Amsterdam, Amstelveen, Almere en Haarlemmermeer leggen vanmiddag in het Amsterdamse bos een krans ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de ramp in Japan. De kranslegging vindt plaats in het Japanse Park en wordt voorafgegaan door een stille tocht.

Update 14.27: De overheden van de prefecturen Miyagi, Fukushima en Iwate hebben om ongeveer 33.000 tijdelijke woningen gevraagd om de daklozen onder te brengen. Minstens 430.000 Japanners zijn in opvangcentra ondergebracht nadat hun huizen door de tsunami en de aardbeving zijn verwoest.

Update 14.11: Het aantal naschokken in Japan sinds de vernietigende aardbeving van afgelopen vrijdag neemt elke dag af. Zaterdag werden er 49 geteld met een kracht boven de 5,0 op schaal van Richter. Een dag later waren dat er 26. Eergisteren daalde het aantal naschokken tot zeventien, dinsdag naar 10 en vandaag zijn er ‘nog maar’ zeven gemeten. Dit meldt chef meteorologie Steff Gaulter van Al Jazeera.

Update 14.07: In Tokio is het nu na tienen ‘s avonds en dat is te merken aan de nieuwsstroom vanuit Japan. De updates op ons liveblog zullen daarom wellicht wat minder frequent zijn dan eerder vandaag het geval was.

Update 14.00: Een van de schaarse close-up beelden van de schade aan de behuizing van de reactoren op Fukushima Dai’ichi. Foto AP / Kyodo.

Update 13.59 uur: De vrees voor reactoren 5 en 6 van de kerncentrale Fukushima Dai’ichi, die steeds volkomen veilig leken omdat ze al maanden zijn uitgeschakeld, neemt de laatste uren toe. Lees een uitgebreid artikel op nrc.nl.

Update 13.55 uur: In navolging van diverse andere landen, zoals Frankrijk en Duitsland, stelt ook China het bouwen van nieuwe nucleaire projecten uit. Beijing wil naar aanleiding van de crisis in Japan eerst nieuwe veiligheidsmaatregelen introduceren.

Update 13.49 uur: Ernstige schade aan de veiligheidsbehuizing van reactor 3 op Fukushima Dai’ichi is niet waarschijnlijk. Dat zegt de Japanse overheid volgens Kyodo. Reactor 3 is de reactor die het grootste gevaar zou vormen omdat die als enige niet op uranium maar plutonium draait (13.23) .

Update 13.39 uur: Het stralingsniveau in Tokio is hoger dan normaal maar nog ver beneden het peil waarbij de volksgezondheid een risico loopt. Toch is de algehele sfeer in Japan zorgelijk te noemen. Nu de autoriteiten waterkanonnen inzetten om de reactoren van Fukushima Dai’ichi te koelen, lijken zij steeds minder opties voor handen te hebben, meldt BBC-correspondent Chris Hogg.

Update 13.23: Reactor 3 van de Fukushima Dai’ichi (no. 1) kerncentrale is zo belangrijk omdat het de enige van zes reactoren is die op plutonium draait. De andere worden gevoed door uranium. Plutonium is veel gevaarlijker dan uranium, zo meldt de Volkskrant.

Update 13.20: The New York Times heeft een fraaie infographic gemaakt over hoe een reactor stil komt te liggen en wat er gebeurt bij een meltdown.

Update 13.15: Handig statusoverzicht van de zes reactoren op de Fukushima Dai’ichi kerncentrale door persbureau Kyodo.

13.09: Japan heeft de op twee na grootste economie ter wereld. Door de aardbeving, tsunami en crisis rondom de kerncentrales in Fukushima kan het een verlies tegemoet zien van 200 miljard dollar, schrijft Reuters. De impact die dat op de wereldeconomie zal hebben is nog lastig te voorspellen.

Update 13.01: Een video van de aardbeving in Japan waarbij je de scheuren in de aarde ter plekke ziet ontstaan.

En een video die de maker beschrijft als “de straten van japan die bewegen als een eiland”.

Update 12.57: Volgens Japanse autoriteiten overstijgt het aantal doden en vermisten in Japan nu de 12.000. CNN meldt dat het dodental sinds vanmiddag op 4.164 staat. 7.843 mensen staan als vermist genoteerd, 2.218 zijn gewond geraakt. Nu reddingswerkers ook de meest hevig getroffen gebieden bereiken wordt het uiteindelijke aantal doden veel hoger geschat.

Update 12.53: Ooit waren het aartsrivalen, maar China biedt Japan nu volop hulp. Om de brandstoftekorten in het land tegen te gaan schenkt China 10.000 ton diesel en nog eens zoveel benzine aan de Japanners. Mocht meer hulp nodig zijn, staat het land klaar, meldt het Chinese persbureau Xinhua. China gaf eerder al voor miljoenen euro’s aan hulpgoederen.

Update 12.50: De regeringswoordvoerder Yukio Edano heeft gezegd dat stralingsniveaus in de 30 kilometerzone rondom Fukushima Dai’ichi “volledig onschadelijk” zijn. Mensen binnen dat gebied wordt met klem verzocht binnen te blijven, maar dat betekent volgens Edano niet dat mensen ook moeten wegblijven. “Zeker niet mensen die komen bevoorraden.”

Update 12.44: Het idee om bluswagens naar de reactoren te sturen en ze zo proberen te koelen (12.13) is ontstaan nadat eerdere pogingen om met helikopters water uit te storten mislukt zijn.

Update 12.37 uur: TEPCO verklaart dat inmiddels 180 werknemers van de Fukushima Dai’ichi kerncentrale weer aan het werk zijn. Vannacht werd dat aantal drastisch teruggebracht van achthonderd naar vijftig doordat de straling er flink was toegenomen.

Update 12.28 uur: Een inwoner van Sendai, nabij het epicentrum van de aardbeving, noemt de toespraak van Keizer Akihito “iets wat hij voor onmogelijk” had gehouden. Sato Takero: “Ik ben van na de Tweede Wereldoorlog en heb hem nog nooit op tv of internet gezien. Als je de Japanse cultuur begrijpt, weet je dat het heel, heel zeldzaam is voor hem om zo naar voren te treden.” (BBC)

Update 12.22: Volgens het Internationale Rode Kruis is het voor buitenlanders “wat betreft radioactieve straling” veilig om naar Tokio af te reizen.

Update 12.18: Japans grootste persbureau Kyodo meldt dat het dodental door de aardbeving en de tsunami van vrijdag “onvermijdelijk hoger” komt te liggen dan tot nu gedacht. Nu de diverse hulporganisaties in de getroffen gebieden hun werkzaamheden “in volle gang” hebben gezet kan de ernst van de zaak beter worden ingeschat.

Update 12.13: Op verzoek van de Japanse regering gaat de politie met speciale wagens vanaf de grond water over de kernreactoren sproeien van Fukushima Dai’ichi. Dit meldt de Japanse staatszender NHK.

Update 12.10: Frankrijk, voorzitter van de G20 op dit moment, wil een extra bijeenkomst met de leden inlassen om energie in Europa te bespreken. Geen enkel ander land is zo afhankelijk van kernenergie als Frankrijk. Kerncentrales verzorgen 75 procent van de energie in het land. Het heeft negentien centrales met in total 58 reactoren.

Update 12.05:
De toespraak van keizer Akihito eerder vandaag is ongekend omdat keizerlijke toespraken meestal van tevoren worden opgenomen. Bijvoorbeeld bij zijn verjaardag of staatsbezoeken. De plotselinge aard van de uitzending, die op alle tv-stations tegelijkertijd te zien was, is voor Japan ongekend. Na de aardbeving in Kobe in 1995, waarbij 6.400 mensen omkwamen, gaf Akihito nog een schriftelijke verklaring.

Update 11:57:

De sneeuw hindert reddingswerkers, ook hier in Kamaishi, in de prefectuur Iwate. Foto ReutersDe sneeuw hindert reddingswerkers, ook hier in Kamaishi, in de prefectuur Iwate. Foto Reuters

Hier kun je meer beelden van de sneeuw in Japan bekijken.

Update 11:50: De Franse president Sarkozy wil de G20 bijeenroepen om te praten over de ‘energiemarkt na Japan’. Ook wil Frankrijk praten over de financiële situatie (de schulden) van Japan.

Update 11:46: Als gevolg van de aardbeving en tsunami zitten momenteel 1,6 miljoen Japanners zonder water, meldt de Japanse minister van gezondheid via NHK. Er zijn 300 vrachtwagens met water onderweg naar de zwaarst getroffen gebieden.

Update 11:41: ABC meldt dat enkele wetenschappers al tijdens de bouw 35 jaar geleden ontslag namen bij de kerncentrale van Fukushima, omdat het ontwerp niet goed genoeg zou zijn.

Update 11:34: De BBC meldt dat de gouverneur van de prefectuur Fukushima heeft gezegd dat de inwoners van zijn prefectuur de afgelopen dagen “tot de limiet van wat ze kunnen verdragen” zijn geduwd.

Update 11:32: Een fragment en een samenvatting van de toespraak van de Japanse keizer, eerder vanmorgen, lees je hier.

Update 11:30: Andrew Thomas van Al Jazeera meldt vanuit Osaka dat ‘heel veel mensen’ de stad verlaten.

Update 11:25: Een stille getuige van de ramp, deze foto die vandaag tussen het puin drijft in wat over is van Natori, een stadje in de prefectuur Miyagi:

Foto AFPFoto AFP

Update 11:17: Al Jazeera heeft een samenvatting van de dag tot nu toe in beelden:

Update 11:10: Het Koreaanse schiereiland is 5 centimeter opgeschoven door de aardbeving van vorige week vrijdag, meldt het Astronomie en Ruimtewetenschapinstituut van Zuid-Korea. Eerder meldde het US Geological Survey al dat Honshu, het hoofdeiland van Japan, 243 centimeter is verschoven.

Update 11:03: Lees hier meer over de cables van WikiLeaks, waaruit blijkt dat Japan al werd gewaarschuwd voor de toestand van Fukushima Dai’ichi.

Update 11:00: Er wordt water geïnjecteerd in reactor 5 en 6, meldt Tokyo Electric Power Co Ltd, de exploitant van Fukushima Dai’ichi, via Reuters.

Update 10:55: Het was geen livetoespraak, van keizer Akihito, maar volgens de de woordvoerder van de keizer is dit de eerste keer in de geschiedenis dat de keizer zich tot het volk richt in een televisietoespraak.

Update 10:50: Het liveblog van de Volkskrant meldt dat zender NHK meldt dat de helikopter inderdaad wegens te hoge radioactieve straling moest omkeren.

Update 10:47: Zuid-Korea stuurt vijftig ton boorzuur naar Japan, meldt Yonhap News Agency. Het spul helpt de brand vertragen en dempt de radioactieve straling.

Update 10:42: De Nikkei-index is, na twee dagen van zware verliezen, vandaag met winst gesloten:

Een zakenman in Tokio, eerder vandaag. Foto AFPEen zakenman in Tokio, eerder vandaag. Foto AFP

Update 10:33: Bekijk in deze fotoserie hoe de sneeuw het werken voor de hulpdiensten bemoeilijkt.

Update 10:30 De minister van Defensie van Japan zou volgens zender NHK gezegd hebben dat een helikopter geen water heeft kunnen droppen boven Fukushima Dai’ichi. Waarschijnlijk door de hoge straling.

Update 10:29: Autofabrikant Toyota meldt dat alle Japanse fabrieken van het bedrijf tot zeker 22 maart gesloten blijven.

Update 10:26: Zojuist komt er beeld binnen van de toespraak van de Japanse keizer Akihito:

Screendump van de toespraak van de Japanse keizer Akihito. Foto AFPScreendump van de toespraak van de Japanse keizer Akihito. Foto AFP

Update 10:23: AP meldt dat het personeel van Fukushima Dai’ichi zich opmaakt om de centrale weer te betreden.

Update 10:19: Op dit moment zijn er nog zeker 8.181 mensen vermist. 2.218 mensen zijn gewond en er vielen tot nu toe officieel 3.771 doden te betreuren door de aardbeving en tsunami.

Update 10:16: Edano meldt dat er geprobeerd wordt om van de grond af water te injecteren in reactor 4.

Update 10:13: Regeringswoordvoerder Yukio Edano heeft zojuist in een persconferentie (nogmaals) gezegd dat er geen direct stralingsgevaar is in de omgeving van de kernreactor.

Update 10:09: AFP meldt dat Spanje de veiligheidssituatie van alle zes kerncentrales in het land gaat evalueren.

Update 10:00: De Amerikaanse zender NBC meldt dat het drinkwater van de stad Fukushima radioactief is. Er is sprake van licht verhoogde straling.

Update 09:59: De Britse krant The Daily Telegraph meldt dat Japan meerdere malen is gewaarschuwd door het internationaal atoomagentschap IAEA voor de toestand van de kerncentrale Fukushima Dai’ichi. De krant baseert zich op cables van WikiLeaks.

Update 09:47: Tokyo Electric Power Co Ltd, de exploitant van Fukushima Dai’ichi, meldt dat reactor 3 op dit moment de hoogste prioriteit heeft. Het stralingsniveau van reactor 3 is het hoogst.

Update 09:43: Wereldgezondheidsorganisatie WHO maakt zojuist bekend dat er geen significante verhoging van de straling wordt gemeten in de rest van de wereld. De WHO sprak geruchten tegen dat er een nucleaire wolk op weg naar het Aziatische vaste land zou zijn.

Update 09:37: Persbureau Kyodo meldt dat het stralingsniveau in Fukushima Dai’ichi vanmorgen 10 millisievert per uur was. 20 millisievert per jaar (!) is de maximale acceptabele dosis voor een professional die in een kerncentrale werkt.

Update 09:28: Reuters meldt dat er een run is ontstaan op privéjets. Ook Japans rijkste inwoners participeren in de exodus.

Update 09:19: NOS-Ruslandcorrespondente Kysia Hekster twitterde vanmorgen: “Paniek in Ruslands verre oosten neemt toe. Geigertellers, jodiumpillen en vliegtickets naar Moskou raken uitverkocht tegen sky-high prijzen”

Update 09:15: Reuters maakte (en NRC vertaalde) een overzichtelijke lijst met vragen (en antwoorden) over de Fukushima Dai’ichi centrale.

Update 09:13: Australië en Turkije raden hun burgers af naar Japan te reizen.

Update 09:07: In een voor hem uitzonderlijk televisieoptreden heeft de Japanse keizer Akihito het Japanse volk toegesproken en zijn diepe zorgen geuit over de situatie bij Fukushima Dai’ichi. Hij benadrukte de hoop niet te verliezen.