Masterstudenten moeten gaan lenen

Het kabinet wil studenten voor hun masteropleiding geen basisbeurs meer geven. De TU Delft, met lange masters, vreest dat niemand meer een bètastudie kiest.

„Stoer doen, zonder goed na te denken.” Paul Rullmann, lid van het college van bestuur van de Technische Universiteit Delft, is niet te spreken over de nieuwste bezuiniging op het hoger onderwijs, die gisteren door het kabinet werd gepresenteerd. Studenten krijgen vanaf 2012 geen basisbeurs meer tijdens de masterfase van hun studie. Ze moeten gaan lenen en later naar draagkracht terugbetalen.

Rullmann vreest de gevolgen van deze maatregel voor zijn universiteit, waar alle masteropleidingen twee jaar duren. „Ik ben bang dat jongeren straks niet meer voor een bètastudie kiezen, omdat ze voor een master een jaar langer moeten lenen dan bij andere opleidingen.”

Het afschaffen van de basisbeurs in de masterfase noemt Rullmann „de volgende klap” die het kabinet uitdeelt aan de exacte studies. De voorgestelde boete van 3.000 euro voor studenten die meer dan een jaar vertraging oplopen in hun bachelor én hun master, treft bètastudenten ook onevenredig hard, vindt hij. „De opleidingen op de technische universiteiten zijn zwaarder dan gemiddeld. Bij ons is de kans op zo’n kostbare vertraging dus groter dan elders.”

En dat terwijl Nederland zit te springen om ingenieurs, zegt Rullmann. „We hebben jarenlang ons best gedaan om meer jongeren te interesseren voor exacte vakken, en nu komt het kabinet met dit soort maatregelen. Ik kan al voorspellen hoe dit gaat aflopen, als de regering haar zin krijgt. Over een jaar of vier constateren we dat er te weinig bètastudenten zijn. Daarna moeten we dure publiciteitscampagnes optuigen, die pas weer jaren later hun vruchten afwerpen. Wij willen de Tweede Kamer duidelijk maken dat Nederland zich dat niet kan permitteren.”

Studentenorganisatie ISO maakt zich ook zorgen over het effect van de afschaffing van de basisbeurs op de populariteit van studies met twee- of driejarige masters. Daarnaast is het ISO ontstemd over een aantal kleinere maatregelen die het kabinet gisteren aankondigde. De aanvullende beurs voor de masterfase blijft behouden, maar de criteria worden strenger. Studenten met weigerachtige ouders verliezen bijvoorbeeld hun aanvullende beurs. Studenten met kinderen krijgen te maken met het afschaffen van de partnertoeslag. ISO-voorzitter Guy Hendricks: „De staatsschuld wordt op studenten afgewenteld.”

Het kabinet stelt in de gisteren aan de Tweede Kamer gestuurde beleidsnotitie Studeren is investeren dat „een hogere bijdrage van de masterstudent gerechtvaardigd en verantwoord” is omdat elk jaar extra onderwijs een stijging van 6 tot 8 procent oplevert van het inkomen dat later verdiend zal worden.

Het geld dat het kabinet ophaalt met zijn bezuinigingen wordt weer in het hoger onderwijs geïnvesteerd, zo luidt de belofte. Studentenbond LSVb moet dat nog zien. Over concrete investeringen rept het kabinet nog met geen woord, zegt voorzitter Sander Breur. „De principes of uitgangspunten in het voorstel zijn totaal onduidelijk en spreken elkaar zelfs tegen. De staatssecretaris ruikt alleen geld.”

Ook Rullmann van de TU Delft vindt dat staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, VVD) zijn maatregelen niet goed heeft doordacht. „Waarom eerst zo rigoureus snijden en pas over aan paar jaar weer investeren? Als het kabinet het echt goed voorheeft met het hoger onderwijs, moeten die investeringen naar voren worden gehaald.”