Europese ministers leggen fundament voor ‘euro-deal’

Bondskanselier Merkel zaterdag op de EU-top in Brussel.
Bondskanselier Merkel zaterdag op de EU-top in Brussel. Foto AFP / Jean-Christophe Verhaegen

De Europese ministers van Financiën zetten vandaag en morgen de discussie voort over de details van het reddingsfonds voor de eurozone. Zaterdag kwamen de Europese leiders al tot een paar afspraken.

NRC-correspondent in Brussel Caroline de Gruyter noemt de “meest baanbrekende” afspraken, die het fundament voor een grote ‘euro-deal’ leggen:

  • Eurolanden gaan meer garanties en geld in een al bestaand noodfonds steken, om elkaar meer te lenen als dat nodig is.
  • Dit fonds mag rechtstreeks staatsobligaties opkopen.
  • In 2013 wordt een nieuw permanent fonds opgericht van 500 miljard euro.
  • In het bestaande noodfonds zit nu 750 miljard euro. Grotendeels zijn dit financiële garanties, waarvan 440 miljard afkomstig is van de eurolanden. Daarnaast komt 60 miljard uit een aparte pot, die beheerd wordt door de Europese Commissie. De rest is IMF.  “Omdat de garanties slechts goed waren voor zo’n 250 miljard, wilden de Europese regeringsleiders hier wat aan doen,” legt De Gruyter uit. Afgesproken is nu dat die leencapaciteit wordt opgetrokken van 250 miljard naar 440 miljard euro.

    Duitsland en Nederland lang tegen verhoging staatsfonds en opkoop staatsobligaties
    Merkel had lang geweigerd om de capaciteit van het noodfonds te verhogen. Zij wilde eerst dat andere landen begrotingsdiscipline zouden tonen. Nadat veel van haar eisen werden ingewilligd door de andere landen, kwam het na een vergadermarathon tot een deal. Weliswaar met zestien landen, want Ierland lag dwars. Later deze week wordt geprobeerd ook dit land over de streep te krijgen. De steun van het land is nodig om de afspraken van kracht te laten worden.

    Stabiliteitspact wordt strenger
    Verder wordt het stabiliteitspact strenger gemaakt en landen die het overtreden krijgen minder kans om aan sancties te ontsnappen.

    “Op dit punt krijgt Rutte zijn zin”, aldus De Gruyter. “Als de Europese Commissie, de ‘waakhond’ van het pact, vaststelt dat er sancties tegen een land moeten komen, kan zo’n land die vrijwel niet meer ontlopen. ‘Rutte heeft goed onderhandeld’, zei een diplomaat van een ander land.”

    Vrijdagavond bereikten de eurolanden al een principe-akkoord over het europact – de vrijwillige harmonisatie van pensioenleeftijden, lonen en vennootschapsbelasting.

    Rutte moet zich snel in Kamer verantwoorden over gemaakte afspraken
    Premier Rutte moet snel in de Tweede Kamer laten weten of Nederland bij het overeengekomen crisispakket soevereiniteit inlevert. Dat stelt PvdA-Kamerlid Ronald Plasterk. Hij wil voorkomen “dat via de achterdeur de liberale agenda weer domineert: dat bijvoorbeeld de uitkeringen moeten worden verlaagd als een land in problemen komt.” De PvdA speelt in een debat over de euromaatregelen een cruciale rol. Het kabinet hoeft niet op de steun van de PVV te rekenen, terwijl ook de SP zeker tegen een grotere rol van Brussel stemt. Steun van GroenLinks en D66 alleen is onvoldoende als de ChristenUnie tegen het pakket is.

    Ecofin praat nu in Brussel over details pact
    De Ecofin-raad, de Europese ministers van Financiën, praat momenteel in Brussel over de precieze invulling van de afspraken die er dit weekeinde zijn gemaakt. Hoeveel financiële garanties welk land gaat geven moet nog worden uitonderhandeld.

    Gaan de afspraken die er gemaakt zijn ver genoeg?

    “Er zijn weer een aantal taboes beslecht. Maar ik weet niet of het er genoeg zijn. Misschien moeten we op termijn ook gaan denken aan partieel gebruik van euro-obligaties. Dus het bundelen ervan, zodat lidstaten die in problemen komen zich makkelijker kunnen financieren”, aldus De Gruyter.

      • Marije Willems