Er dreigt hoe dan ook geen kernramp in Japan

Zelfs als er in het ergste geval een meltdown plaats heeft in een kerncentrale in het door de aardbeving getroffen gebied in Japan hoeft dat geen groot gevaar op te leveren, zegt wetenschapsredacteur Karel Knip van NRC Handelsblad.

Het risico op een meltdown bestaat nu de koeling van een kernreactor niet meer werkt en er vanmorgen een explosie plaatsvond. De kerncentrale bestaat uit zes reactoren. Muren van een reactorgebouw, of de bijbehorende turbinehal zijn weggeblazen. Er kwam veel stoom of witte rook naar buiten. Volgens laatste berichten is die containment nog in tact. Dat is zware beschermende omhulling rond en boven het reactorvat.

Beelden van NHK van het geëcplodeerder, dan wel ingestorte gebouw op het terrein van kerncentrale Fukushima No1Beelden van NHK van het geëcplodeerder, dan wel ingestorte gebouw op het terrein van kerncentrale Fukushima No1

Er wordt momenteel wat damp naar de buitenlucht geventileerd om de druk in het vat te doen afnemen, meldt het Japanse bureau voor nucleaire en industriële veiligheid.

De Japanse autoriteiten zijn bang voor een ‘meltdown’ van de reactoren 1 of 2. Dat betekent dat de temperatuur van de kern van de reactor, die bestaat uit staven uranium, niet meer te regelen is en dat de staven zo oververhit raken dat zij openbarsten en gedeeltelijk smelten.

“Er zullen radioactieve stoffen vrijkomen, maar niet in de mate zoals gebeurde bij Tjernobyl in 1986″, zegt Knip. “Reactor 4 van die centrale bevatte grafiet, dat prompt in brand vloog. Die aanhoudende brand in Tjernobyl heeft toen enorme hoeveelheden radioactief materiaal over de omgeving verspreid. De inhoud van de kernreactoren van Fukushima kan niet branden.”

Karel Knip kan zich twee oorzaken voor de explosie voorstellen: Door het uitvallen van koelpompen is veel water in stoom overgegaan. Het gevolg daarvan zou een stoomexplosie zijn. Of er is door oververhitting van de splijtstofstaven in een reactie met water waterstof gevormd dat vervolgens met zuurstof reageerde en explodeerde. Beide soorten explosies kunnen veel schade aan het reactorvat hebben toegebracht.

De beschadigde reactor heeft al wat radioactief materiaal gelekt, en buiten reactor 1 is in overeenstemming daarmee verhoogde straling gemeten. De radioactiviteit is er acht keer hoger dan normaal. Binnen reactor 1 is het duizendmaal hoger.

Volgens Karel Knip gaat het om een oude, middelgrote reactor, ongeveer zo groot als de Nederlandse kernreactor in Borssele. De reactor is een zogenoemde kokendwaterreactor die in 1971 door het Amerikaanse General Electric werd gebouwd. De centrale van Fukushima heeft zes kernreactoren: nummer 1 en 2 (of een van beiden) is beschadigd. Nummer 3 en 4 zijn volens de regels uitgeschakeld en nummer 5 en 6 waren al buiten gebruik.