Debat woekerpolis laait weer op

Verzekeraars en politici staan tegenover elkaar wat betreft de compensatieregeling voor de woekerpolissen. De bestaande regeling is ‘onder de maat', zo luidt de kritiek.

Mensen met een woekerpolis lopen het risico na jaren beleggen met lege handen te staan. Foto Olaf Hammelburg portemonnee met binnenbeurs
Mensen met een woekerpolis lopen het risico na jaren beleggen met lege handen te staan. Foto Olaf Hammelburg portemonnee met binnenbeurs Olaf Hammelburg

Vijf jaar na het uitbreken van de zogenoemde woekerpolisaffaire staan de gemaakte afspraken over een oplossing weer onder druk. De compensatieregeling voor mensen die zo’n polis hebben afgesloten, moet worden vervangen door een royalere regeling.

Dat hebben diverse consumentenorganisaties gisteren bepleit tijdens een hoorzitting over beleggingsverzekeringen in de Tweede Kamer. Ook de meeste Kamerleden zijn ontevreden over de geboden oplossingen voor de polissen. „Deze zijn onder de maat”, zegt GroenLinks-parlementariër Bruno Braakhuis.

Verzekeraars hebben tot nu toe ongeveer 3 miljard euro gereserveerd voor de compensatieregeling, maar de geleden schade is volgens deskundigen veel groter. „De regelingen compenseren alleen voor te hoge kosten. Er is geen vergoeding voor de lang niet altijd goede advisering bij de aanschaf van het product”, zegt AFM-bestuurder Theo Kockelkoren. De AFM houdt toezicht op de financiële markten. Een kwart van de adviezen over de aanschaf van een beleggingsverzekering was, volgens Kockelkoren, „matig” tot „slecht”.

Het bedrag van 3 miljard euro voor de compensatieregeling is „beschamend”, zegt financieel deskundige Kapé Breukelaar. „Nederlanders hebben met z’n allen sinds 1995 maar liefst 100 miljard ingelegd, dan mag je de regeling wel een wassen neus noemen.”

Ondanks de gesloten compensatieregelingen bestaat de vrees dat er alsnog een „lawine aan rechtszaken op gang komt”, verwacht Kamerlid Matthijs Huizing (VVD). Hij opperde het idee om „een onafhankelijk persoon” een nieuwe regeling te laten treffen die moet gelden voor de gehele branche. Als voorbeeld noemde hij oud-president Wim Duisenberg van De Nederlandsche Bank, die in 2005 een collectieve regeling heeft gemaakt voor gedupeerden van aandelenlease-constructies. Ook hoogleraar Ton Jongbloed pleitte in de Tweede Kamer voor zo’n oplossing. „Er moet een onafhankelijke deskundige worden ingesteld, die met steun van de achterban één modelregeling voor alle zeven miljoen polissen gaat opstellen”, zei Jongbloed.

„Wat ons vooral steekt, is dat er grote verschillen bestaan tussen de geboden compensatieregelingen”, zegt Bruno Braakhuis. Volgens hem bieden veel kleine en middelgrote verzekeraars „helemaal geen doekje voor het bloeden”. Grotere verzekeraars bieden wel compensatieregelingen, maar „shoppen daarbij uit de collectieve compensatieregelingen om op de kosten te besparen ten koste van de klant”. Hierdoor worden verzekerden ongelijk behandeld en zullen vele verzekerden naar de rechter stappen om een fatsoenlijke compensatie te krijgen.

Tijdens de hoorzitting verdedigden bestuurders van Aegon, ASR, Delta Lloyd, Nationale Nederlanden en SNS Reaal hun compensatieregelingen. „Onze regeling is fair”, zei Niek Hoek van Delta Lloyd. De verzekeraars hanteren de zogenoemde Wabeke-norm bij het vaststellen van de compensatie. Financieel ombudsman Jan Wolter Wabeke schreef in april 2008 dat 2,5 tot 3 procent aan kosten redelijk is bij beleggingspolissen. De kosten van beleggingsverzekeringen die verzekeraars nu op de markt brengen, liggen rond de 1 procent. Aegon-directeur Marco Keim noemde de Wabeke-norm „realistisch”. „De polissen zijn complex, de inleg wordt belegd in actief beheerde fondsen, en er zijn indertijd ook advieskosten gemaakt.” Keim gaf toe dat een percentage van 2,5 nu niet meer te verkopen is.

De verzekeraars dreigen meer geld kwijt te raken aan de afwikkeling van de affaire dan tot nu toe werd aangenomen. Gedupeerde klanten stappen over naar nieuwe, goedkopere producten. Zes verzekeraars hebben de afgelopen weken onder druk van de publieke opinie het overstappen gratis of veel goedkoper gemaakt. „Als veel mensen overstappen, zal dat een belangrijke impact hebben op de cijfers”, waarschuwde ASR-topman Jos Baeten.