Waarom Hollywood zo veel slechte films maakt

Waarom komen er zo veel waardeloze films uit Hollywood? Het korte antwoord is: Top Gun. In een breed opgezet, mooi geschreven artikel in het Britse tijdschrift voor mannen GQ vraagt  filmschrijver en cultuurfilosoof Mark Harris even de tijd van de lezer om uit te leggen wat hij daarmee bedoelt. Ondanks de lengte is het al een hit op Facebook (bijna 11.000 aanbevelingen maandagmorgen).

Een paar citaten uit zijn analyse. Top Gun, uitgebracht in 1986, was volgens Harris  volledig vanuit de marketing  bedacht. Het voorbeeld is daarna vele maken herhaald. Dit soort films zijn eigenlijk geen films.

(T)hey were pure product—stitched-together amalgams of amphetamine action beats, star casting, music videos, and a diamond-hard laminate of technological adrenaline all designed to distract you from their lack of internal coherence, narrative credibility, or recognizable human qualities. They were rails of celluloid cocaine with only one goal: the transient heightening of sensation.

Top Gun landed directly in the cortexes of a generation of young moviegoers whose attention spans and narrative tastes were already being recalibrated by MTV and video games. That generation of 16-to-24-year-olds—the guys who felt the rush of Top Gun because it was custom-built to excite them—is now in its forties, exactly the age of many mid- and upper-midrange studio executives. And increasingly, it is their taste, their appetite, and the aesthetic of their late-’80s postadolescence that is shaping moviemaking.

De vraag die studio’s zich nu stellen, is niet of een bepaald idee goed is, maar of je er meteen een hit van kunt maken.

Their first question is not “Will the movie be good?” but “Can it be sold?” And by “sold,” what they mean is “sold on the first weekend.” Good movies aimed at adults tend to make their money more slowly than kid stuff, and they’re helped by good reviews and word of mouth, which, from a marketing standpoint, are impossible to engineer. That’s one reason studios would rather spend $100 million on a franchise film than a fraction of that on an original idea.

Een oplossing heeft Harris ook niet. Hij constateert dat er steeds minder films zijn die niet op het marketing-idee van een blockbuster berusten. Maar komt dat niet ook omdat de mensen die ‘andere’ films interessant vinden, wegblijven uit de bioscoop? We zouden graag een kaartje kopen, schrijft hij aan het einde, als er meer films waren als The Social Network, Wall Street: Money never sleeps (discutabel in dit rijtje, wat mij betreft), of The Town.  Maar waar komt Hollywood mee? Een plan voor Top Gun 2.

Update 8 maart: natuurlijk is zijn kritiek niet nieuw. Lees bijvoorbeeld wat Pauline Kael, de beroemde filmcriticus van The New Yorker, schreef in 1980.