Ja, ook Saoedi-Arabië is rijp voor revolutie

Sjiitische Saoedi's protesteerden gisteren in het oostelijke stadje Awwamiya tegen hun achterstelling. Foto Reuters.

Het lijkt misschien ondenkbaar in het relatief rijke en gesloten land, maar volgens de in Saoedi-Arabië geboren hoogleraar antropologie Madawi Al-Rasheed is ook haar land rijp voor een revolutie.

Al-Rasheed (wiki) somt in een lang essay op de site van Foreign Policy de factoren op die het koninklijke regime van Saoedi-Arabië volgens haar in gevaar kunnen brengen:

“Saoedi-Arabië is inderdaad welvarend, maar het grootste deel van de jonge bevolking kan zowel in de publieke als private sector geen banen vinden. [...] Sinds de val van Saddam Hussein in 2003 hebben de Saoedi’s op hun eigen manier meer politieke inspraak geëist, bijvoorbeeld door petities die getekend werden door honderden activisten, wetenschappers en vrouwen. [...] Ondertussen kwam het ene na het andere corruptieschandaal bij staatsinstituties aan het licht. Kritiek op de koning en de prinsen bleef taboe en het aantal politieke gevangenen in de Saoedische cellen bleef toenemen.”

De antropologe onderkent dat Saoedi-Arabië sterk verschilt van bijvoorbeeld Tunesië en Egypte, maar stelt dat het regime de burgers met alleen de grote olierijkdom niet langer tevreden kan stellen:

“De olie blijft voorhanden, maar de Saoedische bevolking van vandaag zoekt naar iets anders. Ze zijn jong, opgeleid, in contact met de wereld en welbespraakt. Belangrijker nog, ze zijn bekend met globale concepten als democratie, vrijheid en mensenrechten. Ze kijken satellietzenders als Al-Jazeera en consumeren het nieuws over de opstanden in de regio gretig.”

Al-Rasheed denkt dat het heel goed mogelijk is dat veel Saoedi’s gehoor geven aan de oproep via Facebook om op 11 maart de straat op te gaan om politieke verandering te eisen. De gevolgen daarvan kunnen groot zijn, ook voor het Westen, schrijft ze:

“Egypte was cruciaal voor de aanstaande verandering, maar als de Saoedi’s in verzet komen zal dat het gezicht van de Arabische wereld en de relaties met het Westen voor altijd veranderen. Het is tijd dat de Verenigde Staten en zijn bondgenoten begrijpen dat de toekomst niet ligt bij een oude kliek die voor olie, veiligheid en investeringen is getolereerd en ondersteund. Het is in het belang van Amerika en de rest van de wereld om de kant van de toekomst te kiezen.”

Dat de Saoedische autoriteiten bang zijn voor demonstraties, bleek vandaag nog: het regime kondigde een algeheel demonstratieverbod af in reactie op kleine demonstraties van de sjiitische minderheid in het land.