Pionnen in Libische cel

Het lukte de Britten afgelopen weekeinde wel. In het geheim wisten commando’s van de Special Air Service zaterdag circa 150 ingenieurs en andere oliewerkers uit de woestijn in Libië te plukken en met twee Hercules transportvliegtuigen van de luchtmacht in veiligheid te brengen. De special forces leverden zelfs kort slag met een paar gewapende mannen die een militaire operatie van een vreemde mogendheid wilden voorkomen.

Zondag slaagden drie Nederlandse mariniers er niet in om twee burgers in de oliekustplaats Sirte te ontzetten met een Lynxhelikopter die was opgestegen van het fregat Hr Ms. Tromp in de Middellandse Zee. Manschappen die loyaal zijn aan kolonel Gaddafi, geboren in Sirte waar zijn stam de lakens uitdeelt, overmeesterden de militairen.

De twee burgers zijn intussen vrijgelaten en Libië uitgeleid. Maar de militairen zitten sindsdien gevangen. Wat er bij deze operatie is misgegaan, weten we niet. De aard van de inzet doet vermoeden dat Nederland de complicaties heeft onderschat.

Drie man in een onverdedigbare helikopter laten vliegen naar nota bene het bolwerk van de heersende elite in Libië: het plan oogt op zijn minst gewaagd. Maar op dit moment is dat van later zorg. Aan de orde is nu uiteraard eerst en vooral dat de drie mariniers zo snel mogelijk veilig terugkeren.

Mogelijk kan de regering gebruikmaken van het feit dat de bilaterale banden sinds de vliegtuigramp vorig jaar zijn verbeterd. Maar veel illusies moeten niet worden gekoesterd nu Gaddafi tot het uiterste lijkt te willen gaan. Nederland kan hierdoor bovendien betrokken raken bij de strijd in Libië. En via Nederland heeft dan ook de internationale gemeenschap een probleem. Want terwijl er in vele fora wordt nagedacht over sancties tegen een regime, heeft dat bewind drie potentiële gijzelaars die het als pionnen kan uitspelen.

Gaddafi kan dat doen, als het hem uitkomt en in zijn macht ligt. Hij kent de precedenten, zoals de gijzeling van de Amerikanen in Teheran vrij snel na de islamitische revolutie in 1979. Net als de Amerikanen trouwens, daarom voerde president Obama de druk ook pas op nadat alle Amerikanen uit Libië weg waren.

Zolang Gaddafi de drie mariniers in handen heeft, staat de Nederlandse regering met de pet in de hand. Door het mislukken van de ‘consulaire evacuatieoperatie’ moet ook de hele internationale gemeenschap nu net iets meer op haar tellen passen dan gelet op de situatie in Libië gewenst is.

Hopelijk vindt minister Hillen (Defensie, CDA) snel een uitweg. Hij draagt die verantwoordelijkheid jegens de familie en naaste collega’s. En ook jegens de internationale gemeenschap.