Met de prinsjes van nu mag niks misgaan

Quality time, dat is nou typisch zo’n ouderding. Stop liever met echtscheiden, daar heeft een kind wat aan. Pedagoog Louis Tavecchio gaat met pensioen.

Middelbare scholen. Leraar leest voor uit het boek "De Wondere Wereld" , de leerlingen luisteren aandachtig, Nederland 1964.
Middelbare scholen. Leraar leest voor uit het boek "De Wondere Wereld" , de leerlingen luisteren aandachtig, Nederland 1964.

Louis Tavecchio zat laatst in een restaurant. Aan de tafel ernaast zat een gezelschap met één kind, een jongen van vier. Na een poosje kon het jongetje niet meer stilzitten. Logisch, dacht Tavecchio, hij is vier jaar. Wat gebeurde er? „Hij kreeg een nintendo in handen geduwd. De rest van de maaltijd keek hij naar zijn vingers die op die knopjes drukten. Af en toe voerde iemand hem een hap.” Kijk, zei Tavecchio tegen zijn vrouw: „Zo gaat het als je uit eten wilt met je kind maar er geen kind aan wilt hebben.” Hij lacht, maar hij vindt het niks.

Het zijn observaties van een van de bekendste hoogleraren pedagogiek in Nederland. Vandaag verlaat hij de Universiteit van Amsterdam omdat hij 65 jaar wordt. Hij blijft een dag in de week verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam en als promotor aan de universiteit.

Tavecchio was de eerste in zijn familie die studeerde. Hij komt uit een geslacht van stukadoors, die in 1841 Italië verruilden voor Nederland. Hij groeide op in de Haagse Schilderswijk, een arbeiderswijk, na de oorlog. Zoals veel intelligente mannen van zijn generatie, mocht hij naar het gymnasium omdat de schoolmeester erop stond. „Je moet als kind het geluk hebben dat iemand jouw talent ziet. Er iets mee wil.” Dat geldt voor alle talenten en het geldt nog altijd, zegt Tavecchio.

Tegenwoordig zijn het de ouders en niet de leerkracht die erop staan dat hun kind naar het gymnasium gaat.

„De prinsjes en prinsesjes van deze generatie. Er mag weinig misgaan, hè. Men heeft maar één of twee kinderen en verwacht er veel van. Aan de ene kant doen ouders alles om de relatie met de kinderen goed te houden en zijn ze erg toegeeflijk. Ze vertonen veel risicomijdend gedrag, overbescherming. Die overdreven angst voor het vmbo (lager beroepsonderwijs) bijvoorbeeld. Aan de andere kant verwachten ze zo veel van die kinderen. Ze worden nu onder een vergrootglas gelegd.”

Ze genieten van quality time met hun ouders.

„Quality time is een ouderlijke behoefte, niet die van het kind. De ouders zijn bezig verloren tijd en aandacht in te halen. Schuldgevoel te compenseren. En dan maar naar pretparken. Want elk kind heeft recht op de Efteling.”

Heeft het moderne kind het zwaar?

„Kleine kinderen leven in het hier en nu. Ze worden in de watten gelegd, ze worden behandeld als het centrum van de wereld. Dat laten ze zich lekker aanleunen. In die zin hebben ze het niet zwaar.”

In welke zin wel?

„Echtscheiding. Steeds meer kinderen hebben ermee te maken. Ik zou zeggen: bezint eer ge begint. Neem pas kinderen als je het heel zeker weet met elkaar. Het welzijn van een kind is een te hoge prijs voor ‘zullen we maar een kind nemen?’ Aan de andere kant, als je alsmaar die relatie test, en wacht en wacht, is het ook niet goed. Want hoe wéét je nou of je samen een goed stel zult blijven? Dat is ook niet goed, want al dat uitstellen leidt ertoe dat het moeilijk wordt om kinderen te krijgen. Ik zou jonge, aanstaande ouders willen voorlichten over de gevolgen van echtscheiding.”

Wat zijn die dan?

„Eenzaamheid. Ouders die eindeloos ruziën voor en na de scheiding. Dat komt veel voor. Een kind wordt er heel eenzaam van.”

Over de schade die kinderen kunnen oplopen op de crèche, heeft u ouders altijd gerustgesteld.

„Nederland is echt een moederland. Iedereen denkt hier dat de thuisopvoeding, met moeder, het beste is. Maar dat is nooit bewezen want we weten helemaal niet hoe het thuis gaat. Uit onderzoek dat wij hebben gedaan, en uit Amerikaans onderzoek, is nooit gebleken dat een klein kind een slechtere relatie met zijn moeder krijgt doordat het een paar dagen naar de crèche gaat. Misschien dat ze er over twintig jaar last van krijgen, maar dat weten we niet. Er zitten ook veel voordelen aan een crèche. De meeste gezinnen zijn heel klein en kinderen leren dus niet omgaan met een groep, wat je vroeger vanaf je babytijd al leerde. Op een crèche leer je dat wel.”

U ziet louter voordelen aan een klein kind op de crèche?

„We zijn wel eens bezorgd over de vele hechtingsfiguren in hun kleine leven. Moeder, vader, twee opa’s, twee oma’s én twee of meer leidsters. Dat is veel voor een peuter, zeker voor een kind met een moeilijk temperament dat zich niet makkelijk aanpast aan een nieuwe omgeving. Anderzijds: het is bewezen dat crècheleidsters betekenisvolle hechtingsfiguren kunnen zijn voor een klein kind.”

Ouders houden van het kind, professionals niet.

„Als een klein kind niet aardt op de crèche, óf in de kleuterklas, moet je dat als ouder serieus nemen. Het dwingende van een baan, een carrière, kan dat in de weg staan. Dat ouders zeggen: ach, hij komt er wel overheen. Ik zou zeggen: blijf letten op je kind, neem zijn gewenningsproblemen serieus. Negeer die niet, ook al komen ze je niet goed uit.”