Krimp is goed

De ING-bank heeft in het laatste kwartaal minder winst geboekt dan verwacht. Is dat erg? Blijkbaar. Zelf ben ik een kleine ondernemer die al jarenlang om en nabij dezelfde omzet draait, waar ik goed van leef. Was ik echter een professioneel bedrijf, dan hadden mijn aandeelhouders allang mijn kop geëist.

Dat is een van die dingetjes die ik aan ons economische stelsel nooit zal begrijpen. Dat alleen stijging van de groeisnelheid echte winst is. Hieronder liggen volstrekt utopische aannames als: onze klantenkringen blijven zich altijd onbeperkt uitbreiden, onze productie wordt steeds sneller en goedkoper.

Ergens las ik dat wanneer het Westen een paar jaar op het huidige welvaartsniveau zou blijven – en als het ware mijn persoonlijke bedrijfsstrategie zou volgen – de crisis volledig opgevangen zou zijn. Is dat waar?

In elk geval gaan we het niet uitproberen, omdat groei nog altijd de maat van alle dingen is. Terwijl, als we eerlijk zijn, we moeten vaststellen dat dit groeiparadigma, dat inderdaad sinds een paar eeuwen ons doen en denken in de ban heeft, plaats zal maken voor dat van krimp.

Niet alleen in de ruimte is er krimp – leegloop van dorpen, vergrijzing, lege kantoorpanden – ook de brandstofvoorraden krimpen, zoals ook de wereldbevolking ooit zal stoppen met groeien.

Nu klinkt krimp altijd heel onaangenaam, dus doen politici net of het gaat om herverdeling, herstructurering, herinrichting, herbestemming. Om kansen, kortom. Snoeien om te groeien.

Waarom zou bevolkingsafname echter erg zijn, als de collectieve voorzieningen nu al onder druk staan, de natuur verschrompelt, wegen, treinen en perrons bezwijken onder massa’s schoenzolen en autobanden, en we nu het allerlaatste restje fossiele brandstoffen opslurpen?

Alle welvarende landen zullen nu eenmaal de komende tijd een aanmerkelijk deel van hun welvaart moeten inleveren. Krimp zal net zozeer bij de eeuwen die voor ons liggen gaan horen als de tablet-pc’s, de nieuwe energie en de social networks. Dat kan juist een heel spannende tijd gaan worden. Mits we de krimp erkennen, en afstappen van het heilige credo ‘groei is goed’.

Christiaan Weijts