Krachtig herstel Duitsland maakt Europees compromis lastiger

Week na week wijst alles erop dat de Duitse economie zich sneller en krachtiger herstelt dan was voorspeld. Het aantal werklozen daalt eveneens in rap tempo – naar 7,3 procent van de beroepsbevolking in februari. De Europese Commissie heeft zojuist haar groeiverwachting voor Duitsland verhoogd naar 2,4 procent dit jaar, tegen 1,6 procent voor de eurozone als geheel. De Duitse consument gaf in januari veel meer uit dan verwacht.

Dit is duidelijk een steun in de rug voor de rest van Europa, vooral omdat de Duitse binnenlandse vraag eindelijk lijkt aan te trekken. Maar er is een risico dat de bloei het Duitse argument dat andere Europese landen het Duitse model moeten navolgen, kracht zal bijzetten. Dat kan er weer toe leiden dat bondskanselier Angela Merkel haar standpunt verhardt in discussies over de toekomst van de eurozone. Dit geldt des te meer als het goede economische nieuws de Duitse publieke opinie ertoe zou bewegen de ernst van de Europese schuldencrisis te bagatelliseren.

Merkel heeft een punt als zij andere landen ertoe oproept meer begrotingsverantwoordelijkheid aan de dag te leggen. Maar de op export gebaseerde motor die ten grondslag ligt aan het Duitse succesverhaal kan niet zomaar even door iedereen worden overgenomen – al is het maar omdat Duitsland dan niet meer zoveel aan zijn partners zou kunnen verkopen.

Afgezien daarvan heeft Duitsland, als de groei een maatstaf is, het sinds 1992 minder goed gedaan dan het gemiddelde van de eurozone, aldus gegevens van Eurostat. De relatief fantastische Duitse prestatie van vorig jaar (3,7 procent groei, tegen een gemiddelde van 1,7 procent) is grotendeels het gevolg van het feit dat de recessie van 2009 ernstiger was dan elders, met een daling van bijna 5 procent van het bruto binnenlands product.

Intussen blijft Duitsland een land waarvan de gezonde economie wordt ondersteund door ongezonde banken. Bovendien zijn de groeivooruitzichten op de langere termijn somber in de context van een vergrijzende (en afnemende) bevolking. De reële lonen zijn nu niet veel hoger dan zij waren bij de introductie van de euro in 1999. Een paar andere landen zullen zich daarom afvragen waaruit de aantrekkingskracht van het Duitse model nu eigenlijk bestaat.

Toch zal Merkel het Duitse economische systeem waarschijnlijk blijven aanprijzen. En een onwelwillende stellingname in de onderhandelingen over de toekomst van de eurozone kan haar partners irriteren. Daardoor zou een compromis lastiger worden. De schuldencrisis is nog niet voorbij.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld