In de cel heb je tijd genoeg

Twee ex-gedetineerden brengen toevallig ongeveer tegelijkertijd een boek uit.

Hun uitgevers verwachten bestsellers, maar de grote uitgevers durfden het niet aan.

Politieke gevangenen Aleksandr Solzjenitsyn en Nelson Mandela schreven hun beroemdste teksten in de gevangenis. Net als Adolf Hitler. Maar ook kruimeldieven, drugsdealers en kidnappers vertellen graag hun verhaal vanuit hun cel. Ze hebben daar alle tijd om hun ervaringen op te schrijven en hun onschuld te bepleiten. Een uitgever vinden voor die zielenroerselen is een tweede.

Joseph Oubelkas werd in 2005 in Marokko tot tien jaar gevangenisstraf veroordeeld voor drugssmokkel. Afgelopen weekend presenteerde hij, terug in Raamsdonksveer, zijn autobiografische relaas. Over hoe hij de schuld kreeg toen bij de fruitteler waar hij een zakelijke afspraak had achtduizend kilo hasj werd gevonden. In zijn boek 400 brieven van mijn moeder vertelt hij over de vierenhalf jaar die hij, ondanks beroepsprocedure op beroepsprocedure, doorbracht tussen kakkerlakken en criminelen.

Oubelkas’ verbijstering over wat hem overkomt en de schaamteloosheid waarmee hij over de heimwee naar zijn moeder schrijft, zijn innemend. Maar wie in zijn boek bevestiging zoekt dat Noord-Afrikaanse gevangenissen de hel op aarde zijn, komt bedrogen uit. Ja, er zijn agressieve, drugsverslaafde verkrachters en hij voelt zich in de steek gelaten door de Nederlandse autoriteiten. Maar er zijn ook een Playstation en een mobieltje om mee naar huis te bellen. En in het verwerken van zijn ervaring heeft Oubelkas (30) zich vooral gericht op alle „bijzondere, inspirerende mensen” die hij ontmoet heeft.

„Toen ik hoorde dat ik onterecht veroordeeld was, ben ik emotioneel wel door een diep dal gegaan”, vertelt hij aan de telefoon. „Maar om daar nou twintig pagina’s aan te wijden.”

Oubelkas benadrukt dat hij geen wrok koestert over het feit dat de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie hem niet konden helpen zijn onschuld te bewijzen. Hij is alleen maar dankbaar zijn dat ze hem naar Nederland konden overplaatsen en vervroegd vrijlaten.

Via internet vond Oubelkas de onbekende uitgever Literoza om zijn sentimentele verhaal uit te geven. En hij werkt aan twee vervolgboeken, vertelt hij. Voor hij op zakenreis naar Marokko ging, was hij IT-ingenieur. Nu wil hij vooral schrijven.

Onduidelijker is of en wanneer het boek van Izaan Moenir-Alam zal verschijnen. Moenir-Alam werd bekend als kidnapper van Claudia Melchers. De dochter van miljonair Hans Melchers werd in 2005 na 48 uur vrijgelaten zonder dat de 300 kilo cocaïne die bij wijze van losgeld geëist werd, betaald was. Moenir-Alam vluchtte naar Rio de Janeiro, maar liep tegen de lamp omdat hij Claudia Melchers mailde in de hoop toch nog rijk van de misdaad te worden. Vorige maand kwam hij voorlopig vrij.

Drukproeven van het boek van Izaan Moenir-Alam zijn nog niet beschikbaar, al lag er onlangs wel een voorbeeldboek op tafel toen hij bij Pauw & Witteman te gast was. Toch moet het volgende maand in 25.000-voud in de Nederlandse boekhandels liggen, zegt gelegenheidsuitgever Ed de Jeu, een in België gevestigde zakenman, over de ruim driehonderd rommelige pagina’s die de ontvoerder hem gaf. Ook dit boek verschijnt dus niet bij een gerenommeerde uitgeverij. Maar, zegt De Jeu: „Als je zo’n bestseller in handen hebt, durft je het risico wel te nemen.” Hij is van plan nog twee boeken van Izaan Moenir-Alam uit te geven. Misschien lukt het Moenir-Alam dan toch om te verdienen aan de ontvoering van Melchers.