En alleen de SGP wil Rutte helpen - af en toe

Het kabinet hoeft niet te rekenen op veel steun van de kleine fracties in de senaat. Die kunnen een sleutelrol vervullen en dat beseffen ze terdege.

De SGP, Partij voor de Dieren en 50Plus. Straks kleine partijtjes in de Eerste Kamer, maar ze kunnen de komende jaren wel een sleutelrol vervullen om wetsvoorstellen door de senaat te loodsen als de coalitie daar geen meerderheid haalt.

Het kabinet zal die steun hard nodig hebben. Een aantal voor het kabinet belangrijke plannen ligt gevoelig bij grote delen van de oppositie, zoals de hervorming van de woningmarkt, een strenger asiel- en migratiebeleid, bezuinigingen op ontwikkelinghulp, hervormingen van de arbeidsmarkt, en ingrijpende veranderingen in het onderwijs. Steun van één kleine partij is dan wellicht voldoende om de voorstellen ongeschonden zijn beslag te laten krijgen.

Maar zullen de partijen die steun ook geven?

Die hulp is eigenlijk alleen te verwachten van één partij: de SGP. Een partij die vaak loyaal is aan het kabinetsbeleid, zeker nu dit kabinet een rechtse signatuur heeft. Zo lijkt de steun van de SGP zeker bij een strenger asiel- en migratiebeleid, zoals dat in het verleden ook bij voorstellen van oud-minister Verdonk (VVD) gold. Lastiger ligt het bij andere onderwerpen zoals de hervorming van het onderwijs. De SGP steunt, net als een groot deel van de andere partijen, de hervormingen, maar vindt de daaraan gekoppelde bezuinigingen te hoog. En als er al bezuinigd moet worden, moet dat worden uitgesmeerd over meerdere jaren. Maar een concessie in deze richting is moeilijk voor het kabinet omdat dat onmiddellijk een financiële tegenvaller zou betekenen.

Ook de hervorming van de woningmarkt ligt lastig. Het kabinet wil toestaan dat de huren met 5 procent worden verhoogd voor inkomens boven de 43.000 euro om zo het zogeheten ‘scheefwonen’ aan te pakken. De SGP is ook voor aanpak van het scheefwonen, maar vindt alleen die maatregel te weinig omdat ook iets moet worden gedaan aan bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek. Eén steen uit het bouwwerk trekken ziet de partij niet zitten.

Maar de meest gevoelige onderwerpen bij de SGP zijn de bezuinigingen op ontwikkelingshulp en de Wajongers, de jonggehandicapten. De partij wil dat deze, meest kwetsbare, mensen worden beschermd en ziet niets in de kabinetsplannen.

Aan de andere twee kleine partijen in de senaat met een cruciale rol heeft het kabinet-Rutte waarschijnlijk niets. De linkse Partij voor de Dieren is tegen alle bovenstaande voorstellen, zegt lijsttrekker Niko Koffeman. En ook Jan Nagel van 50Plus ziet niets in bezuinigingen op huurders, Wajongers, onderwijs, en ontwikkelingshulp. Nagel: „Daar moet je van afblijven. Dat zijn de verkeerde beknibbelingen.” Hij zegt wel voor een strenger asiel- en immigratiebeleid te zijn, mits dat „redelijk” blijft: „Wij hebben geen PVV-mentaliteit.”