Drie Nederlandse militairen in Libië opgepakt

Nederland is in verlegenheid gebracht doordat drie militairen van de marine zondag door Libische soldaten gevangen zijn genomen. Dat gebeurde bij een evacuatie per helikopter van twee personen in Sirte.

De twee evacués, een Nederlander en iemand met een andere Europese nationaliteit, werden tegelijkertijd met de drie bemanningsleden van de helikopter gearresteerd. De helikopter was afkomstig van het fregat Hr. Ms. Tromp dat voor de kust van Libië assisteert bij de evacuatie van buitenlanders.

In Sirte, geboorteplaats van Moammar Gaddafi, maken diens getrouwen de dienst uit. Voor de landing was geen toestemming gevraagd aan de Libische autoriteiten. Na de landing werd de helikopter „aan de grond gehouden door aan de Libische regering gelieerde gewapende eenheden, die mede door het ontbreken van diplomatieke toestemming het vertrek van de bemanning onmogelijk maakten”, aldus een woordvoerder van Defensie.

De evacués zijn na diplomatiek overleg vanaf de Tromp en vanuit Den Haag gisteren vrijgelaten en „bij de Nederlandse ambassade in Tripoli afgeleverd”, aldus de woordvoerder. Zij hebben het land inmiddels verlaten. Nederlandse diplomaten zijn nog steeds in „intensieve onderhandeling” met het bewind in Tripoli, aldus de woordvoerder. Er is volgens hem tevens contact geweest met de drie, die het goed zouden maken.

Het is onduidelijk waarom de kennelijk riskante operatie werd ondernomen voor deze twee personen, die vervolgens gewoon via Tripoli het land konden verlaten.

De missie had officieel geen militair karakter maar gold als een zogeheten ‘consulaire evacuatie’. „Als je gewapende tegenstand kunt verwachten moet er altijd een team van gewapende mariniers mee”, zegt een Nederlandse oud-marinier die zelf heeft deelgenomen aan soortgelijke missies.

Waarom de Nederlandse overheid besloot zonder toestemming te landen op Libisch grondgebied bij een stad waar gevochten wordt, wil Defensie niet zeggen. Voor de Nederlander bestond geen andere mogelijkheid om het land te verlaten. „De situatie werd als rustig ingeschat, maar dreigde elk moment te verslechteren.”

Defensie wil de drie gevangengenomen militairen geen gijzelaars noemen. „Ze worden vastgehouden door de Libische autoriteiten”, aldus de woordvoerder. Hun aanhouding kan echter van invloed zijn op eventuele NAVO-plannen voor militaire actie in Libië. „Het wordt lastiger in actie te komen als je daar gijzelaars zou hebben”, aldus een bron bij de NAVO. Er zijn nog geen concrete plannen voor militaire actie tegen Libië. Er bestaat vrees dat de drie gebruikt kunnen worden alsinzet van een propagandastrijd, zoals met een groep Britse mariniers gebeurde die in 2007 door Iran werden gearresteerd.

Volgens parlementariër Frans Timmermans (PvdA), die sinds zondag op de hoogte was, leken de besprekingen met de Libiërs in eerste instantie goed te gaan. „Kennelijk is er een impasse in de gesprekken ontstaan.” De actie roept bij hem veel vragen op, maar de Kamer moet de regering nu „niet voor de voeten lopen”.

Volgens Timmermans zijn er twee mogelijkheden: „Ofwel er was informatie dat er geen risico was, of er was een indicatie dat de Libische autoriteiten geen bezwaar hadden. Misschien hebben ze met de verkeerde mensen gesproken.”

De arrestatie gebeurde tegen de achtergrond van gevechten tussen Gaddafi-getrouwe troepen en opposanten over territorium.

Commentaar: Twee

Taxatiefout: pagina 6