Drie Nederlandse militairen in handen Gaddafi: klungelige operatie of taxatiefout?

Archieffoto van een Lynx-helicopter boven de Tjerk Hiddes.
Archieffoto van een Lynx-helicopter boven de Tjerk Hiddes. Foto WFA / Hennie Keeris

Drie Nederlandse militairen zijn na een mislukte evacuatie in het Libische Sirte in handen gevallen van het Libische regime van Moamar Kaddafi. De bemanning van de Lynx-helikopter leek niet op haar taak toegerust. Wat ging er mis?

“Op missie met een helikopter in gevaarlijk gebied, zonder gewapende beveiligers? Kan niet. Mag niet”, zo schrijft Menno Steketee vandaag in NRC Handelsblad. Hij sprak met een oudgediende van de special forces van het Korps Mariniers, die liever anoniem blijft:

“Dit klinkt wel klungelig.” Als je gewapende tegenstand kunt verwachten, aldus de oud-marinier, “moet er altijd een team van gewapende mariniers mee”.

Overval op helikopter
De drie militairen waren vanaf marinefregat Hr. Ms. Tromp in een Lynx-helikopter naar de stad Sirte gevlogen om twee evacués op te halen, onder wie een Nederlander.
Na de landing werden ze overvallen en gevangengenomen door de Libische autoriteiten. De mislukte operatie gebeurde zondag al, maar wegens veiligheidsredenen kwam het niet eerder naar buiten. Defensie bevestigt dat de militairen de bemanning vormden van de Lynx-helikopter die afkomstig is van Hr Ms Tromp. Dit fregat ligt sinds een week voor de kust van Libië om te assisteren bij evacuaties van buitenlanders uit het onrustige land.

‘Verkeerde taxatie’
Menno Steketee, medewerker van NRC:

“Het is onbekend of op de Tromp leden waren van de speciale marinierseenheid die voor dit soort taken wordt ingezet. Waarschijnlijk is dat wel: het fregat had immers opdracht te assisteren bij het ophalen van gestrande burgers. Defensie spreekt nadrukkelijk van een ‘consulaire evacuatie’, en dat betekent dat met gewapende missies op Libisch grondgebied rekening moet zijn gehouden. Dat de toestand op de grond, de houding van pro-Gadaffi-militairen daar te gunstig is ingeschat, kan te wijten zijn aan een verkeerde taxatie van de ‘inlichtingencel’ aan boord van de Tromp, of van buitenlandse inlichtingendiensten waarmee die in verbinding staat.”

Premier Mark Rutte reageert terughoudend op het nieuws. Het kabinet had de zaak het liefst geheim willen houden.

“We zijn het meest gebaat bij totale geheimhouding”, zei Rutte vanochtend in het Radio 1 Journaal. “Het is vreselijk voor die drie man. Alles is er nu op gericht om ze in veiligheid te brengen.”

De Tweede Kamer blijft achter met vragen en wil een brief van het kabinet over de situatie van de drie militairen.

‘Intensief diplomatiek overleg’ over Nederlandse militairen
De twee evacués zijn vandaag door de Libiërs overgebracht naar de Nederlandse Ambassade in Tripoli en hebben Libië inmiddels verlaten. Over de vrijlating van de drie bemanningsleden van de helikopter vindt nog “intensief diplomatiek overleg” plaats, zo meldt Defensie.

Lees vandaag het volledige artikel in NRC Handelsblad of in de digitale editie voor abonnees.