De strategen complimenteren elkaar

De campagneleiders van de partijen zaten vanochtend samen aan het ontbijt. „De coalitie dreigde te veel.”

Nederland, Den Haag, 2-3-2011. Foto Maarten Hartman. Provinciale Verkiezingen. Uitslagen avond PvdA. Cohen Barth.
Nederland, Den Haag, 2-3-2011. Foto Maarten Hartman. Provinciale Verkiezingen. Uitslagen avond PvdA. Cohen Barth.

Justified, till we die you and I will magnify, oh, oh / Magnificent, magnificent, oh, oh (U2) – PvdA

Well get out of that bed, wash your face and hands / Well I said shake, rattle and roll (door de band C-Jays uit Oss) – SP

Aan het eind van hun gezamenlijke ontbijt op de ochtend na de verkiezingen maakte toch nog één campagneleider zich boos. Michael Sijbom van het CDA vond het een „schande” hoe ver opiniepeilers ernaast hadden gezeten. Vooral de peilingen in de provincie waren „broddelwerk”. Was híj Maurice de Hond, dan zou hij „zich rot schamen”.

Sijbom: „Een dag voor de verkiezingen had De Hond in Brabant voor ons zeven zetels gepeild. In werkelijkheid: tien. In Limburg was het nog erger, met vijf gepeilde zetels. Echt schandalig.”

Bart Snels, campagneleider van GroenLinks, reageerde verbaasd: „Het lijkt wel of je boos bent dat het CDA bij de verkiezingen beter scoorde dan in de peilingen.” Sijbom: „Het ontwricht campagnes, vooral omdat De Hond ook de politieke deskundige uithangt.”

Dit was slechts een rimpeling op een ochtend vol complimenten aan elkaar. Ja, het was „een harde campagne” (Charlie Aptroot, VVD) geweest, maar zonder dodelijke gewonden. De campagneleiders verschilden van mening over wie het kabinetsbeleid inzet had gemaakt van deze verkiezingen. Maar iedereen was het erover eens dat dit de juiste strategie was om mensen te activeren, vrijwilligers en kiezers. Alleen Louis Bontes, de campagneleider van de PVV, erkende dat zijn partij daarin niet geheel geslaagd was. „Statenverkiezingen zijn nu eenmaal niet zo het ding van onze mensen.”

De campagneleiders hielden de gezamenlijke overwinningsstemming lang vol, tot Roy Kramer (D66) constateerde: „Drie weken geleden stond de coalitie bijzonder goed in de peilingen, geen vuiltje aan de lucht. De oppositiepartijen hebben kennelijk de beste campagne gevoerd.”

Hoe dan? „De coalitie heeft te veel de troef van de dreiging ingezet: onbestuurbaarheid, Belgische toestanden. Te veel: kies ons, of ik schiet.” Kramer memoreerde dat D66 dat ook eens had gedaan. „Bij het referendum over de Europese grondwet zeiden we: als u niet ja stemt, gaat het licht uit. Dat is ons slecht bevallen.”

Wat deed de coalitie nog meer verkeerd? Hans van Heijningen (SP) noemde het akkefietje met Henk Bleker (CDA), die zijn excuses maakte aan Wilders. Anderen vroegen zich af of het wel zo’n goede keuze was geweest om oudgedienden als Loek Hermans en Elco Brinkman alle debatten te laten voeren. Aptroot liet doorschemeren dat ook hij dat niet gelukkig had gevonden. „Campagnes van nu zijn moeilijker voor een parttime politicus als Hermans, dan voor de fulltime politici die tegenover hem stonden.” Maar Aptroot was trots dat ze aan aan de keuze hadden vastgehouden. „Bovendien”, zei de bijzonder goed gemutste VVD’er, „is het onmogelijk te zeggen hoe het was gegaan als we het anders hadden gedaan.”

En dat geldt altijd voor iedere campagne.