Bouwers reageren traag op herstel economie

Bouwbedrijven BAM en Heijmans rapporteerden winst, maar zagen hun omzet dalen. De markt voor woningen blijft pijn doen.

De bouw, zeggen economen, reageert meestal traag. Terwijl de Nederlandse economie zich herstelt, hobbelt de bouwnijverheid achter de feiten aan.

Vanmorgen presenteerde Koninklijke BAM, de grootste bouwonderneming van Nederland, positieve jaarcijfers. Over 2010 boekte BAM een bescheiden winst van 15 miljoen euro. De dag ervoor liet Nederlands derde bouwer, Heijmans, eveneens weten in 2010 weer winst te hebben gemaakt – na twee jaar van verliezen.

Maar uit de jaarcijfers blijkt dat de bouw maar langzaam uit het dal kruipt. Zowel BAM als Heijmans zagen hun omzet in het afgelopen jaar verder dalen: BAM met 8 procent (tot 7,6 miljard euro), Heijmans met 13 procent (tot drie miljard).

Grootste boosdoeners zijn de woningbouw en de vastgoedsector. Terwijl BAMs inkomsten in de utiliteitsbouw (de bouw van scholen en ziekenhuizen) enigszins toenamen, daalde de omzet uit de bouw van woningen in 2010 met 28 procent – bijna een derde. De situatie rond BAMs ontwikkelbedrijf AM was zelfs ronduit somber: 187 miljoen euro verlies. De vastgoedportefeuille van AM werd met 127 miljoen euro afgewaardeerd. Volgens BAM was dit nodig, omdat „tekenen van herstel in de Nederlandse woningmarkt uitbleven”.

Het Economische Instituut voor de Bouw (EIB) voorspelde in januari nog dat de woningbouw weer zal aantrekken. Het EIB verwachtte dat de productie van nieuwbouwwoningen in 2011 met 5 procent zal stijgen.

Maar dat optimisme wordt niet gedeeld door de Koninklijke BAM Groep uit Bunnik. „BAM constateert dat in toenemende mate sprake is van een somber perspectief voor de Nederlandse woningmarkt”, schrijft het bedrijf in zijn persbericht. Ook de grafiek in de bijbehorende presentatie voorspelt niet veel goeds. In het vierde kwartaal van 2010 verkocht BAM 400 woningen. Ter vergelijking: in het laatste kwartaal van 2007 waren dat er bijna vijf keer zo veel. Zelfs bij een jaarlijkse groei van 25 procent zou het nog tot 2014 duren voor het niveau uit 2007 wordt bereikt. Bij 10 procent groei komt de volgende piek pas in het volgende decennium.

Bouwbedrijf Heijmans heeft zich ingesteld op magere jaren. De afgelopen twee jaar voerde het een ingrijpende reorganisatie door. Dochters in België en Groot-Brittannië werden verkocht en de schulden van het bedrijf werden teruggedrongen. Voor 2011 verwacht Heijmans „wederom uitdagende marktomstandigheden”. Met een beleid van „marge boven volume” hoopt het bouwbedrijf geld te kunnen blijven verdienen in een krappe markt – al gaf het concern geen winstverwachting.

BAM deed dat vanmorgen wel. Als er geen grote rampen gebeuren, verwacht het bouwbedrijf uit Bunnik in 2011 uit te komen op 120 miljoen euro winst. Dit zou betekenen dat BAM een marge haalt van 2 procent: „de onderkant”, zegt het bedrijf, „van de historische cyclische bandbreedte van 2 tot 4 procent”.

Beleggers vonden dat al heel wat. Tegen het middaguur noteerde het aandeel BAM 7,6 procent hoger.