'Wie Gaddafi de waarheid vertelt, is dood'

De ex-chef protocol van kolonol Gaddafi koestert geen illusies over hem. Hij noemt hem in een gesprek ‘een maniak’. De kracht van Gaddafi is dat hij meer wapens heeft dan het volk.

(FILES) A picture taken *on September 23, 2009 at UN headquarters in New York shows Libyan protocol chief Nuri al-Mismari (R) standing next to Libyan leader Moamer Kadhafi's waving after speaking for more than 1 1/2 hours during the United Nations General Assembly. A French court on December 15, 2010 freed al-Mismari who was arrested in France at the request of Tripoli on suspicion of embezzlement. The court in Versailles hearing Libya's extradition request ordered Nuri Al-Mismari to be freed because it said his detention since his arrest late last month was "irregular" for technical reasons. AFP PHOTO/Stan HONDA
(FILES) A picture taken *on September 23, 2009 at UN headquarters in New York shows Libyan protocol chief Nuri al-Mismari (R) standing next to Libyan leader Moamer Kadhafi's waving after speaking for more than 1 1/2 hours during the United Nations General Assembly. A French court on December 15, 2010 freed al-Mismari who was arrested in France at the request of Tripoli on suspicion of embezzlement. The court in Versailles hearing Libya's extradition request ordered Nuri Al-Mismari to be freed because it said his detention since his arrest late last month was "irregular" for technical reasons. AFP PHOTO/Stan HONDA AFP

Een maniak. Een machtswellusteling die huurlingen betaalt om op schoolkinderen te schieten. Iemand die zich heeft laten omringen met een kleine groep ‘vertrouwelingen’ die hem niet eens de waarheid durven te vertellen over wat er gebeurt in Libië, want dat zou hun de kop kunnen kosten. Zo omschrijft Nuri al-Mismari de Libische kolonel Moammar Gaddafi, voor wie hij 36 jaar lang heeft gewerkt als chef Protocol.

„Uiteraard ben ik diep beschaamd dat ik zo lang voor deze man heb gewerkt. Dat doet pijn. Maar al die groten der aarde die voor hem de rode loper hebben uitgerold en hem de hand hebben geschud, zouden ook beschaamd moeten zijn”, zegt Nuri al-Mismari. Na lang aandringen was hij bereid om in zijn schuiloord Parijs met buitenlandse journalisten te praten. Twee van zijn dochters zijn gevangen genomen door het regime, hij vreest voor hun leven.

Vorig najaar besloot hij om na een bijeenkomst in Mali niet terug te vliegen naar Tripoli, maar het vliegtuig richting Parijs te nemen. Officieel om gezondheidsredenen, maar hij vroeg asiel aan in Frankrijk. Libië vroeg om zijn uitlevering, maar dat werd door een rechter in Versailles halverwege december geweigerd. Sindsdien leeft hij onder bescherming in Parijs. Twee weken geleden diende hij officieel zijn ontslag in als minister van Protocol, waarna zijn dochters werden gearresteerd. „Die man laat met scherp schieten op onschuldige kinderen, pleegt genocide. Dat is een schande, daar wil ik niets meer mee te maken hebben.”

„Uiteraard zou ik teruggaan als ik wist hoe ik mijn dochters kon bevrijden”, zegt Mismari. „Maar ik heb geen idee waar ze zijn. Bovendien breng ik dan ook mijn eigen leven in gevaar.” Hij probeert zo vaak mogelijk contact te leggen met het thuisfront, om te weten wat er speelt en om informatie te krijgen over zijn familieleden.

Over de bereidheid van Gaddafi om te luisteren naar het volk koestert hij geen illusies. „Hij zal tot het bittere einde vechten om aan de macht te blijven.” Toch kan de val van Gaddafi niet lang op zich laten wachten, denkt Mismari. „Een deel van het leger steunt hem niet langer meer, alleen op zijn eigen veiligheidsdienst kan hij nog rekenen.” Gaddafi moest huurlingen inzetten om in Tripoli de opstand de kop in te drukken omdat hij zijn eigen soldaten niet meer vertrouwt, zegt Mismari. Gaddafi’s belangrijkste kracht is dat hij meer wapens heeft dan het volk.

Mismari omschrijft Gaddafi als een kameleon, iemand die zich snel aanpast aan veranderende situaties om zijn eigen macht en rijkdom in veiligheid te brengen. Zo stopte hij uit vrees voor represailles van de VS en de NAVO in 2003 met zijn nucleaire politiek, volgens Mismari omdat hij wist dat hij een aanval als in Irak nooit zou kunnen afslaan. Maar Gaddafi is ook een man die alleen orders geeft, nooit ontvangt.

Mismari omschrijft de situatie in Libië als erg gespannen en uiterst delicaat, zeker in de hoofdstad. „Er doen allerlei geruchten de ronde, over ontvoeringen door het leger en misschien zelfs executies. Maar dat is op dit moment allemaal erg lastig te bewijzen.” Waar Gaddafi is, weet hij niet. „Ergens in Tripoli. Maar hij verplaatst zich voortdurend, om niet gepakt te worden.” Ook om die reden heeft een aanval op Libië om Gaddafi uit te schakelen geen enkele zin, meent Mismari. „Er zouden veel onschuldige slachtoffers vallen. En Libiërs zijn een trots en emotioneel volk. Een buitenlandse invasie zou een contraproductief effect kunnen hebben.”