Reisadvies voor Beatrix geldt: vooralsnog gaan

Een staatsbezoek afzeggen gaat niet zo maar. Ook niet als de koningin naar Oman gaat, waar de bevolking protesteert. Vooralsnog gaat ze zondag op reis.

Het officiële reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het sultanaat Oman is sinds afgelopen zondag opgewaardeerd naar niveau 2: waakzaamheid betrachten. Dat is nog vele stappen verwijderd van niveau 6: alle reizen worden ontraden.

Voor koningin Beatrix, die van plan was komende zondag samen met kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima een driedaags staatsbezoek aan Oman te gaan afleggen, luidt het advies: vooralsnog gaan. Met de nadruk op het woord vooralsnog. „Er is nog geen definitief besluit genomen over de vraag of het staatsbezoek wel of niet moet doorgaan”, zei minister-president Rutte gisteren in de Tweede Kamer tijdens het vragenuurtje. Een deel van de Kamer vindt dat het staatsbezoek na de onrust in ook dit deel van de Arabische wereld op zijn minst moet worden uitgesteld. Maar zover is het kabinet nog niet. Nóg niet.

Alle bij dit soort netelige kwesties horende bewoordingen kwamen langs in het antwoord van Rutte op vragen van het Kamerlid Timmermans (PvdA). De „ontwikkelingen” werden „op de voet gevolgd”, er was „contact” met „de autoriteiten” ter plaatse en boven alles werd „uiterste zorgvuldigheid” betracht in het „afwegingsproces”.

De zaak ligt gevoelig omdat staatsbezoeken in het onderlinge contact tussen landen een aparte categorie vormen. Afgesproken ontmoetingen tussen ministers zijn wegens de hectiek aan de top per definitie onder voorbehoud. Dit geldt niet voor het in de protocollaire hiërarchie aanzienlijk hoger aangeschreven staatsbezoek, waarvoor, behalve een lange voorbereiding, veel meer komt kijken. Naast een uitgebreide handelsdelegatie reist voor de culturele tegenprestatie ook het Amsterdams Barok Orkest mee.

Afzeggen gaat dus niet zomaar. Al helemaal niet als het om het voor het Nederlandse bedrijfsleven zeer interessante, want koopkrachtige Oman gaat. En ook niet omdat de gastheer, het staatshoofd van het rond de drie miljoen inwoners tellende land, sultan Qaboos bin Said al-Said, tevens minister-president is. Volgens de critici in de Tweede Kamer zou het laten doorgaan van het bezoek kunnen worden uitgelegd als steun aan het bewind en dus als uitspraak tegen de demonstranten. Daartegenover stelde Rutte dat het niet laten doorgaan eveneens kan worden opgevat als inmenging in binnenlandse aangelegenheden.

Niet voor niets zei Rutte gisteren dat bij een staatsbezoek twee landen zijn betrokken. Een verzoek uit Oman om het bezoek uit te stellen, zou Nederland waarschijnlijk dan ook goed uitkomen.