VVD ‘geschrokken’, sfeer PVV ‘bedrukt’, PvdA ‘opgelucht’

Bij de VVD is geschrokken gereageerd op het waarschijnlijk ontbreken van een meerderheid voor het kabinet in de Eerste Kamer. Bij de grootste oppositiepartij PvdA heerst juicht opluchting en vrolijkheid over de goede uitslag voor links.

Volg voor het laatste nieuws ons liveverslag over de verkiezingsavond.

Pieter van Os, onze verslaggever die bij de VVD-uitslagenavond in Den Haag aanwezig is, geeft een indruk van de eerste reacties bij de liberalen:

“Dat het kabinet waarschijnlijk geen meerderheid haalt was hier wel even schrikken. Er is teleurgesteld gereageerd en nog niet iedereen hier heeft de prognoses geaccepteerd. Maar niemand feliciteert elkaar met de twee zetels winst. Ook zijn er VVD’ers die zich nu afvragen hoezeer de campagneretoriek alleen retoriek zal blijken en of ze het kabinet echt niks gunnen. Ze stellen zich de vraag: hoe erg is het eigenlijk dat we geen meerderheid halen? Niemand weet precies hoe de Eerste Kamer zich straks gaat opstellen.”

Bij het CDA, dat volgens de prognoses elf zetels verliest, heerst een bedrukte stemming, vertelt Freek Staps, onze verslaggever ter plaatse:

“CDA’ers erkennen dat de onrust in de partij nog niet voorbij is en erkennen dat het verlies groot is. Wel zeggen ze ook dat het wel meevalt omdat de peilingen nog slechter waren en hiermee misschien het dieptepunt is bereikt.”

De sfeer bij de PVV, die in het Limburgse echt bijeen is, is ondanks het behalen van negen zetels “timide” en “bedrukt”, vertelt onze verslaggeefster Barbara Rijlaarsdam:

“Het valt tegen hier, de verwachtingen waren te hoog bij veel mensen die ik spreek. De sfeer is een beetje timide en bedrukt. Er is wel blijdschap over de negen behaalde zetels, maar de peilingen waren beter dan het huidige resultaat. Over het ontbreken van een meerderheid in de Eerste Kamer zei PVV-Kamerlid Lilian Helder: als we geen meerderheid hebben, wil het niet zeggen dat het meteen ophoudt.”

Bij de PvdA is de stemming beter, laat onze verslaggever Derk Stokmans vanuit het Paard van Troje in Den Haag weten:

“Er wordt hier met opluchting en vrolijkheid gereageerd. Opluchting omdat het beter lijkt dan de slechte peilingen en vrolijkheid omdat ze geen zetels lijken te verliezen en de coalitie echt een substantiële minderheid dreigt te krijgen. Ook is er nog wel voorzichtigheid, omdat ze hier weten dat de stemmen nog niet geteld zijn. Er is nog spanning over hoe het afloopt.”

De SP leed een aantal zetels verlies, maar de sfeer bij de socialisten is “gelaten”, vertelt onze verslaggeefster Marit van Kooij:

“Het verlies valt mee. Zo valt grofweg de sfeer te beschrijven op de bijeenkomst van de SP. Er wordt gelaten gereageerd op de verloren vier zetels. Luid gejuich stijgt echter op als het duidelijk wordt dat het kabinet geen meerderheid in de Eerste Kamer haalt. Tweede Kamerlid Harry van Bommel voorspelde eerder deze avond dit jaar nog nieuwe verkiezingen, maar deze mening wordt niet door iedereen gedeeld. Zo ziet lijsttrekker voor de Eerste Kamer Tiny Kox de nieuwe verhoudingen als een mogelijkheid om het beleid bij te stellen. “Maar”, voegt Kox er cryptisch aan toe, “veel coalities brengen zichzelf in de problemen”.

Bij D66 heerst een “vrolijke stemming”, zegt onze verslaggever Oscar Vermeer, die bij de bijeenkomst van de sociaal-liberalen in café Supermarkt is:

“Voor de vierde keer op rij hebben ze de verkiezingen gewonnen. Pechtold noemde het een fantastische uitslag. D66 krijgt waarschijnlijk in alle provincies afgevaardigden. Eerste Kamer-lijsttrekker Van Boxtel zei dat de opmars hierna gewoon doorgaat en dat D66 het kabinet hinderlijk gaat achtervolgen.”

De ChristenUnie leed naar verwachting een klein verlies (van vier naar drie zetels) en daarom is de sfeer “ingetogen”, vertelt Erik van der Walle, die bij de bijeenkomst van de christelijke partij aanwezig was:

“De stemming is ingetogen, want er is toch een verlies geleden. Arie Slob, de oud-fractievoorzitter in de Tweede Kamer, zei: doordat kabinet geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer zal je gaan zien dat de coalitie daar ook in de Tweede Kamer rekening mee gaat houden. Slob verwacht dat het kabinet echt gaat werken aan een breder draagvlak en niet alleen maar de hand uitsteekt als het ze uitkomt. Hij verwacht van premier Rutte een deemoediger houding.”

Bij 50Plus, de nieuwe ouderenpartij van Jan Nagel die met zijn twee zetels een cruciale rol kan krijgen in de nieuwe Eerste Kamer, was de stemming “triomfantelijk”, bericht onze verslaggever Erik van der Walle:

“Nagel noemde het historisch dat een politieke partij via de Eerste Kamer z’n intrede doet. Als je het omrekent naar Tweede Kamer zouden we vier zetels hebben, aldus Nagel. Hij kondigde aan dat zaterdag alle lijsttrekkers van de provincies bij elkaar komen en dat die zich gaan voorbereiden op Tweede Kamerverkiezingen. Nagel zei dat de spanningen in de coalitie gaan groeien en dat het toch niet anders kan dat deze coalitie binnen één jaar breekt. Dan moeten we er klaar voor zijn, aldus Nagel.”