‘Er is geen opstand’, maar Gaddafi is echt niet gek geworden

Gaddafi vanmiddag tijdens zijn speech in Tripoli. Foto AFP / Mahmud Turkia

Moammar Gaddafi orkestreerde vanmiddag een derde tv-toespraak sinds de onrust in Libië uitbrak. Hij ontkende opnieuw dat er protesten tegen hem zijn en gaf Al Qaida nog steeds de schuld van alle onrust. Hij vertelde applaudisserende toehoorders dat er een samenzwering op gang is gezet om de olie van Libië af te pakken. Berichten over doden zijn volgens hem overdreven.

Voor Midden-Oostendeskundige Carolien Roelants van NRC bevatte de speech weinig nieuws:

“Gaddafi is niet gek geworden en is ook de realiteit niet totaal uit het oog verloren, zoals sommige westerse diplomaten beweren. Hij weet dat de olievelden verlaten zijn, dat steden in handen zijn van oppositie. Maar schrijft het toe aan andere oorzaken. Alles is nog steeds de schuld van Al Qaida en mensen onder invloed van drugs. Wat dat betreft was het vanmiddag een herhaling van zetten en we moeten niet verwachten dat hij vertrekt. Al kun je dat nooit met zekerheid zeggen want Gaddafi staat bekend om zijn plotselinge - tactische - manoeuvres.

‘Kleine, ondergrondse Al Qaida cellen’
Gaddafi stelde eerder in zijn inmiddels tweeënhalf uur durende speech dat er 150 mensen om het leven zijn gekomen, de internationale gemeenschap stelt dat aantal op tweeduizend. “Er zijn in het oosten van Libië helemaal geen protesten geweest”, zei de leider.

“Al Qaida heeft ordetroepen aangevallen en hun wapens afgepakt. Hoe is dat allemaal begonnen? Kleine, ondergrondse Al Qaida cellen”, meende Gaddafi. Hij vond tevens dat het westen het Libische systeem niet begrijpt: “De macht is in handen van het volk. Moammar Gaddafi si geen president die kan aftreden en heeft geen parlement dat kan worden opgeheven.”

‘Vingers in ogen steken’
Gaddafi, die ooit zei dat democratie iets is voor ezels, zei dat Libië “vingers in de ogen zal steken” van zij die beweren dat het land door iemand anders dan het volk wordt geregeerd. Hij noemt dat systeem de directe democratie van Libië.

Op menig moment laste Gaddafi tijd in voor gezang van zijn toehoorders. “Jij zult nooit vertrekken, jij bent al dat goed is. Jij bent een zwaard dat niet buigt.” De leider zei verrast te zijn met die respons die volgens hem “spontaan” kwam opzetten. “Kalm maar jongeren”, zei hij tegen de toehoorders die over het algemeen toch duidelijk niet tot de jeugd gerekend konden worden.

Ruimte voor toezingen
Tijdens de lange speech van zeker anderhalf uur liet Gaddafi regelmatig stiltes vallen voor gezang van zijn toehoorders in een gebouw in Tripoli. Hij zei verder dat de olievelden van Libië “veilig” en “onder controle” zijn. Gaddafi beweerde dat Libië westerse banken en bedrijven uit andere landen dan China, Rusland en Brazilië zou sluiten.

In geval van een invasie door de VS of de NAVO zal er een “bloedige” oorlog volgen waarin tot de laatste man gevochten zal worden. “Duizenden Libiërs zullen sterven”, zei Gaddafi. Hij herhaalde tevens zijn standpunt dat hij geen afstand kan doen van de macht omdat deze al in handen is van het volk. Hij omschreef zijn rol als die van een adviseur en dus geen president die kan aftreden.

Onafhankelijke kranten en grondwet
Gaddafi beloofde het volk dat onafhankelijke kranten en een grondwet wat hem betreft geen probleem zijn. “Als dat is wat het volk wil.” Ook zei hij dat Libiërs die nu hun wapens neerleggen, niet vervolgd zullen worden.