'Er moet altijd gelachen worden, dat irriteert op den duur'

Columnist J.L. Heldring (93) schrijft sinds 1945 voor deze krant: „Matthijs van Nieuwkerk praat als een machinegeweer, dat kan ik als oude man niet volgen.”

„Om half acht kijk ik naar het nieuws bij RTL, dus De wereld draait door zie ik zelden. Matthijs van Nieuwkerk spreekt als een machinegeweer, dat kan ik als oude man niet volgen. Aanstaande maandag zit ik er zelf omdat op die dag NRC Handelsblad in een ander formaat verschijnt. Ik hoop dat ik hem dan wel kan verstaan. Ik heb ze wel gewaarschuwd: ik ben half doof, ik heb zo’n nekkraag, ik ben dus geen ideale televisiegast. Ik heb mijn nek gebroken dus ik moet met mijn hele lichaam naar de andere gasten draaien. Ze hebben beloofd een draaistoel voor me neer te zetten.”

Columnist J.L. Heldring (93) schrijft al 66 jaar voor deze krant. Sinds 1960 verschijnt zijn column Dezer dagen.

Wat vindt u van het voorgenomen compacte formaat van deze krant?

„Ik neem aan dat het voordelen heeft, waarschijnlijk handzamer. Hij wordt dikker dus hij zal moeilijker door de brievenbus kunnen. Nu kan de heer des huizes zich nog achter zijn grote krant verschuilen, met de nieuwe krant zal hij vaker zijn gezicht laten zien. Als oud-hoofdredacteur wil ik me verder niet uitlaten over de kwaliteit van de krant. Maar ik vind hem onmisbaar.”

Welke tijdschriften leest u?

„Vrij Nederland, voor het cryptogram, HP/ De Tijd eigenlijk niet, in Elsevier staan soms goede dingen. Van de Nederlandse tijdschriften vind ik De Groene de beste, vooral de boekbesprekingen. Ik krijg ze voor mijn werk. Uit eigen aandrift zou ik ze niet lezen.”

Buitenlandse bladen en kranten?

The Economist, Der Spiegel, de Frankfurter. The Financial Times vind ik de beste krant, die geeft het nieuws uitstekend, niet te wijdlopig. Diplomaten en journalisten lopen altijd met de International Herald Tribune. Maar die is geschreven voor Amerikanen overzee, en nu de veiligheidsbinding minder sterk is geworden, is die focus op Amerika niet meer nodig. Ik kijk het nog wel in, maar ik haal er weinig uit.”

Kijkt u veel televisie?

„Verborgen verleden kijk ik, Andere tijden sla ik haast nooit over. Buitenhof is het enige nieuwsprogramma dat ik volg. De andere praatprogramma’s, zoals Pauw & Witteman, zijn te laat voor mij. In Nederlandse programma’s moet er altijd gelachen worden en dat irriteert op den duur. Dan kijk ik liever naar nieuwsprogramma’s op Canvas. De Belgen hebben minder de neiging om het makkelijk en licht te maken.”

Kijkt u ook tv voor het vermaak?

„Ik kijk naar Tussen kunst en kitsch, maar nog liever naar het Britse origineel, de Antiques Roadshow. Daar laten ze de burgers gewoon met de deskundigen praten. Bij Tussen kunst en kitsch zit er een derde persoon tussen die alles uitlegt en grapjes maakt. Alsof we kinderen zijn. En ik vermijd series, daar word je slaaf van.”

Kijkt u naar humoristische programma’s?

„Die herhalingen van André van Duin vind ik gek geestig. Maar met mate, niet elke week. Vroeger had je Wim Kan, die kwam één keer per jaar. Dat was te doen. Paul de Leeuw wekt bij mij tegenzin op, en ik ben ook geen groot aanhanger van Freek de Jonge.”

Is het de confronterende stijl die u tegenstaat?

„Dat is inderdaad hinderlijk. Je moet een mens laten uitspreken. Iemand te kakken zetten, dat levert geen informatie op, dat is amusement. Je ziet dat ook in nieuwsrubrieken. Je mag wel confronterend zijn, maar je moet beleefd blijven. Beleefd maar hardnekkig, zoals Jeremy Paxman in Newsnight.”

Met uw column Dezer dagen wilt u ‘de Nederlanders betrekken bij de wereld om hen heen’. Lukt dat?

„Mijn uitgangspunt is: wat betekent het voor Nederland? Door de lange traditie van neutraliteit hebben Nederlanders de neiging afstandelijk naar het buitenlands nieuws te kijken: tut, tut, die volkjes toch.”

Maar we hebben toch juist snel een mening over buitenlandse politiek?

„Op een moralistische manier is men wel betrokken, maar niet politiek. Nederland is geen politiek denkende natie. We hebben een sterke ethische traditie. Dat zie je ook bij bijvoorbeeld de SP. Bevlogen dominees. De enigen die dat niet hebben, zijn de liberalen.”

Heldring in De wereld draait doorMaandag, Ned. 3, 19.30 uur.