Meer bezuinigingen, meer bosbranden

Met het voorjaar breekt ook het brandseizoen weer aan. Enkele weken geleden ging op de Veluwe de eerste drie hectare al verloren. Maar de kabinetsbezuinigingen op natuur staan maatregelen als aanleg en onderhoud van brandgangen en toegangswegen in de weg.

„Als je geen geld hebt om deze noodwegen te onderhouden, dan groeien ze binnen vijf jaar weer dicht”, zegt boswachter Willem van Ark. Het kabinet wil het budget van Staatsbosbeheer halveren.

Afgelopen anderhalf jaar woedde een groot aantal natuurbranden in Nederland. In de duinen bij Schoorl waren er in een jaar tijd twaalf. Daarbij werden honderden omwonenden geëvacueerd. Ook in Bergen aan Zee moesten ruim een jaar geleden honderden mensen hun huizen uit. In Gelderland, Limburg en Noord-Brabant moesten hulpdiensten grootschalig uitrukken.

Nergens in Nederland kan een natuurbrand meer schade veroorzaken dan op de Veluwe. Aanleg van boswegen en brandgangen, die een brand tot staan kunnen brengen, gebeurt in dat gebied in overleg met de 350 grondeigenaren. „Maar heel vaak zijn dat kleine eigenaren, die geen geld hebben voor zo’n maatregel”, zegt een woordvoerder van het Bosschap. Samenwerking met bijvoorbeeld Staatsbosbeheer biedt in zulke gevallen uitkomst. „Mits we het nog kunnen betalen”, aldus een woordvoerder van Staatsbosbeheer, „want we zijn al blij als we straks nog geld hebben voor het reguliere beheer van de bossen.”

Onlangs waarschuwde ook de zogenoemde landelijke kwartiermaker natuurbranden, Alexander Heijnen, voor de bezuinigingen. „Deze kunnen ongunstig uitvallen”, schreef hij. De kans op een „onbeheersbare natuurbrand” is volgens hem „vrij groot”, op de Veluwe in droge jaren zelfs 50 procent. „Deze kans is veel hoger dan maatschappelijk aanvaardbaar wordt geacht voor andere omgevingsrisico’s, zoals die van overstromingen en gevaarlijke stoffen.”

De trend over een langere tijdspanne is overigens tegengesteld: het totaal aantal bosbranden en de omvang van deze branden dalen al enkele decennia. Dat komt vooral doordat veel naaldbossen zijn omgevormd tot gemengde bossen. Daarin staan meer loofbomen, en die zijn minder brandbaar.

Meestal wordt branden aangestoken of zijn ze het gevolg van onachtzaamheid, zoals het weggooien van een peuk of het parkeren van een hete auto in droog gras.