Wit-Rusland helpt Gbagbo, schendt internationaal wapenembargo

Ivorianen ontvluchten het Abobo-district in Abidjan vanwege de gevechten. Een VN-eenheid escorteert ze. Foto AFP / Issouf Sanogo

Wit-Rusland heeft het internationale wapenembargo tegen Ivoorkust geschonden. Gisteravond leverde het drie gevechtshelikopters aan Ivoriaanse strijdkrachten die trouw zijn aan de zittende president Laurent Gbagbo. Dit zei Secretaris-Generaal van de VN Ban Ki-moon gisteren.

Tegen Ivoorkust is sinds 2004 een wapenembargo van kracht. Ban liet weten dat dat embargo zeer serieus moet worden genomen en dat actie zal worden ondernomen tegen zowel Wit-Rusland als Gbagbo. Voor vandaag staan wederom vluchten gepland.

Volgens diplomatiek buitenlandredacteur Juurd Eijsvoogel kan de VN echter niet zoveel doen:

“Ze proberen al weken met weinig effect druk uit te oefenen op Gbagbo en zijn acties scherp te veroordelen. Om de crisis te doorbreken kunnen ze niet zomaar het land binnenvallen, de VN is al erg betrokken doordat Ban Ki-Moon stellig achter de verkiezingsuitslag is gaan staan. Maar veel invloed op Gbagbo heeft het duidelijk niet.

De wapens die hij nu blijkbaar gekocht heeft zijn wel precies van het soort wat goed bruikbaar is in zijn situatie. Zo zie je: hoezeer je ook onder internationale druk staat, er is altijd wel iemand die wapens wil leveren. Simpelweg omdat er verdomd veel geld aan te verdienen valt. Wit-Rusland is duidelijk minder een paria en heeft toch ook bewezen internationale druk te kunnen weerstaan. Een embargo wordt wel vaker gebroken met weinig gevolgen.”

De levering van de gevechtshelikopters volgt na een week van bloedige escalaties in de voormalige hoofdstad Abidjan. Tientallen doden vielen bij gevechten tussen milities van de door het volk weggestemde Gbagbo en aanhangers van de nieuw gekozen president Alassane Ouattara.

Gbagbo weigert plaats te maken voor zijn politieke rivaal Ouattara, die internationaal wordt erkend als de winnaar van de eind november gehouden presidentsverkiezingen. Ouattara heeft noodgedwongen zijn intrek genomen in een hotel in Abidjan, waar hij wordt beschermd door de in Ivoorkust gestationeerde VN-vredesmacht.

Het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent dat het land helikopters heeft gestuurd. Autoritair leider Alexander Loekasjenko, gezien als Europa’s laatste dictator, leidt Wit-Rusland al sinds 1994. Gbagbo heeft al sinds de burgeroorlog in 2002 geen luchtmacht meer. Deze werd destijds door het Franse leger vernietigd.