Muziek heeft geen film nodig

Residentie Orkest o.l.v. Jun Märkl m.m.v. Certo. Gehoord: 26/2 dr Anton Philipszaal Den Haag.***

Voegt het iets toe of leidt het vooral af? Die vraag ging vooraf aan het initiatief Symphonic Cinema van het Residentie Orkest en Certo Productions. „De versterking van de muzikale beleving” is het doel van Certo, dat bereikt moet worden via verduidelijkende ‘visualisering’. Dat klinkt gelikt en een beetje eng. Heeft klassieke muziek een filmscherm nodig om de boodschap beter over te brengen? Het bleek afgelopen weekend vooral te gaan om een beeldende interpretatie. Filmmaker Lucas van Woerkum toonde bij Jeths en Rachmaninov goed getimede shots die relevante associaties oproepen zonder een educatief verhaaltje te vertellen.

Sinds Scale van Willem Jeths bij het Concertgebouworkest in december in première ging, is de veel treffender subtitel Tombeau de Mahler toegevoegd. Sterk Mahleriaans zijn immers ingrediënten als lugubere doodsklappen en een weemoedige trompetsolo. Van Woerkum voegde hier al even Mahleriaanse beelden aan toe: herinneringen aan kindertijd en liefde, een verglijden naar de eeuwigheid. In Rachmaninovs Dodeneiland worden lijkbleke personen naar een eiland geroeid, surrealistische close-ups evoceren een unheimisch hiernamaals.

Kitsch ligt wel op de loer: zie de roodharige vrouw met een sneeuwwit paard, en het met zonnestralen doorkliefd wolkendek. Het ronkende Residentie Orkest gaf op die momenten de doorslag. Minder overtuigend was de visie van dirigent Junn Märkl op Mahlers Vierde symfonie – overigens zónder video. In een zachte maar ook slepende uitvoering ebde de spanning, ondanks goede orkestsolo’s, telkens weg.